مقاله امر به معروف و نهی از منکر مبنایی برای مبارزه با رژیم طاغوت (مبانی فقهی و مواضع‌ آیت‌الله گلپایگانی «ره»)


دنلود مقاله و پروژه و پایان نامه دانشجوئی

مقاله امر به معروف و نهی از منکر مبنایی برای مبارزه با رژیم طاغوت (مبانی فقهی و مواضع‌ آیت‌الله گلپایگانی «ره») مربوطه  به صورت فایل ورد  word و قابل ویرایش می باشد و دارای ۲۴  صفحه است . بلافاصله بعد از پرداخت و خرید لینک دانلود مقاله امر به معروف و نهی از منکر مبنایی برای مبارزه با رژیم طاغوت (مبانی فقهی و مواضع‌ آیت‌الله گلپایگانی «ره») نمایش داده می شود، علاوه بر آن لینک مقاله مربوطه به ایمیل شما نیز ارسال می گردد

 فهرست مطالب

چکیده   ۱
مقدمه   ۲
امر به معروف و نهی از منکر، مبنایی فقهی برای انقلاب اسلامی   ۴
الف. اهمیت امر به معروف و نهی از منکر   ۴
ب. شرایط امر به معروف و نهی از منکر   ۵
ج. مراتب امر به معروف و نهی از منکر   ۶
مواضع آیت الله گلپایگانی در مبارزه با سلطنت پهلوی   ۷
الف. مواضع آیت الله گلپایگانی از سال ۱۳۴۱ ـ ۱۳۴۳   ۷
ب. مواضع آیت الله گلپایگانی از سال ۱۳۴۳ ـ ۱۳۵۶   ۱۱
ج. مواضع آیت الله گلپایگانی از سال ۱۳۵۶ تا پیروزی انقلاب اسلامی   ۱۳
نتیجه گیری   ۱۹
منابع   ۲۰

منابع

امامی، محمدمهدی، ۱۳۸۲، زندگی نامة آیت الله العظمی گلپایگانی به روایت اسناد، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی.

انصاری قمی، ناصرالدین، ۱۳۷۳، آیت الله گلپایگانی، فروغ فقاهت، تهران، سازمان تبلیغات اسلامی.

آبراهامیان، یرواند، ۱۳۷۷، ایران بین دو انقلاب: از مشروطه تا انقلاب اسلامی، ترجمة کاظم فیروزمند و دیگران، تهران، نشر مرکز.

جعفریان، رسول، ۱۳۸۱، جریان ها و سازمان های مذهبی سیاسی ایران، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.

حرانی، حسن بن شعبة، ۱۴۰۴ق، تحف العقول، قم، جامعة مدرسین.

حرعاملی، محمدبن حسن، ۱۴۱۱ق، وسائل الشیعه، قم، مؤسسة آل البیت علیها السلام.

حسینیان، روح الله، ۱۳۸۳، چهارده سال رقابت ایدئولوژیک شیعه در ایران (۱۳۴۳ ـ ۱۳۵۶)، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی.

حسینی میلانی، سیدعلی، ۱۴۰۱ق، کتاب القضاء، ج ۱، تقریر أبحاث السیدمحمدرضا الموسوی الگلپایگانی، قم، خیام.

ـــــ، بی تا، کتاب القضاء، ج ۲، تقریر أبحاث السیدمحمدرضا الموسوی الگلپایگانی، قم، دارالقرآن الکریم.

دفرونزو، جمیز، ۱۳۷۹، انقلاب اسلامی ایران از چشم انداز نظری، ترجمة حمیرا مشیرزاده، تهران، مرکز بازشناسی اسلام و ایران.

روآ، اولیویه، ۱۳۷۸، تجربة اسلام سیاسی، ترجمة محسن مدیر شانه چی و حسین مطیعی، تهران، هدی.

صابری همدانی، احمد، ۱۳۸۳ق، الهدایة الی من له الولایة، تقریر ابحاث آیت الله محمدرضا الگپایگانی، قم، دارالقرآن الکریم.

عمید زنجانی، عباسعلی، ۱۳۶۷، انقلاب اسلامی و ریشه های آن، تهران، نشر کتاب سیاسی.

