مقاله اثر شوری بر گیاهان زراعی و راههای مقابله با آن


دنلود مقاله و پروژه و پایان نامه دانشجوئی

مقاله اثر شوری بر گیاهان زراعی و راههای مقابله با آن مربوطه  به صورت فایل ورد  word و قابل ویرایش می باشد و دارای ۴۰  صفحه است . بلافاصله بعد از پرداخت و خرید لینک دانلود مقاله اثر شوری بر گیاهان زراعی و راههای مقابله با آن نمایش داده می شود، علاوه بر آن لینک مقاله مربوطه به ایمیل شما نیز ارسال می گردد

 فهرست

مقدمه:   ۲
۱-۲ شوری و تمدن های بشری:   ۵
۲-۲ : وسعت اراضی شور در سطح دنیا :   ۵
۳-۲٫ بررسی اراضی شور در ایران :   ۷
اثرات شوری بر گیاه   ۱۰
۱-۳- آثار عمومی :   ۱۰
۲-۳- تاثیر شوری روی جوانه زدن :   ۱۱
۳-۳- تاثیرشوری روی رشد گیاه   ۱۳
۴-۳- تاثیر شوری بر سایر مراحل رشد :   ۱۴
۵-۳- تاثیر شوری روی مرحله زایش گیاه :   ۱۷
۶-۳- تاثیر شوری در تولید پروتئین های جدید.   ۱۹
۷-۳- تاثیر شوری روی ساختمان گیاهی :   ۲۰
۸-۳- اثرات شوری در گیاه :   ۲۱
۱- ۸- ۳- اثر اسمزی :   ۲۳
۲-۸-۳ – اثرات یونی :   ۲۵
۳-۸-۳ اثرات سمی :   ۲۸
۹-۳- تاثیر نمک روی محصول گیاه   ۲۸
مکانیسم های مقاومت به شوری   ۳۳
۱-۴- فیزیولوژی تحمل به شوری   ۳۳
۲-۴- عوامل موثر در تحمل گیاهان به شوری :   ۳۳
۱-۲-۴- غلظت یون:   ۳۳
۲-۲-۴- حاصلخیزی خاک   ۳۴
۳-۲-۴ خصوصیات فیزیکی خاکها  :   ۳۴
۴-۲-۴ – توزیع نمک در نیمرخ  خاک   ۳۴
۵-۲-۴- روش آبیاری   ۳۵
۶-۲-۴- آب و هوا   ۳۵
۷-۲-۴- عوامل بیولوژیکی   ۳۵
۳-۴: عکس العمل گیاه به شوری   ۳۶
۴-۴ : شناسایی و اصلاح گیاهان مقاوم به شوری :   ۳۶
منابع   ۳۸

منابع

 ۱-   برزگر، عبدالرحمن. ۱۳۷۹٫ خاکهای شور و سدیمی. شناخت و بهره برداری. انتشارات دانشگاه شهید چمران.

۲-   جعفری. محمد. ۱۳۷۹٫ خاک های شور در منابع طبیعی. انتشارات دانشگاه تهران.

۳-   حکمت اشعار، حسن. ۱۳۷۲٫ فیزیولوژی گیاهان در شرایط دشوار.

۴-   کافی، محمد. ۱۳۷۹٫ فیزیولوژی گیاهی. انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد.

۵-   لسانی، حسین. ۱۳۷۹٫ مبانی فیزیولوژی گیاهی. انتشارات دانشگاه تهران.

۶-   مجللی، حسام. ۱۳۷۳٫ خاکهای شور و سدیمی. مرکز نشر دانشگاهی تهران.

۷-   میر محمدی میبدی، سید علی. ۱۳۸۱٫ جنبه های فیزیولوژیک و به نژادی.تنش شوری گیاهان. دانشگاه صنعتی اصفهان.

