مقاله بررسی فقهی جرم سیاسی بغی و نقش توبه در تخفیف مجازات آن


دنلود مقاله و پروژه و پایان نامه دانشجوئی

مقاله بررسی فقهی جرم سیاسی بغی و نقش توبه در تخفیف مجازات آن مربوطه  به صورت فایل ورد  word و قابل ویرایش می باشد و دارای ۲۹  صفحه است . بلافاصله بعد از پرداخت و خرید لینک دانلود مقاله بررسی فقهی جرم سیاسی بغی و نقش توبه در تخفیف مجازات آن نمایش داده می شود، علاوه بر آن لینک مقاله مربوطه به ایمیل شما نیز ارسال می گردد

 فهرست مطالب

چکیده   ۱
مقدمه   ۲
بغی درلغت   ۲
تعریف اصطلاحی بغی   ۳
مستندات جرم بغی   ۴
قرآن کریم   ۴
قائلان به عدم حکم این آیه بر بغات   ۵
ادلة رد قول مخالفان   ۵
ادلة قائلان به وجود حکم این آیه بر بغات   ۶
سنت   ۷
شرایط جنگ با بغات   ۹
نقد شرط فوق   ۱۰
تعریف جرم سیاسی در حقوق، و تطبیق آن با بغی   ۱۴
احکام مترتب بر پذیرش توبه، و ضمانت بغات در مراحل مختلف درگیری   ۱۵
پیش از قیام علنی و شروع درگیری   ۱۵
در اثنای درگیری و جنگ   ۱۷
فراریان   ۲۱
پس از خاتمة شورش و درگیری   ۲۱
توبة اسرا بعد از اتمام جنگ   ۲۲
نتیجه‌گیری   ۲۳
منابع   ۲۴

منابع

ابن‌عربی، محمدبن عبدالله‌بن ابوبکر (بی‌تا)، احکام القرآن( ابن العربى)، بی‌جا، بی‌نا.

اصغری، سیدمحمد (۱۳۷۸)، بررسی تطبیقی جرم سیاسی، تهران، اطلاعات.

پوربافرانی، حسن (۱۳۸۸)، جرائم علیه اشخاص، تهران، جنگل- جاودانه.

تبریزى، جوادبن على‌ (۱۴۲۶ق)، منهاج الصالحین‌، قم، مجمع الإمام المهدی.

جصاص، احمدبن على (۱۴۰۵ق) ، احکام القرآن، بیروت، داراحیاء التراث العربى .

جوهرى، اسماعیل‌بن حماد‌ (‌۱۴۱۰ق)، الصحاح- تاج اللغة و صحاح العربیة، بیروت، دارالعلم للملایین‌.

حر عاملى، محمدبن حسن (۱۴۰۹ق) ، وسائل الشیعة، قم، مؤسسة آل‌البیت(ع) .

حسینى جرجانى، سیدامیرابوالفتوح (۱۴۰۴ق) ، آیات الأحکام ، تهران ، نوید.

حسینى روحانى، سیدصادق (۱۴۱۲ق)، فقه الصادق (ع)، قم، دارالکتاب.

حسینى شاه عبدالعظیمى، حسین‌بن احمد (۱۳۶۳)، تفسیر اثنا عشرى ، تهران، میقات.

حلّى، حسن‌بن یوسف (۱۴۱۴ق)، تذکرة الفقها، قم، مؤسسة آل‌البیت(ع).

حلّى، محمد‌بن منصور‌بن احمد (۱۴۱۰ق)، السرائر الحاوی لتحریر، چ دوم‌، قم، انتشارات اسلامى.

حلّى، مقدادبن عبداللّه سیورى‌ (۱۴۲۵ق)، کنز العرفان فی فقه القرآن‌، قم، مرتضوى‌.

درویش، محی‌الدین (۱۴۱۵ق)، اعراب القرآن وبیانه، چ چهارم، سوریه، دارالارشاد.

سمرقندی، محمدبن احمد (۱۴۱۴ق)، تحفة الفقهاء، چ دوم، بیروت، دارالکتب العلمیة.

صدر، سیدمحمد‌باقر  (۱۴۲۰ق)، ماوراء الفقه‌، بیروت، دارالأضواء‌.‌

طباطبائی، سیدمحمدحسین (بی‌تا) ، المیزان فى تفسیرالقرآن، ترجمة سیدمحمدباقر موسوى همدانى، چ پنجم، قم، انتشارات اسلامى.

طباطبایى‌ حائرى، سیدعلى‌بن محمد (۱۴۱۸ق)، ریاض المسائل فی تحقیق الأحکام بالدلائل، قم، مؤسسة آل‌البیت(ع).