کدی، نیکی، ۱۳۷۵، ریشه های انقلاب اسلامی، ترجمة عبدالرحیم گواهی، چ دوم، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی.

الگار، حامد، ۱۳۵۹، نقش روحانیت پیشرو در جنبش مشروطیت، ترجمة ابوالقاسم سری، چ دوم، تهران، توس.

گلپایگانی، محمدرضا، ۱۴۰۳ق، مجمع المسائل، چ دوم، قم، دارالقرآن.

مرکز اسناد انقلاب اسلامی، ۱۳۷۴، اسناد انقلاب اسلامی، چ دوم، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی.

مرکز بررسی اسناد تاریخی، ۱۳۸۵، حضرت آیت اللّه العظمی حاج سیدمحمدرضا گلپایگانی به روایت اسناد ساواک، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی .

معدل، منصور، ۱۳۸۲، طبقه، سیاست و ایدئولوژی در انقلاب ایران، ترجمة محمد سالار کسرایی، تهران، مرکز بازشناسی اسلام و ایران.

مقدس نجفی، محمدهادی، بی تا، تقریرات الحدود و التعزیرات لأبحاث آیت الله محمدرضا الگلپایگانی، بی جا، بی نا.

موسوی خمینی، سیدروح الله، ۱۳۷۸، صحیفة امام، تهران، مؤسسة تنظیم و نشر آثار امام خمینی ره.

ـــــ، ۱۳۷۹(الف)، تحریرالوسیله، تهران، مؤسسة تنظیم نشر و آثار امام خمینی ره.

ـــــ، ۱۳۷۹(ب)، کتاب البیع، ج ۲، تهران، مؤسسة تنظیم و نشر آثار امام خمینی ره.

ـــــ، ۱۳۸۱، ولایت فقیه (حکومت اسلامی)، تهران، مؤسسة تنظیم و نشر آثار امام خمینی ره.

نجفی، محمدحسن، بی تا، جواهر الکلام، بیروت، دار إحیاء التراث العربی.

نرم افزار حدیث ولایت، پیام مقام معظم رهبری به مناسبت رحلت آیت الله گلپایگانی، ۱۸/۹/۱۳۷۲٫

چکیده

در فقه شیعه، برای مبارزه با طاغوت، مبانی فقهی متعددی همچون جهاد، نفی سلطة کفار، امر به معروف و نهی از منکر و ضرورت تشکیل حکومت اسلامی مطرح شده است. امر به معروف و نهی از منکر، یکی از مهم‌ترین آنها است. در دیدگاه آیت‌الله گلپایگانی، امر به معروف و نهی از منکر، مبنایی برای مبارزه با رژیم طاغوت و برای برقراری حکومت اسلامی است. در این پژوهش ابتدا به تبیین فقهی امر به معروف و نهی از منکر از نظر آیت‌الله گلپایگانی و سپس، با رویکردی تاریخی – تحلیلی به تطبیق این مبانی بر مواضع ایشان از دهه چهل تا پیروزی انقلاب اسلامی پرداخته شده است.

آیت‌الله گلپایگانی، با توجه به شرایط و مراتب امر به معروف و نهی از منکر، تلاش‌ می‌کند ابتدا با نصیحت، منکرات رژیم پهلوی را تذکر ‌دهد و با توسعة دامنة منکرات و نیز با توجه به شرایط و مراتب امر به معروف و نهی از منکر، با اعمال انزجار از اعمال رژیم، آنها را محکوم می‌کند. ایشان با اوج گرفتن مبارزات انقلابی در سال‌های ۱۳۵۶ و ۱۳۵۷،‌ بر بذل جان و مال برای اجرای احکام اسلام و برقراری نظام اسلامی، که عالی‌ترین مراتب امر به معروف و نهی از منکر است، تأکید کرده خواستار رسیدن به هدف نهایی، یعنی اسقاط رژیم پهلوی و برقراری نظام اسلامی می‌شوند.

کلیدواژه‌ها: امر به معروف و نهی از منکر، انقلاب، مبانی فقهی، مواضع، آیت‌‌الله گلپایگانی.