مقدمه:

در جهان، پدیده های متعددی وجود دارد که باعث می شود اطراف خود را به تحلیل برد. به عنوان مثال وقتی آب باران روی خاک ها جریان پیدا می کند، نمک های سدیم، کلسیم، منیزیم، کلر، سولفات، کربنات و تعدادی دیگر از عناصر در جریان آب وارد شده و به درون رودخانه ها، دریاچه ها و سرانجام دریاها و اقیانوس ها وارد می شود. فرآیندهای زمین شناسی نیز به حل شدن کند پوسته زمین و آزاد نمودن مقدار قابل ملاحظه ای از یون های سدیم، کلسیم، منیزیم، کلر، سولفور، کربنات ها وترکیبات غیر آلی دیگر به داخل اقیانوس ها کمک نموده است. آب و نمک‌های حل شده برای رشد گیاه ضروری می باشند اما استفاده مجدد آب و میزان تبخیر بالای آن در نواحی خشک و نیمه خشک باعث تجمع نمک شده که به عنوان یک پدیده عمومی شوری تلقی می شود. شوری خاک به دلیل جلوگیری از جذب آب و عناصر به درون گیاه یکی از مهم ترین محدودیت های رشد گیاهان زراعی محسوب می شود و به عنوان مشکل بزرگ کشاورزی، بالاخص در کشاورزی آبی درمنابع گزارش شده است (۷).

افزایش جمعیت جهان ایجاب می کند که مساحت بیشتری از زمین به امر خانه سازی و فعالیت های صنعتی تخصیص یابد و در این شرایط، گسترش مزارع  کشاورزی  به زمین های واقع در حاشیه حاصلخیزی یعنی مرزهای نهایی زمین های قابل کشت، اجتناب ناپذیر می گردد، در چنین وضعیتی، مسمومیت، شوری، دماهای فوق العاده، آلودگی ها و آثار حاصل از دخالت های شیمیایی استرس هایی هستند که غالباً بروز می‌کنند. همچنین تغییر محیط ها و اقلیم ها که از فعالیت های انسان نتیجه می شوند، شرایط استرسی را که گیاهان باید تحت آن شرایط رشد کرده و زنده بمانند پدیدار و یا تشدید می کنند.علم به اثرات استرس های گوناگون روی فیزیولوژی گیاهان برای شناخت مکانیسم های مقاومت و بقایای گیاهان و انتخاب روش های اصلاح به منظور افزایش مقاومت گیاهان در مقابل استرس ضرورت دارد (۳).

شوری عامل مهم در تاریخ بشر و سیستم های کشاورزی بوده، که بشر بر آنها تکیه داشته است. تمدن های بسیاری در اثر عدم اعمال مدیریت صحیح درامر آبیاری و نتیجتا” دراثر تجمع نمک در سطح خاک، نابود شده اند. هر گاه بارندگی محدود باشد، نمک در خاکی که گیاهان درآن ریشه دوانیده اند، شسته نمی شود و بهنگام افزایش شوری ( نمک ) مقدار محصول کاهش می یابد.

مناطق وسیعی از سطح زمین بدلیل تحمل کم گیاهان زراعی نسبت به نمک، و نبود اطلاعات کافی در مورد مکانیسم های تحمل دردسترس اصلاح کنندگان گیاه در ارتباط با فزایندهای گزینش، برای کشاورزی غیر قابل استفاده می باشند. در بعضی از مناطق مستعد برای کشاورزی در ارتباط با موضوع، دو دیدگاه وجود دارند که می توانند موردتوجه واقع شوند :

۱- کوشش در پیداکردن راههای موثر و کم هزینه در امر شیرین کردن آب دریاها برای اهداف آبیاری.

۲- گزینش گیاهان زراعی که قادر به رشد و نمو در شرایط شدیدا” شور باشند.