طبرسى، فضل‌بن حسن (۱۳۷۲) ، مجمع البیان فى تفسیرالقرآن، چ سوم، تهران، ناصرخسرو.

طبرى، ابوالحسن على‌بن محمد (۱۴۰۵ق)، احکام القرآن، چ دوم، بیروت، دارالکتب العلمیة.

طرابلسی، قاضى عبدالعزیز‌ (۱۴۰۶ق‌)، المهذب، قم، انتشارات اسلامى‌.

طوسى، محمدبن حسن‌ (۱۴۰۷ق)، الخلاف‌، قم، انتشارات اسلامى‌.

ـــــ (‌۱۳۸۷)، المبسوط فی فقه امامیه، چ سوم، تهران، المکتبة المرتضویة لإحیاء الآثار الجعفریة‌.

طیب، سیدعبدالحسین (۱۳۷۸)، طیب البیان فی تفسیرالقرآن، چ دوم ، تهران، اسلام .

عاملی، زین‌الدین (۱۳۶۵)، مسالک الأفهام الى آیات الأحکام، چ دوم، تهران، کتابفروشى مرتضوى.

عاملى(شهید اول)، محمدبن مکى‌ (۱۴۱۰ق)، اللمعة الدمشقیة فی فقه الإمامیة، بیروت، الدار الإسلامیة.

ـــــ (۱۴۱۷ق)، الدروس الشرعیه فی فقه امامیه، چ دوم، قم، انتشارات اسلامى.

عمید‌زنجانی، عباسعلى (۱۴۲۱ق‌)، فقه سیاسی، چ چهارم‌، تهران، امیرکبیر‌.

قرشى، سیدعلى‌اکبر (۱۴۱۲ق)، قاموس قرآن‌، چ ششم، تهران، دارالکتب الإسلامیة‌.

قمى، على‌بن ابراهیم (۱۳۶۷) ، تفسیر قمی، چ چهارم ، قم ، دارالکتاب .

کلینى، محمدبن یعقوب (۱۴۰۷ق)، الکافی، چ چهارم ، تهران ، دارالکتب الإسلامیة.

مرعشی، سیدمحمدحسن (۱۳۷۳)، دیدگاهای نو در حقوق کیفر اسلام، تهران، میزان.

مغربى، نعمان‌بن محمد (۱۳۸۵)، دعائم الإسلام، چ دوم ، قم ، مؤسسة آل‌البیت(ع).

مغنیه، محمدجواد (۱۴۲۴ق)، تفسیر الکاشف، تهران، دارالکتب الإسلامیة.

مکارم شیرازى، ناصر و دیگران (۱۳۷۴)، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الإسلامیة.

منتظرى، حسینعلى (۱۴۰۹ق)، مبانی فقهی حکومت اسلامی، ترجمة محمود صلواتى و ابوالفضل شکورى، قم، کیهان‌.

نجفى، جعفربن خضر مالکى‌ (۱۴۲۲ق)، کشف الغطاء عن مبهمات الشریعة الغراء، قم، دفتر تبلیغات اسلامى‌.

نجفى، محمدحسن‌ (۱۴۰۴ق)، جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام، چ هفتم، بیروت، دارإحیاء التراث العربی‌.

نوری طبرسی، میرزاحسین (۱۴۰۸ق)، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، قم، مؤسسة آل‌البیت(ع) .

بحرانی، محمد (بی‌تا)، اسس النظام السیاسی عند الامیة، بی‌جا، بی‌تا.

کاظمی، (بی‌تا)، مسالک الافهام، بی‌جا، بی‌نا.

کاظمی جوادبن سعید (۱۳۶۵)، مسالک الافهام الی آیات الاحکام، چ دوم، تهران، کتابفروشی مرتضوی.

چکیده

یکی از مصادیق بارز جرم سیاسی، شورش دربرابر حاکم و حکومت اسلامی، و خروج گروهی از مسلمانان بر امام عادل است، که در فقه، تحت عنوان بغی از آن یاد می‌شود. تعریف و احکامی را که فقها در کتاب‌های فقهی برای این جرم ارائه داده‌اند، محدودتر از آن چیزی است که از آیات و روایات فهمیده می‌شود و بسیاری هم در کتاب‌ها و مقاله‌های خود به ذکر همان احکام و شرایط بسنده می‌کنند؛ درحالی‌که این جرم، دایره‌ای گسترده‌تر دارد. ازسوی دیگر، به دلیل اینکه نهاد مقدس توبه، در منابع کیفری اسلام در جرایم خاصی پذیرفته شده و یکی از عوامل رفع مسئولیت کیفری در نظر گرفته شده است، مناسبت دارد که با بررسی دیدگاه‌ها و ادلة آنها به تبیین دقیق بغی، شرایط و احکام آن پرداخته و نقش توبه باغی در تخفیف مجازات یا عفو از مجازات نیز بررسی شود

کلیدواژه‌ها: جرم سیاسی، بغی، بغات ، توبه، مجازات، فقه.

