مقاله بررسی فقهی انتخاب اصلح و صالح مقبول


دنلود مقاله و پروژه و پایان نامه دانشجوئی

مقاله بررسی فقهی انتخاب اصلح و صالح مقبول مربوطه  به صورت فایل ورد  word و قابل ویرایش می باشد و دارای ۲۷  صفحه است . بلافاصله بعد از پرداخت و خرید لینک دانلود مقاله بررسی فقهی انتخاب اصلح و صالح مقبول نمایش داده می شود، علاوه بر آن لینک مقاله مربوطه به ایمیل شما نیز ارسال می گردد

 فهرست مطالب

چکیده   ۱
مقدمه   ۲
الف. مفهوم اصلح در آینه قاعدة میسور   ۲
دلایل قاعده میسور   ۳
مجرای قاعده میسور   ۴
الفاظ و معانی جزئی خارجی   ۵
بررسی نقطه انحراف و مغالطه در جریان قاعده میسور بر نامزد اصلح   ۶
جریان قاعده میسور در اهداف مکتب یا افراد مکتب   ۷
صلاحیت انحصاری مجتهد حقیقی در تبیین مطلوبیت نامزد اصلح، صالح یا غیرصالح   ۹
ب. مفهوم اصلح از منظر قاعده مقیس   ۱۰
۱٫ قاعده مقیس   ۱۰
۲٫ بررسی مفاد قاعده مقیس   ۱۰
۱٫ مضمون و مجرای قاعده اشتغال   ۱۳
۲٫ دلائل قاعدة اشتغال   ۱۴
۱٫ شکل گیری یا غصب مقبولیت   ۱۶
۲٫ انتقال یا اشتراک مقبولیت   ۱۷
۱٫ پاسخ به شبهه اصلح بودن صالح مقبول   ۱۸
۲٫ تحلیل مفهوم مشروعیت و رابطه آن با کارآمدی   ۲۰
نتیجه گیری   ۲۲
منابع   ۲۳

منابع

نهج البلاغه، ۱۴۱۴ق، شریف الرضی، قم، هجرت.

ابن ابى جمهور، ۱۴۰۵ق، عوالیاللآلی، قم، سیدالشهداء علیه السلام.

ابن سینا، ۱۴۰۶ق، الشفاء، قم، کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی.

اشتهاردى، على پناه، ۱۴۱۷ق، مدارک العروة، تهران، دارالأسوة.

اشعری، علی بن اسماعیل، ۱۹۵۵، کتاب اللمع فی الرد علی اهل الزیغ و البدع، مصر، حموده غرابه.

انصاری، مرتضی، بی تا، فرائد الأصول، قم، دفتر نشر اسلامی.

باقلانی، محمدبن طیب، ۱۴۱۴ق، تمهید الاوائل و تلخیص الدلائل، بیروت، مؤسسة الکتب الثقافی.

بجنوردى، سیدحسن، ۱۴۱۹ق، القواعد الفقهیة، قم، الهادی.

بحرانى، محمد سند، ۱۴۲۶ق، أسس النظام السیاسی عند الإمامیة، قم، مکتبة فدک.

بهبهانى، محمدباقر، ۱۴۱۵ق، الاجتهاد و التقلید (الفوائد الحائریة)، قم، مجمع الفکر الإسلامی.

تمیمی آمدی، عبدالواحد، ۱۳۶۶، غرر الحکم و درر الکلم، قم، دفتر تبلیغات اسلامى.

جزایری، سیدمحمدجعفر، ۱۴۱۵ق، منتهی الدرایه فی توضیح الکفایه، قم، دارالکتاب جزایرى.

حائرى مهرجردی، عبدالکریم، بی تا، درر الفوائد، قم، مهر.

حرعاملی، محمدین حسن، ۱۴۰۹ق، وسائل الشیعه، قم، آل البیت علیها السلام.

حکیم، سیدمحسن، ۱۴۰۴ق، مستمسک عروه اوثقی، قم، مکتبه آیت الله العظمی مرعشی نجفی.

ـــــ ، بی تا، نهج الفقاهة، قم، ۲۲بهمن.

حیدرى، سیدعلى نقى، ۱۴۱۲ق، اصول الاستنباط، قم، شوراى مدیریت حوزه علمیه قم.

خوانسارى، سیداحمد بن یوسف، ۱۴۰۵ق، جامع المدارک فی شرح مختصر النافع، قم، اسماعیلیان.

