مقاله تربیت محبت‌محور


دنلود مقاله و پروژه و پایان نامه دانشجوئی

مقاله تربیت محبت‌محور مربوطه  به صورت فایل ورد  word و قابل ویرایش می باشد و دارای ۳۵  صفحه است . بلافاصله بعد از پرداخت و خرید لینک دانلود مقاله تربیت محبت‌محور نمایش داده می شود، علاوه بر آن لینک مقاله مربوطه به ایمیل شما نیز ارسال می گردد

فهرست مطالب

چکیده   ۱
مقدمه   ۲
۱٫ مفهوم‌شناسی تربیت و محبت   ۳
الف) مفهوم تربیت   ۳
ب) مفهوم محبت   ۵
محبت در عرفان   ۶
۲٫ محبت خدا   ۹
انواع معرفت خدا   ۱۱
خدا چه کسانی را دوست دارد؟   ۱۲
۳٫ اسباب محبت خدا   ۱۳
الف) معرفت‌الله   ۱۳
ب) ذکر الله   ۱۴
ج) تقوی‌الله   ۱۵
د) آثار و نشانه‌های محبت خداوند   ۱۶
ه‍ ) محبت اهل بیت(ع) و اولیای الهی   ۲۰
نشانه‌های محبت اهل بیت(ع)   ۲۱
آثار و برکات دوستی اهل بیت(ع)   ۲۳
۱٫ حشر با اهل‌بیت(ع) در روز قیامت   ۲۳
۲٫ وصول به زیباترین نیکی‌ها   ۲۴
۳٫ چشم‌روشنی در هنگام مرگ   ۲۴
نتیجه‌گیری   ۲۵
منابع   ۲۷

منابع

ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه،ج۱۸، قم، مکتبة آیة الله العظمی المرعشی النجفی، ۱۴۰۴ق.

ابن بابویه، محمدبن علی، الخصال، قم، جماعة المدرسین بقم المشرفة، مؤسسة النشر الاسلامی، ۱۳۶۲ش.

همان، امالی شیخ صدوق، تهران، کتابخانه اسلامیه، ۱۳۶۲ش.

ابن بابویه، محمدبن علی، علل الشرایع، ج ۱، بی‌جا، دارالحجة للثقافة، ۱۴۱۶ق.

ابن طاووس، رضی الدین علی‌بن موسی‌بن جعفر، اقبال الاعمال، ج ۱، قم، مکتب الاعلام الاسلامی، ۱۴۱۴ق.

آمدی، عبدالواحد، غررالحکم و دررالکلم، ترجمة محمد علی انصاری‌قمی، تهران، بی‌نا، ۱۳۳۷ش.

انصاری عبدالله‌بن محمد، منازل السائرین، به تصحیح فرهادی، تهران، مولیة، ۱۳۶۱٫

تهانوی، محمد اعلی‌بن علی، کشاف اصطلاحات الفنون، ج ۱، تهران، مکتبة خیامة ۱۳۴۶٫

جزایری، عبدالله، التحفة السنیه، فی شرح النخبةالمحسنیة، بی‌جا، مدرس، بی‌تا.

حافظ شیرازی، شمس الدین محمد، دیوان خواجه حافظ شیرازی، تهران، جاویدان، ۱۳۴۶ش.

دیلمی، الحسن‌بن محمد، ارشاد القلوب فی الحکم و المواعظ، النجف، بی‌نا، ۱۳۷۰ق.

همان، اعلام الدین فی صفات المؤمنین، قم، مؤسسة آل البیت لاحیاء التراث، ۱۴۰۸ق.

الراغب الاصفهانی، الحسین‌بن محمد، مفردات الفاظ قرآن، بیروت، الدارالشافیه، دمشق، دارالقلم، ۱۴۱۶ق.

رحیمیان، سعید، حب و مقام محبت در حکمت و عرفان، شیراز، نوید، ۱۳۸۰ش.

سجادی، جعفر، فرهنگ علوم عقلی: شامل اصطلاحات فلسفی، کلامی و منطق، تهران، وزارت فرهنگ و آموزش عالی، ۱۳۶۱ش.

شهید ثانی، زین الدین بن علی، منیة المرید فی آداب المفید و المستفید، قم، مکتبةالاعلام الاسلامی، ۱۴۱۴ق یا ۱۳۷۲ش.

صدرالدین شیرازی، محمدبن ابراهیم، المبدأ والمعاد، با مقدمه و تصحیح جلال الدین آشتیانی، تهران، انجمن حکمت و فلسفه ایران، ۱۳۵۴ش.