مقداری از زمینها با قابلیت استفاده مجدد به دلیل شور بودن در جایی قراردارند که انرژی خورشیدی فراوان وجود دارد که می تواند بوسیله گیاهان برای تولیدمحصول بیشتر مورد استفاده قرار گیرد. از این رو لازم است راههایی که گیاهان می توانند شوری را تحمل کنند، بهتر دانسته شود تا از آنها استفاده بیشتری به عمل آید، در شرایطی که نیاز به غذا و الیاف با افزایش جمعیت ازدیاد می یابد. در خاکهای با مقدار نمک بالا، گیاهان به دو صورت تحت استرس قرار می گیرند، افزون بر استرس تحمیل شده در اثر کاهش پتانسیل اسمزی در محیط ریشه که نتیجه وجود مقدار بالا از مواد محلول است، ضمنا” یک اثر سمی از غلظت های بالا از یونها، ناشی می شود. تعدادی از گیاهان  مکانیسم  هایی را برای مقابله با این  گونه  استرس‌ها  دارا می باشند و عده دیگر از گیاهان به صورت سازش یافته نسبت به آنها در می آیند، ولی اکثر گیاهان زراعی حساس هستند و نمی توانند در شرایط شوری بسیار حاد، زنده بمانند و درصورت زنده ماندن مقدار محصول  اندکی خواهند داشت (۳)

فصل دوم

 ۱-۲ شوری و تمدن های بشری:

مدارک تاریخی ۶۰۰۰ سال  قبل  از تمدن نشان می هد که انسان به دلیل تخریب پایه‌های منابع تجدید شونده در مناطق خاص، هیچ گاه نتوانسته است بیش از ۸۰۰ تا ۲۰۰۰ سال یک تمدن پیشرفته را در یک مکان معین توسعه دهد. به عنوان مثال عملکرد گیاه در طول یک دوره ۷۰۰ ساله در یک محل معین بالغ بر ۶۵ درصد کاهش داشته  است. این مشکل به دلایل مختلف و در نتیجه از بین رفتن مداوم زمین های قابل کشت در زمان های قدیم پدید آمده و به عنوان یکی از مشکلات عمده تهدید کننده کشاورزی در وسعت بین المللی و بالاخص درعرض های پائین از مشکلات عمده تهدید کننده کشاورزی در وسعت بین المللی و بالاخص درعرض های پائین جغرافیایی  مطرح است. گفته می شود فقط حدود ۶ درصد از سطح زمین های دنیا، دارای پتانسیل تولید محصولات زراعی هستند. یکی از دلائل از بین رفتن بسیاری از زمین ها در زمانی کوتاه و خسارت میلیون ها دلار به محصولات کشاورزی، تنش شوری است. در اکثر مقالات مربوط به مقاومت به شوری گیاهان، از شوری به عنوان فاکتوری مهم در کشاورزی جهان نامبرده شده است و لی با این حال وسعت زمین های تحت تاثیر شوری نامعلوم بوده، به طور دقیق مشخص نشده است. افزایش نمک در خاک باعث ایجاد مشکلات فراوانی برای مردم جهان مخصوصا” در نواحی خشک و نیمه خشک که محصولات کشاورزی از طریق آبیاری رشد می کنند شده است (۷ ).

۲-۲ : وسعت اراضی شور در سطح دنیا :

مطالعات انجام شده برای تخمین میزان واقعی زمین های دارای مشکل شوری توسط گذشتگان متفاوت بوده، عددی بین ۶ ۱۰ *۳۴۰ تا ۶ ۱۰ * ۹۵۰ هکتار را در سطح جهان ثبت نموده اند. این بر آورد همچنان در حال افزایش است. کریستینس در سال ۱۹۸۲ بر آورد نموده است که از ۱۴ بیلیون  هکتار از زمین های  کشاورزی مورد استفاده زارعین در دنیا، حدود ۴/۱ بیلیون هکتار دارای مشکل شوری و ۶ بیلیون هکتار در مناطق خشک و نیمه خشک واقع هستند. و تنها ۴/۱ بیلیون هکتار از کل اراضی برای کشاورزی مساعداست. با کوشش های انجام شده اعداد جدیدی را از بانک اطلاعاتی برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد در مورد زوال زمین ها ارائه نمودند. از کل ۶ ۱۰ * ۵۱۶۹ هکتار زمین در جهان حدود ۶ ۱۰ *۱۰۳۵  هکتار به عنوان زمین های مستعد خشکی شناخته شده، تحت عنوان زمین های تحث تاثیر تخریب شیمیایی طبقه بندی شده است. اگر چه این تخمین شامل چندین جنبه از تخریب شیمیایی است ولی در هر صورت به عدد ۱۰ * ۹۵۰ هکتار نزدیک و وسعت زمین‌های شور را مشخص می کند (۷ ).