 

مقدمه

تبیین مبانی فقهی لزوم مبارزه با حاکمان جور و طاغوت و نیز قیام و انقلاب علیه آنها، به عنوان یک تفکر اصیل در فقه سیاسی شیعه ضروری است، الوردی از مورخان و دانشمندان معروف اهل سنت دراین باره معتقد است: شیعه نخستین گروهی است که تفکر انقلابی و پرچم قیام را در اسلام بر ضدطغیان به دوش کشید و همواره نظریات شیعه، روح انقلاب را با خود همراه داشت (عمید زنجانی، ۱۳۶۷، ص ۱۲۲). با وجود این، برخی نویسندگان غربی تلاش می کنند تا این تفکر را تفکری غیراصیل و مربوط به تعداد کم شماری از علما و فقها نشان دهند.

در تبیین جایگاه آیت الله گلپایگانی در حوزة علمیه دیدگاه هایی به ویژه از سوی نویسندگان غربی مطرح شده است:

۱٫آنان در تحلیل تحولات فکری دهه چهل تا پیروزی انقلاب اسلامی با طیف بندی عالمان دینی بهغیرسیاسی، محافظه کار و سنتی سعی در جریان شناسی و تحلیل آن در جهت منویات خود، یعنی غیرسیاسی خواندن رویکرد اصلی حوزه داشته و دارند (دفرونزو، ۱۳۷۹،ص ۵۲). این گروه در مقابل جریان انقلابی، دخالت در سیاست را وظیفه علما ندانسته و یا به تعبیر برخی، سیاست را امر پلیدی می دانستند که باید از آن اجتناب کرد (آبراهامیان، ۱۳۷۷، ص۴۳۶). در مقابل، جریان انقلابی را براساس آموزه های فرهنگ غربی تندرو، افراطی و بنیادگرا می خواندند (دفرونزو، ۱۳۷۹، ص۵۲) و یا چنین وانمد می کردند که دخالت در سیاست در ایدئولوژی شیعه نبوده و از ابداعات حضرت امام است (معدل، ۱۳۸۲، ص ۱۶۶ – ۱۶۹)، آنان در تلاش بودند که این جریان را در حوزه یک اقلیت، غیرعلمی و غیراصیل تحلیل کنند و یا انقلاب ایران را انقلاب حجت الاسلام ها معرفی کنند (روآ، ۱۳۷۸، ص ۱۸۵).

این نگاه اندیشمندان خارجی، ناشی از پیش فرض های اندیشه غربی ها مبنی بر منحصر کردن دین در قلمرو خصوصی است که آن را به اسلام و تشیع نیز نسبت می دهند. ازاین رو، ادعا می کنند: هیچ گونه سابقه ایدئولوژیکی در شیعه برای توجیه حاکمیت مستقیم علما در جامعه وجود نداشته و مخالفت مراجع بزرگ با آن، نشان دهنده همین واقعیت است (معدل، ۱۳۸۲، ص ۱۷۹)؛ انتساب این مطالب به شیعه، جدای از انگیزه های خاص، حداقل به عدم شناخت درست اسلام و تشیع برمی گردد وگرنه، بحث رابطه دین و سیاست (موسوی خمینی، ۱۳۷۹الف، ص ۱۸۴ و ۱۳۷۸، ج ۱، ص ۱۲۷) و یا زعامت فقیه بر حکومت و اداره جامعه، از موضوعات مسلم و بدیهی است (نجفی، بی تا، ج ۲۱، ص ۳۹۷؛ موسوی خمینی، ۱۳۷۹ب، ج ۲، ص ۴۶۷).

۲٫برخی دیگر در تقسیم بندی جریانهای حوزوی، با اشاره به جریان روحانیت میانه رو، آیت الله گلپایگانی را از جمله نمایندگان این گروه معرفی می کنند که صرفاً خواستار اجرای کامل قانون اساسی مشروطه و تحقق سلطنت مشروطه حقیقی بودند (آبراهامیان، ۱۳۷۷، ص ۴۳۶ ـ ۴۳۷). اما مواضع آیت الله گلپایگانی در تقابل با رژیم پهلوی بوده و در سال های پس از تبعید امام به نجف، تا قیام عمومی سال ۵۶، به عنوان یک مرجع معارض رژیم شناخته می شد. (جعفریان، ۱۳۸۱، ص ۲۱۵ ـ ۲۱۷؛ حسینیان، ۱۳۸۳، ص ۶۷۸ ـ۶۷۹). همان گونه که مقام معظم رهبری فرمودند: در دوران اختناق و در مقابله با حوادث سهمگین سال هاى تبعید امام خمینى ره، مواردى پیش آمد که صداى این مرد بزرگ، تنها صداى تهدید کننده یى بود که از حوزة علمیة قم برخاست و به نهضت، شور و توان بخشید (حدیث ولایت، ۱۸/۹/۱۳۷۲).