صدرالدین شیرازی، محمدبن ابراهیم، الحکمةالمتعالیه فی الاسفار الاربعه، ج ۲، بیروت، داراحیاءالتراث العربی،۱۹۸۱م.

صفار، محمدبن حسن، بصائرالدرجات الکبری فی فضائل آل محمد(ص)، تهران، الاعلمی، ۱۳۶۲ش.

طباطبایی، محمدحسین، ترجة تفسیر المیزان، مترجم، سیدمحمدباقر موسوی همدانی، ج ۱، قم، دفتر انتشارات اسلامی، ‌۱۳۷۸ش.

طوسی، محمدبن حسن، مصباح المجتهد، بیروت، مؤسسة الاعلمی للمطبوعات، ۱۴۱۸ق.

عضیمه، صالح، معناشناسی واژگاه قرآن، ترجمة سیدحسین سیدی، مشهد، آستان قدس رضویه، به نشر، ۱۳۸۰ش.

فیض کاشانی، محمدبن شاه مرتضی، المحجة البیضاء فی احیاءالاحیاء، قم، جامعة مدرسین حوزه علمیة قم، اسلانی، ۱۳۶۱ش.

القرشی، باقرشریف، نظام تربیتی اسلام، تهران، فجر، وزارت ارشاد اسلامی، ادارة کل تبلیغات و انتشارات، ۱۳۶۲ش.

قمی، عباس، مفاتیح الجنان‌، با ترجمة فارسی، تهران، فرهنگ اسلامی، ۱۳۶۸ش.

القمی، علی‌بن ابراهیم، تفسیر القمی، ج ۲، قم، مؤسسة دارالکتاب، ۱۴۰۴ق.

کلینی، ابی‌جعفر محمدبن یعقوب، اصول کافی، ج ۸، تهران، فرهنگ اهل بیت(ع)، بی‌تا.

الکوفی، فرات‌بن ابراهیم، تفسیر فرات الکوفی، نجف، حیدریة، بی‌نا، ۱۳۷۰ق.

گیلانی، عبدالرزاق‌بن محمد هاشم، مصباح الشریعه و مفتاح الحقیقة، تهران، کتاب‌خانة صدوق، ۱۳۶۰ش.

المتقی، علی‌بن حسام الدین، کنز العمال فی سنن الاقوال و الافعال، ج ۲، بیروت، مؤسسة الرسالة، ۱۴۰۵ق.

مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، بیروت، الوفاء، ۱۴۰۳ق یا ۱۳۶۲ش.

محمدی ری‌شهری، محمد، میزان الحکمه«باب حب الله»، قم، مکتبة الاعلام الاسلامی، ۱۳۶۲ش.

محمدی ری‌شهری، محمد، کیمیای محبت، تهران، دارالحدیث، ۱۳۷۸ش.

مشکینی اردبیلی، علی، مصباح المنیر، مناجات محبان، قم، الهادی، ۱۳۷۰ش.

مصباح، محمدتقی، خودشناسی برای خودسازی، قم، مؤسسة در راه حق، ۱۳۷۰ش.

مطهری، مرتضی، انسان در قرآن، تهران، صدرا، (بی تا).

همان، فطرت، تهران، صدرا، ۱۳۶۹ش.

مفید، محمدبن نعمان، امالی، ترجمة حسین استاد‌ ولی، مشهد، آستان قدس رضوی، بنیاد پژوهش‌های اسلامی، ۱۳۶۴ش.

مهدی‌زاده، حسین، آیین عقل‌ورزی، قم، انتشارات مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)،۱۳۸۳ش.

نوری، میرزا رضا، ریاض المحبین در عشق و محبت به خدا، قم، مؤسسة فرهنگی و انتشاراتی طوبای محبت، ۱۳۸۴ش.

نوری، حسین‌بن محمدتقی، مستدرک الوسایل و مستنبط المسائل، ج ۱، بیروت،‌ مؤسسة آل‌البیت لاحیاء التراث، ۱۴۰۸ق یا ۱۳۶۷ش.

ورام، مسعودبن عیسی، تنبیه الخواطر و نزهةالنواظر، المعروف به مجموعة الورام، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۷۶ق.