خوانساری، موسی بن محمد، ۱۴۱۸ق، منتهی الطالب، قم، اسلامی.

خوئى، سید ابوالقاسم، ۱۴۱۸ق، موسوعة الإمام الخوئی، قم، مؤسسة إحیاء آثار الإمام الخوئی.

سبحانی، جعفر، ۱۴۲۰ق، رسالة فی التحسین و التقبیح العقلیین، قم، مؤسسة امام صادق علیه السلام.

سبزواری، ملاهادی، ۱۳۷۱، شرح منظومه، تصحیح حسن زاده آملی، تهران، ناب.

صدر، سیدمحمدباقر، بی تا، بحوث فی علم الأصول، تقریر سید محمود هاشمی شاهرودی، قم، مؤسسة دائرة المعارف فقه اسلامی.

ـــــ ، ۱۴۰۸ق، بحوث فی شرح العروة الوثقى، قم، مجمع الشهید آیت الله الصدر العلمی.

طباطبایی یزدی، سیدمحمدکاظم، ۱۳۷۸ق، حاشیة المکاسب، قم، اسماعیلیان.

غروى، محمدحسین، ۱۳۷۴، نهایة الدرایة، قم، سیدالشهداء علیه السلام.

کلینی، محمدبن یعقوب، ۱۳۶۵، الکافی، تهران، دارالکتب الإسلامیة.

مجلسی، محمدباقر، ۱۴۰۴ق، بحار الأنوار، بیروت، الوفاء.

مصباح یزدی، محمدتقی، ۱۳۷۷، دروس فلسفة اخلاق، تهران، اطلاعات.

ـــــ ، ۱۳۸۷، مجموعه آثار ۲/۵ (به سوی خود سازی)، قم، مؤسسة امام خمینی ره.

مظفر، محمدرضا، بی تا، اصول الفقه، قم، اسماعیلیان.

مکارم شیرازی، ناصر، ۱۴۱۱ق، القواعد الفقهیه، قم، مدرسة امیرالومنین.

موسوی خمینی، سیدروح الله، ۱۳۸۹، صحیفه نور (نرم افزار)، تهران، مؤسسة تنظیم و نشر آثار امام خمینی ره.

ـــــ ، بی تا، کتاب البیع، تهران، مؤسسة تنظیم و نشر آثار امام خمینى ره.

موسوی گلپایگانى، سیدمحمدرضا، ۱۴۱۲ق، الدر المنضود فی أحکام الحدود، قم، دارالقرآن الکریم.

نجفى، محمدرضا، ۱۴۱۳ق، وقایةالأذهان، قم، آل البیت علیها السلام.

چکیده

امروزه مسئله «انتخاب اصلح»، یکی از پرچالش‌ترین مسائل سیاسی بین گروه‌های مرجع سیاسی ‌است. این مقاله می‌کوشد با بررسی تطبیق دو قاعده فقهی «میسور» و «مقیس» این چالش پیچیده را طرح و نشان دهد که تنازل از فرد اصلح به صالح مقبول، با موازین فقهی مغایر است. همچنین مشروعیت انتخاب اصلح و عدم مشروعیت انتخاب صالح مقبول، ارتباط مستقیمی با بحث کارامدی دارد. بنابراین، باید برای برچیده شدن موانع کاذب مقبولیت نامزد اصلح، به‌عنوان مقدمه واجب عمل کرد. در پایان نیز، مبانی فقهی حرمت کناره‌گیری فرد اصلح از انتخابات، بررسی شده‌است.

کلیدواژه‌ها: انتخاب اصلح، صالح مقبول، دفع افسد به فاسد، قاعده مقیس، قاعده میسور، قاعده اشتغال، فقه سیاسی، فقه انتخابات.