۳٫ از دیدگاه برخی دیگر، آیت الله گلپایگانی پس از امام از شاخص ترین و پرنفوذ ترین مراجع انقلابی به شمار می رفت که به دلیل اعتقاد به ولایت فقیه، در بسیاری از امور سیاسی دخالت می کرد. ایشان علاوه بر همراهی با قیام های سال های آغازین دهه چهل، در تحولات سال های ۱۳۵۴ به بعد به صورت فعال شرکت داشت (حسینیان، ۱۳۸۳، ص۶۷۸ ـ ۶۷۹).

مقاله پیش رو با هدف تبیین امر به معروف و نهی از منکر، به مثابه مبنایی فقهی برای مبارزه با طاغوت و قیام و انقلاب علیه آن این پرسش را بررسی می کند که، آیا می توان موضع گیری آیت الله گلپایگانی از دهه چهل تا پیروزی انقلاب اسلامی را در چارچوب این مبنای فقهی تحلیل کرد؟

امر به معروف و نهی از منکر، مبنایی فقهی برای انقلاب اسلامی

الف. اهمیت امر به معروف و نهی از منکر

آیت الله گلپایگانی در بیان اهمیت فریضه امر به معروف و نهی از منکر، آن را یکی از تعالیم مهم اسلامی می شمارد که حیثیت، شرافت، بقاء عزّت، ترقی و تعالی مسلمانان، اجرای احکام، جلوگیری از فساد و تأمین امنیت اجتماعی به آن وابسته است (گلپایگانی، ۱۴۰۳، ج ۱، ص ۵۱۴). همچنین ایشان در پاسخ این سؤال که چرا کتاب امر به معروف و نهی از منکر، در کتب فقهی، پس از پایان کتاب جهاد قرار دارد و حتی برخی از فقها در ضمن کتاب جهاد آن را بحث کرده و کتاب مستقلی به آن اختصاص ندادند، معتقد است: جهاد به معنای اعم شامل امر به معروف و نهی از منکر می شود. علاوه بر آن، جهاد و امر به معروف و نهی از منکر برای اعلاء کلمة الله و اجرای احکام الهی می باشند (همان، ص ۵۱۵).

حاکمیت های جائر و طاغوتی، معمولاً در تقابل با اهدافی چون اجرای احکام، بقای عزت و تعالی مسلمانان و به طور کلی اعلاء کلمه الهی قرار می گیرند. ازاین رو، امر به معروف و نهی از منکر، که ضامن بقاء آنهاست، با توجه به شرایط آن، واجب خواهد بود، تا با مبارزه با این حاکمیت، آن اهداف تحقق یابد. با همین نگاه، آیت الله گلپایگانی در بحث قضاء با توجه به آیة تحاکم به سوی طاغوت (نساء: ۴۰)، مقبوله عمربن حنظله (حرعاملی، ۱۴۱۱، ج ۲۷، ص ۱۳۶ ـ ۱۳۷) و برخی روایات دیگر (حسینی میلانی، ۱۴۰۱، ج ۱، ص ۶۳ ـ ۶۷)، چنین جمع بندی می کند که: لا یجوز الترافع إلى قضاة الجور فی صورة التمکن من العادل حتى مع العلم بکونه محقا؛ رجوع به قضات جور، در صورت امکان رجوع به قضات عادل جایز نیست، ولو علم داشته باشد که در مسئله مورد نزاع، حق با اوست (همان، ص ۶۷).