چکیده

 

«تربیت» از ریشة «ربو» به معنای تربیت و رشد جسمانی است. این واژه از ریشه «ربب»، به معنای تدبیر کردن و به کمال رساندن متربی است. آنچه در این نوشتار مد نظر است، معنای دوم است. «محبت» یعنی دوستی و دوست ‌داشتن، محبت در این مقال محبت حق‌تعالی و اولیای الاهی است که مربی می‌تواند با فراهم کردن زمینة این نوع محبت در متربی، او را در مسیر کمال قرارداده، موجبات رستگاری وی را فراهم آورد. کسی که محبت الاهی و اولیای او را در دل دارد، همیشه خود را در محضر دوست می‌بیند و از گناه و معصیت اجتناب کرده و از هرگونه ناهنجاری خود را به دور می‌دارد. روایات ائمه معصومین(ع) و حالات و رفتار اولیای الاهی و پویندگان راه محبت، شاهد بر این مدعاست.

 

کلیدواژه‌ها: محبت، تربیت، ‌محبت ‌محوری، عشق

مقدمه

 

از وقتی که خداوند بشر را آفرید، ارتباط او با خلقش شروع شد. او خالق شد و ما مخلوق؛ هنگامی که رزق داد، او رازق شد و ما مرزوق؛ هنگامی که ما را هدایت کرد، او هادی شد و ما مهدی؛ او را پرستش کردیم، ما عابد شدیم و او معبود؛ او را دوست داشتیم، ما عاشق شدیم و او معشوق؛ او را طلب کردیم، ما طالب شدیم و او مطلوب. از وقتی که این حدیث قدسی را خواندیم که خداوند متعال فرمودند: «من طلبنی وجدنی و من وجدنی عشقنی و من عشقنی عشقته و من عشقته قتلته و من قتلته فانا دیته؛ هر که مرا طلب کند، خواهد یافت و هر که مرا یافت، عاشقم می‌شود و هر که عاشقم شد، عاشقش می‌شوم و هر که را من عاشقش شوم، عاقبت او را شهید می‌کنم و هر که را من شهید کنم، خودم خون‌بهی او می‌شوم»، به اذن خدا به سوی او راه افتادیم.

 

اسلام که دین همة انبیای راستین و برنامة تکامل انسان است، در محبت خدا ریشه دارد؛ امام علی(ع) اسلام را دینی می‌داند که ستون‌هایش بر محبت استوار شده است: «و اقام دعائمه علی محبته؛ این اسلام، دین خداوند است که آن را برای خود برگزیده است و ستون‌هایش را بر محبت خویش استوار ساخته است…».۱

 

این بدان معناست که خدادوستی اصلی‌ترین پایه‌های سازندگی فردی و اجتماعی و تکامل مادی و معنوی انسان است، و همة آنچه را که انبیای الاهی برای هدایت جامعة بشر آورده‌اند، در صورتی به نتیجة مطلوب می‌رسد که بر این پایه استوار باشد؛ تا انسان به کیمیای محبت خدا دست نیابد، به فلسفة خلقت خود دست نخواهد یافت. امام سجاد(ع) در دعای مکارم‌الاخلاق از صحیفة سجادیه به کیمیاگری محبت اشاره کرده است: «وانهج لی الی محبتک سبیلا سهله اکمل لی بها خیر الدنیا والاخر؛ به سوی محبت راهی آسان برایم بگشا که بدان خیر دنیا و آخرت را برایم کامل کنی».۲ بر این اساس، هر چه محبت انسان به خدا قوی‌تر باشد، برای رسیدن به راز آفرینش خود و کسب کمالات انسانی توفیق بیشتری دارد.

 

اثر محبت تغییر دادن و رنگ‌زدن است؛ زیرا کسی را که دوست داریم، اخلاق و رفتار ما را عوض می‌کند و ما مانند او می‌شویم. موالیان ما را با محبت خود رنگ الاهی می‌زنند. خدای تبارک و تعالی محبت را برای خودش، اولیایش و مؤمنان قرار داده است. به عبارت دیگر، دل مثل غنچة گل است و خداوند غنچة ولایت و محبت خود و اهل بیت(ع) را در سرّ مؤمنان قرار داده است. وقتی پیامبر محبوب خدا شد و دید نمی‌تواند هیچ‌کاری برای خدا انجام دهد، محبتش را متوجة خلق کرد و همه آنها را در آغوش محبت خویش گرفت. خدا نیز به او فرمود: «به مردم بگو اگر خدا را دوست دارید از من پیروی کنید تا محبوب خدا شوید»، و از این راه است که انسان محبوب خدا می‌شود.

 

در این مقاله برآنیم تا پس از تبیین تربیت و هدف آن که تکامل انسان و برخورداری وی از صفات الاهی است و نیز محبت، و شناخت محبت خدا و اهل بیت(ع) و بزرگانی که طریق محبتِ آنان را پیموده‌اند، خود را از سرچشمة زلال محبت آنان سیراب، و در سایة لطف این محبت، سلوک خود را در راه سعادت و کمال به سوی مربی عالم آسان سازیم.