 

مقدمه

هرچند موضوع بحث انتخاب اصلح از مباحث فقهی است که بررسی های دقیق فقهی در آن، انجام نشده است. پرسش اصلی این است که مراد از فرد اصلح چیست؟ براساس نگاه توحیدی، قدرت انحصاراً در دست خداوند است و بهره مندی از قدرت مشروع، به میزان صلاحیت در تأمین مصالح واقعی است. هر نگاهی غیر از این، به معنای شرک در قدرت مشروع و نفی ربوبیت تشریعی است. حوزه حاکمیت، مهم ترین حوزه قدرت است. قطعاً کسانی که در این جایگاه قرار می گیرند، باید بالاترین سطح سنخیت با اوصاف الهی، داشته باشند؛ زیرا تصرف ناشی از حق است. حق، ناشی از مالکیت است و مالکیت، ناشی از خالقیت است. چون خدا، خالق همه هستی است، پس مالک آن است و چون مالک آن است، پس تمام حقوق ازجمله حق حاکمیت و تصرف در امور، در اختیار خداوند است. خداوند این حق حیاتی را تنها به کسی واگذار می کند که اتصاف بیشتری به اوصاف الهی داشته باشد؛ یعنی اصلح باشد. داشتن قدرت حقیقی و مشروع، برای خلافت الهی، بالاترین ارزش است که حتی برخی از فرشتگان نیز مدعی آن شدند (بقره: ۳۰).

این تحقیق به پرسش های ذیل پاسخ می دهد: آیا انتخاب اصلح، ضرورت فقهی دارد؟ کناره گیری فرد اصلح، به نفع دیگران به لحاظ فقهی چه حکمی دارد؟ آیا صالح مقبول، همان اصلح است؟ آیا نسبت مستقیمی بین اصلح بودن با کارآمدی وجود دارد؟

الف. مفهوم اصلح در آینه قاعدة میسور

مهم ترین قاعدة فقهی در بررسی امکان جایگزین اصلح، قاعدة میسور می باشد.

قاعدة میسور می گوید: اگر نمی توانیم به تمام چیزی برسیم، نمی توان همة آن را نیز رها کرد، بلکه باید برای کسب مقدار ممکن، تلاش کرد؛ یعنی، اگر شارع به چیزی که مرکب از اجزاء، شرایط و موانعی است، امر فرمود و انجام برخی از اجزاء و شرایط آن مقدور مکلف نبود، وجوب بقیه اجزاء و شرایط، همچنان پابرجاست (بجنوردى، ۱۴۱۹ق، ج۴، ص۱۲۷) به شرط آنکه اجزاء و شرایط میسور، عرفاً همان واجب به حساب آید (خوانساری، ۱۴۱۸ق، ج۳، ص۴۰۳) و آن عمل، دارای مراتبی باشد که بر برخی از آن مراتب، عنوان میسور صدق کند. بر برخی مراتب، عنوان معسور، نه در مواردی که شارع، اجزاء و شرایط عنوان را به مثابه امر واحد غیرقابل تفکیکی اعتبار نموده باشد (مکارم شیرازی، ۱۴۱۱ق، ج۱، ص۵۵۰).

برخی، قاعدة میسور را می پذیرند (انصارى، بی تا، ج۲، ص۴۹۷ -۴۹۹)، برخی نیز در سند یا دلالت یا هر دو آن مناقشه کرده و آن را نپذیرفته اند (حکیم، بی تا، ص۱۴۷؛ صدر، بی تا، ج۱، ص۶۸ و ج۵، ص۳۸۳؛ خویى، ۱۴۱۸ق، ج ۵، ص۱۸۶).

دلایل قاعده میسور

۱٫ عقل و سیره عقلا: عقل می گوید: انسان به دنبال جلب مصالح و دفع مفاسد است. هرگاه نتواند تمام مصالح را به دست آورد، باید در حد امکان آن را بجوید و اگر نمی تواند از تمام مفاسد رهایی یابد، به هر میزان که می تواند ضرر را از خود دور کند. عقلا نیز بر همین سیره عمل می کنند.

۲٫ روایات: برخی از فقها (مکارم شیرازی، ۱۴۱۱ق، ج۱، ص۵۴۷)، برای اثبات این قاعده به دو روایت از پیامبر صلی الله علیه و آله و امیرالمؤمنین علیه السلام تمسک کرده اند: پیامبر خدا صلی الله علیه و آله فرموده اند: لایُترَک المیسور بالمعسور (ابن ابی جمهور، ۱۴۰۵ق، ج۴، ص۵۸). امام علی علیه السلام نیز فرمایشی مؤید قاعده میسور دارند: ما لایُدرَک کلُّه، لا یُترَک کلُّه (همان).