ایشان به روایتی از امام حسین علیه السلام به نقل از امیرالمؤمنین علیه السلام استناد می کند (حرانی، ۱۴۰۴، ص ۲۳۷ ـ ۲۳۸)، که در آن امام تأکید بسیاری بر امر به معروف و نهی از منکر کرده، ردّ ظلم ها، مخالفت با ظالم و پایداری دین را مشروط به انجام این فریضه الهی می شمارد. البته در ادامه این روایت، به اینکه مجاری امور به دست علما باید باشد، اشاره می کند و آیت الله گلپایگانی از آن استفاده می کند که این روایت، ولایت فقها را اثبات کرده، نشان می دهد که ظالمان و معاندان حق آنها را غصب کردند . البته اگر آنها سستی نکرده و بر مصائب صبر می کردند و از بلا و تبعید نمی ترسیدند، ظالمان بر آنها و بر شؤون مسلمانان سلطه پیدا نمی کردند (صابری همدانی، ۱۳۸۳ ق، ص ۳۸ ـ ۳۹).

آیت الله گلپایگانی با توجه به اهمیت امر به معروف و نهی از منکر در قالب رسالة مستقلی، به بیان شرایط و مراتب امر به معروف و نهی از منکر می پردازد. ایشان با بیان اینکه اگر معروفی ترک شود، امر به آن واجب و یا منکری انجام شود، نهی از آن واجب می گردد و با توجه به شرایط آن، به تبیین شرایط امر به معروف و نهی از منکر می پردازد (گلپایگانی، ۱۴۰۳، ج ۱، ص ۵۱۴).

ب. شرایط امر به معروف و نهی از منکر

آیت الله گلپایگانی در بیان شرایط امر به معروف و نهی از منکر، به شناخت معروف و منکر از سوی آمر و ناهی، احتمال تأثیر، اصرار بر ترک واجب و فعل حرام، منجز بودن وجوب معروف و حرمت منکر در حق فاعل و عدم مفسده و ضرر برای آمر و ناهی اشاره می کند (همان، ص ۵۲۰ ـ ۵۲۲).

در پرسشی از آیت الله گلپایگانی آمده است: با توجه به تأکیدات زیادی که دربارة امر به معروف و نهی از منکر آمده، تا جایی که این فریضه سبب اقامه فرائض، آبادی زمین، ایمنی راه ها و جلوگیری از اجحاف ها محسوب شده است، چگونه با علم به ضرر و یا ظن به آن، ولو ضرر جانی نباشد، ساقط می شود؟ ایشان با اشاره به اینکه در صورت احتمال ضرر، الزامی به امر به معروف نیست؛ زیرا تحمل ضرر برای اینکه غیرمتضرر نشود، اگرچه ضرر معنوی باشد، لازم نیست. اظهار می دارد: بلی اگر ترک امر به معروف یا نهی از منکر، موجب ضایع شدن حکمی از احکام و متروک شدن آن شود، آن مسئله دیگر است و نظیر جهاد که تحمل ضرر مال، بلکه جانی، برای حفظ آن واجب است. البته ایشان در صورتی که ضرر مالی و جانی برای حفظ احکام لازم باشد، بذل مال و جان را برای آن واجب می داند (گلپایگانی، ۱۴۰۳، ج ۱، ص ۵۱۸ ـ ۵۱۹).

ج. مراتب امر به معروف و نهی از منکر

آیت الله گلپایگانی، در بیان مراتب امر به معروف و نهی از منکر، اظهار کراهت، هرچند با اعراض و ترک معاشرت و مراوده را اولین مرتبه از مراتب امر به معروف و نهی از منکر می شمارد. مرتبه دوم را حسن خلق و کلام نیکو و مرتبه سوم را غلظت کلام، خشونت و سرزنش، البته با مراعات ترتیب درجات زبری و خشونت می داند. ایشان مرتبه چهارم از مراتب امر به معروف را زدن شمرده که در صورت احتمال تأثیر و عدم ضرر جانی، مالی و عرضی برای خود و مسلمان دیگر واجب می شود. البته به شرطی که منجر به جرح و قتل نشود (همان، ص ۵۲۲ ـ ۵۲۳).