 

1. مفهوم‌شناسی تربیت و محبت

الف) مفهوم تربیت

 

واژة تربیت در کتاب‌های لغت با دو مادة «ربو» و «ربب» مرتبط است. بسیاری از کتاب‌های تعلیم و تربیت، هنگام بحث از ریشة تربیت، آن را از مادة «ربو» دانسته‌اند؛ ولی باقر شریف قریشی در کتاب النظام التربوی فی الاسلام۳ با استناد به کتاب‌های لغوی معتبر، تصریح کرده تربیت از ماده «ربب» است. به نظر می‌رسد کسانی که تربیت را از ریشة «ربو» دانسته‌اند، شکل کنونی و تغییریافتة کلمه تربیت را ملاک قرارداده‌اند و با توجه به آن گفته‌اند که تربیت، مصدر «تفعله» و از فعل ربا است؛ ولی افرادی که تربیت را از ریشه «ربب» گرفته‌اند، به ریشة اصلی و اولی کلمة تربیت اشاره می‌کنند.

 

بنابراین، واژة تربیت دو ریشة اولی و ثانوی دارد؛ اما در اینکه کدام‌ یک از دو ریشة «ربو» و «ربب» اولی و اصلی و کدام یک ثانوی و فرعی می‌باشد، بین لغت‌شناسان اختلاف است؛ از کلام آنها دو قول عمده استفاده می‌شود:

 

قول راغب در مفردات: «الرب فی الاصل التربیه …» و «…ربیت الولد من هذا (ربو) قیل اصله من المضاعف فقلَّبت خفیفاً…»؛ از ظاهر کلام راغب استفاده می‌شود که ربب (رب) از ربو مشتق شده و ربو، ریشة اصلی و اولی، و ربب ریشة فرعی و ثانوی واژة تربیت است.

 

قول افرادی مانند ابن‌منظور در لسان العرب: «تربیه…رباه تربیة علی تحویل التضعیف و ترباه علی تحویل التضعیف ایضاً» و زبیدی در تاج العروس: «و رب الولد…کرببه تربیباً…و رباه تربیة علی تحویل التضعیف»؛۴ بر خلاف سخن راغب، از کلام ابن‌منظور و زبیدی استفاده می‌شود که «ربب»، ریشة اصلی و اولی، و «ربو»، ریشة فرعی و ثانوی تربیت است.

 

از کلمات لغت‌شناسان استفاده می‌شود که تربیت، از ریشة ثانوی «ربو»، به معنای تغذیه و رشد و نمو است که بیشتر به پرورش جسمانی و مادی توجه دارد؛ ولی تربیت از ریشة «ربب»، در کتاب‌های لغت دارای معانی متعددی همچون سرپرستی، کامل کردن، اصلاح امور، تدبیر، تأدیب، چیزی را ایجاد و انشاءکردن و به تدریج از حالت نقص به حد تمام رساندن و سوق دادن شیء به سمت کمال و رفع نقایص است. به نظر می‌رسد معنای تربیت از ریشة «ربب»، همین معناست و سایر معانی، همه از آثار و لوازم این معنا باشد؛ زیرا در تمام معانی مذکور، به نحوی معنای تدبیر برای سوق دادن به سوی کمال وجود دارد.

 

در قرآن، کلمة تربیت و مشتقات آن از ریشة ثانوی و فرعی «ربو» چندان مورد توجه قرار نگرفته است و مشتقات این کلمه از ریشه «ربو» در خصوص تربیت انسان فقط در دو آیه ذکر شده است: ‌»و قل رب ارحمهما کما ربیانی صغیراً؛ بگو خدایا به پدر و مادر من که مرا در کودکی و خردسالی تربیت و بزرگ کرده‌اند رحم نما»(اسراء: ۲۴). کلمة صغیر قرینه است بر اینکه مراد از «ربیانی» بزرگ کردن و رشد و نمو جسمانی است؛ همچنین در خطاب فرعون به موسی آمده است: «الم نرّبک فینا ولیداً و لبثت فینا من عمرک سنین؛ آیا ما تو را در کودکی بزرگ نکردیم؛ در حالی که چندین سال از عمرت را در بین ما سپری کردی»(شعرا: ۱۸). در اینجا نیز با توجه به جایگاهی که فرعون از آن برخوردار بود، منظور از تربیت، رشد جسمانی است، نه تربیت الاهی و دینی!