برخی از فقها (انصارى، بی تا، ج۲، ص۴۹۷)، ضعف سند این روایت را با شهرت یعنی عمل اصحاب به روایت جبران می کنند. برخی نیز (صدر، بی تا، ج۵، ص۳۸۳)، این دو روایت را به دلیل فقدان سند، علاوه بر اینکه از نظر کبروی خارج از محل جبران سند از طریق شهرت عملی می دانند، از لحاظ صغروی نیز عمل متقدمین به آنها را محرز نمی دانند. اما متن احادیث میسور، سبب اطمینان به صدور آن می شود و نیازی به تأکید بر سند نیست.

مجرای قاعده میسور

این قاعده در انجام همة امور مطلوب یا ترک همة امور مبغوض به کار می رود، اعم از اینکه واجب، مستحب، حرام و یا مکروه باشد. این قاعده در عام استغراقی و کل حقیقی جاری می شود، اما در عام مجموعی، عام بدلی و کل جعلی جاری نمی شود. پس این قاعده بر فرد و مصداقی که دارای اجزاء نیست، قابل انطباق نیست.

۱٫ عام استغراقی به این معناست که هرگاه دستیابی به یک مجموعه، مطلوب باشد و هرکدام از افراد این مجموعه نیز دارای ارزش نفسی و مستقلی باشد، هرچه بیشتر بتوانیم افراد آن مجموعه را به دست آوریم، ارزش بیشتری را به دست آورده ایم. برای نمونه، اگر گفته شود: به همة علما احترام بگذارید، در این هنگام، احترام ما به هر عالمی، ثواب جداگانه دارد (مظفر، بی تا، ج۱، ص۱۳۹).

۲٫ اما در کل حقیقی، مجموعة اجزاء تشکیل دهندة کل حقیقی، خودشان ارزش نفسی دارند و سبب استیفای بخشی از مصالح حقیقی می شوند. مثل نماز که هر جزئش دارای مصالح خاص آن است. نماز یک کلّ حقیقی است که هرکدام از اجزای آن اثری دارد که برای ما مطلوبیت نفسی دارد. بنابراین، در صورت تعذر از انجام برخی از اجزاء آن، آن کل رها نمی شود و باید به هر میزان که ممکن است، انجام شود. پس، علاوه بر صورت کامل نماز، هر میزان از اجزاء آن که قابل انجام باشد، باید انجام شود. کل های حقیقی چنین اند. بنابراین، اگر کسی چند مثقال طلا از دیگری طلب داشت، به هر میزان که میسر بود، استیفا می کند؛ زیرا هر جزئی از آن، ارزش نفسی و مستقلی دارد که در راستای هدف ما واقع می شود.

۳٫ در عام مجموعی نیز هنگامی که گفته می شود: باید به ائمه علیها السلام ایمان داشت، از قرائن می فهمیم که تنها اگر به تمام آنان ایمان داشته باشیم، مؤمن به شمار می رویم؛ یعنی ایمان به مجموع آنان لازم است و ایمان به برخی از آنان، نجات بخش نخواهد بود (مظفر، بی تا، ج۱، ص۱۴۰). این مسئله، همانند ضرورت دانستن تمام عناصر گذرواژه است. اگر نوزده جزء گذرواژه را بدانیم و یک جزء آن را ندانیم، سودی ندارد. در اینجا نمی توان قاعده میسور را جاری کرد؛ زیرا فایدة نوزده جزء گذرواژه برای باز کردن قفل، به همان اندازه ارزش صفر جزء است.

۴٫ در عام بدلی یکی از افراد حکم یا مفهوم عامی، برای تحقق آن کافی است. مثلاً، هنگامی که می گویند: عددی را در نظر بگیر! می توانید هر عددی را در نظر بگیرید؛ ولی هنگامی که یک عدد را در نظر گرفتید، فرمان را انجام داده اید. در عام بدلی، ویژگی هیچ یک از افراد، نقشی در انجام عمل ندارد و تمام افرادی که می توانند مورد توجه واقع شوند، از نظر کسی که امر کرده است، الغاء خصوصیت شده اند. در اینجا نیز قاعده میسور جاری نمی شود؛ زیرا هرکدام از افراد، صرف نظر از ویژگی خاص آن فرد، وابسته حکم است. با انجام یک مورد، امر محقق شده است و ازاین رو، بحث معسور و میسور معنا ندارد (مظفر، بی تا، ج۱، ص۱۴۰).