آبهای موجود در کره زمین دارای غلظت متفاوت نمک می باشند. تقریبا۲/۷۷ درصد آبهای سطحی زمین در مناطق یخچالی است و ۲۲ % از آبهای کره زمین به صورت آبهای زیر زمینی است.  و هر  دو  از  نظر  اقتصادی  قابل  بهره برداری نمی باشند. در نتیجه کمی از آب قابل استفاده باقی می ماند. سطح اراضی کره زمین ۲/۱۳ میلیارد هکتار است که هفت میلیارد هکتار، اراضی قابل کشت و ۵/۱ میلیارد هکتار تحت کشت می باشد. از اراضی تحت کشت میزان ۳۴ % میلیارد هکتار (۲۳ درصد )  اراضی  شور  و  ۵۶ %  میلیارد  هکتار  ( ۳۷ درصد )  خاکهای سدیمی می باشند. خاکهای شور نه تنها در  مناطق  خشک  و  نیمه خشک به وفور یافت می شوند، بلکه در سایر شرایط آب وهوایی، به دلیل حمل نمکها توسط سیلابها و رسوبات بادی نیز یافت می شوند. (۱ )

 

3-2. بررسی اراضی شور در ایران :

ایران بین ۲۵ تا ۳۸ درجه عرض جغرافیایی شمال واقع شده است. متوسط ارتفاع کشور بیش از ۱۵۰۰ متراست. میانگین میزان تبخیر از ۲۰۰۰ میلی متر در سال تجاوز  می کند  که به حرکت  محسوس  نمک های  محلول  به  طرف بالا منتهی می شود. برآورد شده است که تقریبا ۱۵ % تمام سطح اراضی ایران، با ۲۵ میلیون هکتار،  تحت  تاثیر  نمک  با درجات مختلف قرار گرفته است. شوری خاکها و آب های طبیعی به ترکیبات مخصوص عوامل جغرافیایی و محیطی کشور که مرکب از ته نشین های نمکی سنگی، نوع حوضه های بسته و نیمه بسته، پادگانه های ساحلی دریا  محتوای  نمک  زیاد خلیج فارس و  آب های سطحی است، وابسته می باشد. ترکیب این عوامل به تشکیل زمین های وسیع با خاک های شور و قلیایی منجر شده که به آبهای زیر زمینی دارای نمک مرتبط می شوند. شوری خاک ها و آبهای زیر زمینی توسط اعمال انسان از طریق چرای بیش از حد، در آوردن زمینهای از حالت جنگلی وآبیاری کردن با آب های شور بدن زهکشی و آبشویی کافی، تسریع داده می شود. بزرگترین تمرکز خاک های شور – در بیابان های مرکزی یافت می شود اما این مناطق از نظر کشاورزی اهمیت کمی دارند، بعداز بیابان های مرکزی مناطق ساحلی در طول خلیج فارس و دریای عمان که به اراضی پست استان خوزستان می رسند، دومین و بزرگترین تمرکز خاک های نمکی را از نظر جغرافیایی تشکیل می دهند.

عموما” وقتی کاهش بارندگی از شمال غرب تا جنوب غربی اتفاق می افتد، تبخیر افزایش یافته و خاکهای شور و قلیایی افزایش می یابند. گسترش آبیاری در میزان وسیع، مقادیر وسیعی شوری را در آب، در اکثر اراضی به همراه دارد  این گسترش یک خطر جدید را به همراه دارد که به مدیریت دقیق خاک و منابع آب از طریق زهکشی کافی و شستشوی متناوب نیاز دارد (۲ ).

اثرات شوری بر گیاه

در این قسمت، روی غلظت و ترکیبات املاح محلول و رابطه آن با گیاهان زراعی بحث شده آن را از لحاظ مقاومت گیاه، تاثیر روی نمو، در مراحل مختلف بررسی قرار می دهیم (۲).