 

مقدمه

بغی، یکی از مسائل فقه حکومتی است که فقها در باب جهاد به بررسی آن پرداخته‌اند؛ به نظر می‌رسد، دلیل ذکر آن در باب جهاد، ارتباط مستقیم جنگ با جرم سیاسی باشد. البته حقوق‌دانان و فقها به‌صراحت قائل به این نیستند که بغی همان جرم سیاسی است و در آن اختلاف‌نظر دارند؛ ولی با توجه به تعاریفی که فقها از بغی، و حقوق‌دانان از جرم سیاسی ارائه داده‌اند، اگر نتوان گفت که بغی همان جرم سیاسی است و همة مصادیق و شرایط آن را داراست، دست‌کم می‌توان گفت که بین آن دو رابطة عموم و خصوص مطلق برقرار است‌؛ به بیان دیگر، بغی مصداق بارز جرم سیاسی، و دربرگیرندة بیشتر احکام جرم سیاسی خواهد بود. بنابراین، می‌طلبد که احکام و شرایط این جرم دوباره بررسی شود؛ به‌ویژه اینکه جرم بغی، از جرایم مطرح‌شده در حقوق اسلام است و با نظم و امنیت در جامعة اسلامی ارتباط مستقیم دارد. اگرچه بغی در قانون جدید مجازات اسلامی تحت عنوان حدود واقع شده، اما همچنان به شرایط این جرم به‌طورمشخص اشاره‌ای نشده است؛ توبه در خصوص این جرم نیز در نهاد مؤثر و ارزشمند توبه که بیشتر در حدود و حقوق الله پذیرفته شده است، چه در فقه اسلامی و چه در قانون مجازات اسلامی مورد توجه قرار نگرفته است. ازاین‌رو، در این پژوهش، ضمن بررسی زوایای مختلف این جرم به پرسش‌های ذیل پاسخ داده می‌شود: آیا جرم بغی فقط شامل شورش در برابر امام عادل می‌شود یا فراتر از تعریفی است که فقها از آن ارائه داده‌اند؟ و آیا در جرم بغی، توبه پذیرفته می‌شود؟ در این صورت، با چه شرایطی، و گسترة آن تا به کجاست؟

بغی درلغت

بغی در لغت، دارای معانی ذیل است:

الف) «تعدى؛ یعنی هر چیزی که از حد خود تجاوز کند؛ یعنی افراط کردن بر مقداری که حد آن حد شیء است.» (جوهرى، ۱۴۱۰ق، ج۶، ص۲۲۸۱)

ب) «طلب توأم با تجاوز از حد. این معنا با مطلق تجاوز قابل جمع است؛ زیرا تجاوز، از طلب جدا نیست. هر جا که تجاوز هست، طلب نیز هست.»(قرشى، ۱۴۱۲ق، ص۲۰۷)

تعریف اصطلاحی بغی

فقها تعاریف متفاوتی دارند که مهم‌ترین نظرات آنها در یک دسته‌بندی، به این شرح است:

الف) عده‌ای از فقیهان در تعریفی که از بغی ارائه داده‌اند،آن را شامل خروج امام معصوم(ع) می‌دانند و می‌گویند: «هرکس برعلیه امام معصوم(ع) خروج کند، باغی است و جنگ با او واجب است. باید با او جنگید تا به اطاعت امام معصوم برگردد یا همانند کفار کشته شود.» (عاملی(شهید اول)، ۱۴۱۰ق، ص۸۳؛ طباطبایی‌ حائرى، ۱۴۱۸ق، ص۴۸۰)

ب) دسته‌ای دیگر از فقها، بغی را خروج بر امام عادل می‌دانند و می‌گویند: «باغی کسی است که بر امام عادل خروج کند….» (نجفی، ۱۴۰۴ق، ج۲۱، ص۳۲۲؛ طوسى، ۱۴۰۷ق، ج۵، ص۳۳۵)