۵٫ کل جعلی نیز مجموعه ای از اجزاء است که هرکدام از آنها به طور نفسی، ارزشی در راستای هدف خاص ما ندارند، ولی با در کنار هم قرار گرفتن، یک کل جدیدی تولید می شود که در راستای هدف است. مثلاً، اجزاء یک رایانه، یک کل جعلی را تشکیل می دهند. در اینجا نمی توان گفت: اگر نتوان تمام اجزاء رایانه را داشت، خوب است که بعضی از اجزاء آن را داشته باشیم. نیاز به رایانه، به سبب کارکرد خاص آن است، نه اثر برخی از اجزاء آن. در اینجا نیز قاعده میسور جاری نمی شود.

بنابراین، در دو مورد عام استغراقی و کل حقیقی، قاعده میسور جاری می شود، اما هیچ یک از موارد عام مجموعی، عام بدلی و کل جعلی بستر جریان قاعده میسور نیست.

الفاظ و معانی جزئی خارجی

الفاظی با معانی کلی وجود دارد که هرگاه به کار رود، می تواند به افراد متعددی اشاره داشته باشد (ابن سینا، ۱۴۰۶ق، ج ۱، ص۱۹۵). مانند لفظ صالح یا واجب الوجود یا اصلح. برخی از الفاظی که معنای کلی دارند، با اینکه امکان صدق بر افراد متعدد دارند، اما در کاربرد صحیح، بیش از یک مصداق ندارند. مثلاً، لفظ واجب الوجود تنها بر الله صدق می کند و استفاده از آن برای مصداقی غیر از الله خطاست. مواردی از کاربرد معانی وابسته به ترینها نیز به همین گونه است. برای نمونه، هنگامی که یک نفر در مجموعه ای در یک ویژگی از بقیه ترین است، در این هنگام کاربرد معنایی مانند صالح ترین یک مصداق بیشتر ندارد. این گونه الفاظ الفاظی است که معنای جزئی خارجی دارند. بنابراین، واجب الوجود، امکان ندارد که به نحو صحیحی به کار برود و در عین حال، مصداق حقیقی (نه فرضی) غیر از الله داشته باشد. همچنین، هنگامی که در مجموعه خاصی لفظ صالح ترین به کار رود و مصداق حقیقی آن یک نفر باشد، این لفظ نیز دارای معنای جزئی خارجی خواهد بود.

قاعده میسور، در معنای الفاظ جزئی خارجی هم به کار نمی رود؛ زیرا معانی جزئی خارجی، دارای اجزایی با ارزش نفسی و مستقل یا مصادیق یا حتی مراتب وجودی نیست، بلکه الفاظی متواطی هستند. ازاین رو، مجرای قاعده میسور، عام استغراقی یا کل حقیقی است و ضرورت رأی دادن به نامزد اصلح، معنای جزئی خارجی و از مواردی است که قاعده میسور در آن جاری نمی شود.

بررسی نقطه انحراف و مغالطه در جریان قاعده میسور بر نامزد اصلح

 

20,000 ریال – خرید

تمام مقالات و پایان نامه و پروژه ها به صورت فایل دنلودی می باشند و شما به محض پرداخت آنلاین مبلغ همان لحظه قادر به دریافت فایل خواهید بود. این عملیات کاملاً خودکار بوده و توسط سیستم انجام می پذیرد.

 جهت پرداخت مبلغ شما به درگاه پرداخت یکی از بانک ها منتقل خواهید شد، برای پرداخت آنلاین از درگاه بانک این بانک ها، حتماً نیاز نیست که شما شماره کارت همان بانک را داشته باشید و بلکه شما میتوانید از طریق همه کارت های عضو شبکه بانکی، مبلغ  را پرداخت نمایید. 

 

 

مطالب پیشنهادی: برای ثبت نظر خود کلیک کنید ...

براي قرار دادن بنر خود در اين مکان کليک کنيد
به راهنمایی نیاز دارید؟ کلیک کنید


جستجو پیشرفته مقالات و پروژه

سبد خرید

  • سبد خریدتان خالی است.

دسته ها

آخرین بروز رسانی

    چهارشنبه, ۲۹ دی , ۱۳۹۵

اولین پایگاه اینترنتی اشتراک و فروش فایلهای دیجیتال ایران
wpdesign Group طراحی و پشتیبانی سایت توسط دیجیتال ایران digitaliran.ir صورت گرفته است
تمامی حقوق برایdjkalaa.irمحفوظ می باشد.