ایشان در صورتی که امر به معروف و نهی از منکر منجر به جرح شود، به احتیاط واجب، اذن فقیه را در آن شرط دانسته، اما قتل را موجب انتفاء موضوع امر به معروف و نهی از منکر می داند؛ زیرا یکی از شرایط امر به معروف و نهی از منکر، احتمال تأثیر است که با قتل، دیگر محلی برای تأثیر باقی نمی ماند (همان، ص ۵۲۱ ـ ۵۲۲). در بحث حدود نیز به این نکته اشاره دارد که امر به معروف و نهی از منکر نباید منجر به قتل شود. اما بر فرض اینکه نوبت به مرتبه قتل برسد، آن را نیازمند اذن امام معصوم علیه السلام می داند (مقدس نجفی، بی تا، ج ۱، ص ۱۸۴).

اما آیت الله گلپایگانی، در بحث مربوط به ولایت فقیه، اجرای حدود و تعزیرات از جمله ضرب، قتل، قطع، نفی و حبس را مختص به امام معصوم علیه السلام ندانسته، آن را مرتبه عالیه از مراتب امر به معروف و نهی از منکر می شمارد که بر عهده فقیه است. ایشان معتقد است: امر به معروف و نهی از منکر، گاهی به زبان است و این بر هر مسلمان عالم به معروف و منکر واجب است و مرتبه دیگر آن تهدید، وعده، وعید و مشاجره است. این هم بر هر بالغ متمکنی واجب است. اما مرتبه سوم از امر به معروف و نهی از منکر، که شدید تر از دو مرتبه قبل است، مانند قطع دست، رجم و قتل، و عمل به آن، توسط هر کسی ممکن نیست؛ زیرا موجب فساد، تفرقه و درگیری می شود و اگر بگوییم این مرتبه از امر به معروف و نهی از منکر واجب نیست، آثار دین از بین رفته و امور مسلمین مختل می شود و اگر قائل به جواز آن باشیم، برای هر فردی نیز باز فساد و هرج و مرج بوجود می آید. بنابراین، جامعه در این امور نیازمند رهبری است، و قدر متیقن فقیه می باشد (صابری همدانی، ۱۳۸۳ ، ص ۴۳ ـ ۴۴). از نظر ایشان، هرچند مؤمنان می توانند مراتبی از امر به معروف و نهی از منکر را اعمال کنند، اما مراتبی را که مستلزم اعمال ولایت و سلطه است، فقط فقیه مجاز به تصرف در آن است (همان، ص ۶۳).

به هرحال، باید مراتب امر به معروف و نهی از منکر ملاحظه شود و در صورت عدم تأثیر هر مرتبه، مرتبة بعد جائز می شود (گلپایگانی، ۱۴۰۳، ج ۱، ص ۵۲۲).

مواضع آیت الله گلپایگانی در مبارزه با سلطنت پهلوی

20,000 ریال – خرید
 

تمام مقالات و پایان نامه و پروژه ها به صورت فایل دنلودی می باشند و شما به محض پرداخت آنلاین مبلغ همان لحظه قادر به دریافت فایل خواهید بود. این عملیات کاملاً خودکار بوده و توسط سیستم انجام می پذیرد.

 جهت پرداخت مبلغ شما به درگاه پرداخت یکی از بانک ها منتقل خواهید شد، برای پرداخت آنلاین از درگاه بانک این بانک ها، حتماً نیاز نیست که شما شماره کارت همان بانک را داشته باشید و بلکه شما میتوانید از طریق همه کارت های عضو شبکه بانکی، مبلغ  را پرداخت نمایید. 

 

 

مطالب پیشنهادی:
  • مقاله اهداف و وظایف حکومت دینی
  • مقاله عاشورا، انتظار، امام زمان (عج)
  • برچسب ها : , , , , , , ,
    برای ثبت نظر خود کلیک کنید ...

    براي قرار دادن بنر خود در اين مکان کليک کنيد
    به راهنمایی نیاز دارید؟ کلیک کنید
    

    جستجو پیشرفته مقالات و پروژه

    سبد خرید

    • سبد خریدتان خالی است.

    دسته ها

    آخرین بروز رسانی

      سه شنبه, ۵ بهمن , ۱۳۹۵
    
    اولین پایگاه اینترنتی اشتراک و فروش فایلهای دیجیتال ایران
    wpdesign Group طراحی و پشتیبانی سایت توسط دیجیتال ایران digitaliran.ir صورت گرفته است
    تمامی حقوق برایdjkalaa.irمحفوظ می باشد.