۱-۳- آثار عمومی :

وقتی خاکی شور باشد و گیاه نتواند در برابر شوری مقاومت کند، عوارض گوناگونی چون پژمردگی و خشکی نمایان می گردد و نیز دربعضی از گیاهان، افزایش برگ های گوشتی یا در بعضی دیگر نقصان ضخامت برگ را، در گیاهی مثل جو، با افزایش  غلظت  املاح  باید نام برد. در مقابل گیاهان زراعی، گروه  هالونیت ها ( گیاهان نمک دوست ) برای رشد و نمو خود نیاز مبرم به نمک کلرورسدیم دارند ولی گیاهان معمولی ( غیرهالونیت ) در برابر شوری از خود حساسیت نشان می دهند. گیاه زراعی قادر نیست  خود را مثلا”از یون کلر محلول خاک دور نگه دارد و با وجود اینکه حساسیت زیادی از خود نشان می دهد. با این وجود به میزان زیادی از کلرور سدیم را جذب می کند. وجود این یون ها در محیط زندگی، از یک طرف با جذب تحمیلی باعث مسمومیت گیاه می شود و از طرف دیگر فشار اسمزی خاک را بالا برده که سبب خشکی گیاه می گردد. گیاه زراعی طبق خواص فیزیولوژیکی هالوفیت ها، در برابر املاح محلول خاک مقاوم است،  در این صورت گیاهان باید تحمل و قدرت ذخیره نمک را در اندام‌های خود داشته باشند تا اختلاف پتانسیل بین فشاراسمزی موجود در خاک و شیوه سلولی خود را متعادل سازند. (۲).

گیاهان را می توان بر اساس عکس العمل آنها به غلظت های زیاد نمک به دو گروه وسیع تقسیم کرد. هالوفیت ها، که گیاهان بومی خاکهای شور هستند و چرخه زندگی خود را درآن شرایط کامل می کنند و گیاهان شیرین یا غیر هالوفیت ها که به نسبت هالوفیت ها قادر به تحمل شوری نیستند. معمولا” یک آستانه غلظت نمک وجود دارد که غیر هالوفیت ها علائم شروع جلوگیری از رشد، بی رنگی برگ و کاهش وزن خشک  را نشان می دهند.

در  میان  گیاهان : ذرت، پیاز، مرکبات،  کاهو،  لوبیا  حساسیت  زیادی  به  شوری دارند.

پنبه و جو به طورمتوسط شوری را تحمل کرده و چغندرقند و خرما تحمل زیادی به آن نشان می دهند (۴)

۲-۳- تاثیر شوری روی جوانه زدن :

40,000 ریال – خرید
 

تمام مقالات و پایان نامه و پروژه ها به صورت فایل دنلودی می باشند و شما به محض پرداخت آنلاین مبلغ همان لحظه قادر به دریافت فایل خواهید بود. این عملیات کاملاً خودکار بوده و توسط سیستم انجام می پذیرد.

 جهت پرداخت مبلغ شما به درگاه پرداخت یکی از بانک ها منتقل خواهید شد، برای پرداخت آنلاین از درگاه بانک این بانک ها، حتماً نیاز نیست که شما شماره کارت همان بانک را داشته باشید و بلکه شما میتوانید از طریق همه کارت های عضو شبکه بانکی، مبلغ  را پرداخت نمایید. 

 

 

مطالب پیشنهادی:
  • تحقیق گیاهان زراعی تراریخته
  • مقاله تأثیر آب و هوا بر روی گیاهان زراعی
  • مقاله اکولوژی گیاهان زراعی
  • برچسب ها : , , , , , , , , ,
    برای ثبت نظر خود کلیک کنید ...

    براي قرار دادن بنر خود در اين مکان کليک کنيد
    به راهنمایی نیاز دارید؟ کلیک کنید
    

    جستجو پیشرفته مقالات و پروژه

    سبد خرید

    • سبد خریدتان خالی است.

    دسته ها

    آخرین بروز رسانی

      شنبه, ۲ بهمن , ۱۳۹۵
    
    اولین پایگاه اینترنتی اشتراک و فروش فایلهای دیجیتال ایران
    wpdesign Group طراحی و پشتیبانی سایت توسط دیجیتال ایران digitaliran.ir صورت گرفته است
    تمامی حقوق برایdjkalaa.irمحفوظ می باشد.