البته باید یادآور شد، کسانی هم که باغی را به‌معنای خروج بر امام عادل می‌دانند، منظور از امام عادل را نزد شیعیان، همان امام معصوم می‌دانند. بنابراین، می‌توان گفت که بین گروه اول و دوم در تعریف، تفاوتی نیست: «مراد از امام عادل، نزد شیعه امام معصوم، و نزد اهل سنت، مطلق خلیفه و فرمانرواست.» (طوسى، ۱۳۸۷، ص۳۴۷)

در برابر این دو گروه، دستة سومی هستند که خروج بر امام را مطلقاً باغی می‌دانند؛ بدون ذکر صفت عادل. این گروه را بیشتر، فقهای اهل سنت تشکیل می‌دهند: «دسته‌اى که با توجیه و تأویل بر امام بشورند و با جماعت مخالفت کنند.» با توجه به تعریف‌های ارائه‌‌شده، آنچه به ذهن می‌رسد این است که بیشتر فقهای شیعه این جرم را مخصوص به زمان امام معصوم(ع) می‌دانند: با این عقیده؛ اشکالی که در اینجا مطرح می‌شود این است که آیا می‌توان گفت جرم بغی در زمان غیبت وجود ندارد؟ همچنین آیا می‌توان گفت عادل و معصوم بودن امام، مانع بروز جرم بغی می‌شود؟

به این پرسش، می‌توان به دو صورت پاسخ داد؛ نخست اینکه بگوییم عادلیت و معصومیت امام، مانع بروز چنین جرمی می‌شود. این پاسخ به نظر درست نمی‌آید؛ زیرا در زمان ائمه(ع) هم این جرم بوده است. دوم اینکه بگوییم فقط ائمة معصوم(ع) می‌توانند با این گروه مقابله کنند. این پاسخ هم با مطلق بودن آیات و روایات سازگاری ندارد؛ و بر فرض سازگاری هم، از آنجاکه فلسفة جهاد با بغات، دفاع از کیان اسلام و امنیت در جامعه است، می‌توان گفت که این ضرورت ایجاب می‌کند که در زمان غیبت هم با بغات جنگید؛ که در این مقاله به نقد و بررسی شرایط و احکام این جرم از دیدگاه فقها و مفسران پرداخته می‌شود و تبیین مصادیق آن، به بحثی دیگر موکول می‌شود.

مستندات جرم بغی

قرآن کریم

خداوند متعال در سورة حجرات می‌فرماید: «هرگاه دو گروه از مؤمنان با هم به نزاع و جنگ پرداختند، در میان آنها صلح برقرار سازید؛ و اگر یکى از آنها بر دیگرى تجاوز کند، با طایفة ظالم پیکار کنید تا به فرمان خدا بازگردد. هرگاه در میان آن دو بر طبق عدالت صلح برقرار سازید، و عدالت پیشه کنید که خداوند عدالت‌پیشگان را دوست‌ دارد.» (حجرات: ۹)

حکم این آیه، عام است، وحکم قتال، به صفت بغی تعلق گرفته است؛ بدون اینکه فرد خاصی را مقید کرده باشد. در تفسیر این آیه آمده است: آیه درصدد بیان احکام مترتب بر باغیان است؛ فرقی نمی‌کند که از جانب دولتی بر دولت دیگر، یا از جانب گروهی برگروه دیگر باشد.

پس به طور کلى، در آیة شریفه که اساس حکم «بغى» است، اسمى از امام نیست؛ ولی هر جنگ و نزاعى در خارج بر وجود امام یا فرمانده‌اى متوقف است که جنگجویان را رهبرى کند و کار و سخن آنان را سر و سامان دهد. قهراً وجود امام، شرط «وجود» است، نه وجوب؛ به این معنا که بدون امام، امکان دفع طغیان وجود ندارد؛ پس انتخاب و تحصیل امام، واجب است؛ نه اینکه وجود امام شرط وجوب باشد؛ به‌گونه‌ای که تا او نباشد، حکم وجوب دفع طغیان هم نباشد. (منتظرى، ۱۴۰۹ق، ج۶، ص۴۸۰)

اما بر دلالت این آیه برای مشروعیت جرم بغی، بین مفسران اختلاف است. گروهی از مفسران، این آیه را دال بر بغات نمی‌دانند.

قائلان به عدم حکم این آیه بر بغات

دسته‌ای از مفسران دراین‌باره می‌گویند: «و اما آنکه بعضى فقها استدلال کرده اند به این آیه بر وجوب قتال با اهل بغى، به‌معنای جماعتى که خروج کنند بر امام عادل، ضعیف است؛ زیرا که افراد مذکور در آیه، مسلمان هستند، اما باغیان، افراد کافری هستند.» (حسینی جرجانى، ۱۴۰۴ق، ج۲، ص۸۰؛ حلّى، ۱۴۲۵ق، ص۳۸۶)

ادلة رد قول مخالفان

در پاسخ به استدلال این گروه می‌توان گفت، وقتی خداوند متعال برای افراد باغی مسلمان چنین حکمی را در نظر می‌گیرد، به‌طریق‌اولی برای کافران باغی در برابر امام معصوم یا مسلمانان، حکمی شدیدتر اعمال می‌کند. آیاتی که دربارة جهاد با کفار آمده است، احکامی شدیدتر از این احکام دارد. افزون بر این آیه، آیات دیگری هم هست که مفسران برای مشروعیت جرم بغی، به آن استناد می‌کنند: «توبه:۷۳؛ بقره:۱۷۳؛ نساء: ۵۹٫» البته تنها آیه‌ا‌ی که به‌طور کامل احکام بغات را بیان کرده، همین آیه است و بسیاری از فقها، احکام مترتب بر بغات را از همین آیه استنباط کرده‌اند. پس دلیلی ندارد که گفته شود باغیان، از حکم این آیه مستثنایند؛ آنچنان‌که این گروه استدلال می‌کنند.

همچنین، استدلال این گروه، با پاسخ حضرت علی(ع) در ارتباط به پرسشی دربارة کافر بودن باغیان، منافات دارد‌؛ زیرا حضرت، کافر بودن بغات را رد می‌کند: از امیرالمومنین(ع) پرسیده شد: «آیا کشته‌شدگان در جنگ جمل مشرک‌اند؟ فرمود: نه؛ بلکه از شرک، فرار کردند. عرض کردند: پس منافق بودند؟ فرمود: نه؛ منافقان، خدا را یاد نمى‌کنند، مگر اندکى. گفته شد: پس آنان چه کسانى هستند؟ فرمود: برادران ما بودند که بر ما شوریدند و ما با سرکوبى شورش آنان، بر ایشان پیروز شدیم. (نوری طبرسی، ۱۴۰۸ق، ج۶، ص۶۸)

صاحب جواهر می‌گوید: «با توجه به نصوص، فهمیده می‌شود که احکام مسلمانان بر بغات اجرا می‌شود؛ از قبیل نکاح با زنان آنان، خرید ذبیحة آنان….» (نجفی‌، ۱۴۰۴ق، ج۲۱، ص۳۳۷) در پایان باید یادآور شد که مسلمان بودن، با باغی بودن منافاتی ندارد و خارج‌ کردن هر کسی که تجاوز کند از دایرة اسلام، مخالف نص صریح است؛ زیرا خداوند در این آیه، حکم را به مسلمانان نسبت داده است.

ادلة قائلان به وجود حکم این آیه بر بغات

25,000 ریال – خرید
 

تمام مقالات و پایان نامه و پروژه ها به صورت فایل دنلودی می باشند و شما به محض پرداخت آنلاین مبلغ همان لحظه قادر به دریافت فایل خواهید بود. این عملیات کاملاً خودکار بوده و توسط سیستم انجام می پذیرد.

 جهت پرداخت مبلغ شما به درگاه پرداخت یکی از بانک ها منتقل خواهید شد، برای پرداخت آنلاین از درگاه بانک این بانک ها، حتماً نیاز نیست که شما شماره کارت همان بانک را داشته باشید و بلکه شما میتوانید از طریق همه کارت های عضو شبکه بانکی، مبلغ  را پرداخت نمایید. 

 

 

مطالب پیشنهادی:
  • مقاله توبه
  • مقاله جایگاه معاد
  • تحقیق نقش توبه در سقوط مجازات
  • مقاله توبه و جایگاه بلند آن در عرفان
  • مقاله بررسی ، مقایسه و نقد روانشناسی شخصیت از دیدگاه فروید و اسلام
  • برچسب ها : , , , , , , , , ,
    برای ثبت نظر خود کلیک کنید ...

    براي قرار دادن بنر خود در اين مکان کليک کنيد
    به راهنمایی نیاز دارید؟ کلیک کنید
    

    جستجو پیشرفته مقالات و پروژه

    سبد خرید

    • سبد خریدتان خالی است.

    دسته ها

    آخرین بروز رسانی

      شنبه, ۲ بهمن , ۱۳۹۵
    
    اولین پایگاه اینترنتی اشتراک و فروش فایلهای دیجیتال ایران
    wpdesign Group طراحی و پشتیبانی سایت توسط دیجیتال ایران digitaliran.ir صورت گرفته است
    تمامی حقوق برایdjkalaa.irمحفوظ می باشد.