 

در ادعیة معصومان(ع) نیز کلمة تربیت و مشتقات آن از ریشة «ربو» به طور محدود دیده می‌شود. برای مثال، در دعای کمیل می‌خوانیم: «یا من بدء خلقی و ذکری و تربیتی و بری و تغذیتی…» یا در فرازی از دعای ابوحمزة ثمالی این‌گونه آمده است: «… خدایا! در هنگام کوچکی و خردسالی مرا در نعمت‌ها و احسان‌هایت بزرگ و تربیت کردی و در هنگام بزرگی نیز اسم مرا به عظمت یاد کردی».۵

 

از نظر اسلام، انساندارای جسم و روح است و قوای جسمانی و روحی انسان، هر دو باید پرورش یابد. اسلام رشد و نمو جسمانی و برخورداری از بدن سالم را لازم می‌داند؛ اما این امر، هدف و غایت نهایی نیست؛ بلکه به عکس هدفی مقدماتی برای رسیدن به کمال و تعالی روحی است.

 

مشتقات کلمة تربیت از ریشة اولی و اصلی «ربب» مانند ربوبیت، ربّ، مربوب، ربّانی، ربیون و ارباب، در متون اسلامی فراوان به کار رفته است. افزون بر قرآن کریم، در روایات نیز مشتقات واژة تربیت از ریشة «ربب» فراوان آمده است. برای نمونه، در دعای کمیل، علی(ع) واژة رب و مشتقات آن را به کار برده‌اند: «یا الاهی و سیدی و ربی اتراک معذبی بنارک بعد توحیدک… و بعد صدق اعترافی و دعایی خاضعاً لربوبیتک»۶ در صحیفة سجادیه که سرشار از معارف تربیتی اسلام به زبان دعا است، مشتقات تربیت از ریشة «ربب» مانند ربوبیت، رب، مربوب، و … فراوان آمده است. برای مثال، در دعای امام سجاد(ع) دربارة پناه بردن به خداوند از شر شیطان می‌خوانیم: «اللهم و اعمم بذلک (الاستعاذة من الشیطان) من شهد لک بالربوبیة… و استظهر بک علیه فی معرفة ‌العلوم الربانیة».۷

 

نتیجه اینکه برای دستیابی به تعریف تربیت اسلامی، باید از ریشة ربب و مشتقات آن مانند رب و ربوبیت استفاده کرد که از آنها معنای تدبیر و هدایت الاهی انسان به سوی کمال روحی و معنوی به دست می‌آید.

 

ب) مفهوم محبت

 

برای محبت تعاریف مختلفی ذکر شده است که هر یک به فراخور خود، بخشی از آن را بازگو می‌کند. در اینجا برخی از این تعاریف را از زبان اهل فن، عارفان، حکیمان و اولیای الاهی آمده است:

راغب اصفهانی در مفردات الفاظ قرآن، محبت را برتر از اراده می‌داند: «محبت یعنی ارادة آنچه را می‌بینی و یا می‌پنداری خیر است، بنابراین، هر محبتی اراده است؛ ولی هر اراده‌ای محبت نیست».۸ وی معتقد است محبت خداوند نسبت به بنده، همان نعمت دادن به اوست و محبت بنده به خداوند تقرب جستن به او.۹ می‌توان تعریف راغب از محبت را مرتبه‌ای از مراتب محبت دانست که بالاتر از آن مرتیه نیز وجود دارد.

 

علامه طباطبایی در تفسیر آیة «یُحِبُّونَهُمْ کَحُبِّ اللَّهِ وَ الَّذِینَ آمَنُوا أَشَدُّ حُبًّا لِلَّهِ»(بقره: ۱۶۵) گفته است: «حب تعلق وجودی است و کشش خاص بین علت کامل‌کننده و امور شبیه به آن و بین معلول (کامل‌شونده و یا شبیه به آن می‌باشد و چون حب عبارت از این است، لذا ما افعال خود را دوست می‌داریم تا به وسیلة آن استکمال کنیم و آنچه را هم که متعلق به افعال ماست دوست می‌داریم تا آن را وسیله و ابزار کار خود کنیم».۱۰

 

از نظر حکیمان، محبت در انسان، از کیفیات نفسانی است؛ یعنی تعلق گرفتن نفس به چیزی که با طبع و غریزه یا عقل و یا قلب ملایم است و دارای سه رکن ادراک (محبت)، مدرِک (محبّ)، مدرَک (محبوب) است.

 

صدرالمتألهین این‌گونه از محبت تعبیر می‌کند: «محبت و آنچه مرادف آن است، عبارت است از ابتهاج به شئ یا از شئ موافق اعم از آنکه عقلی باشد یا حسی حقیقی یا باطنی».۱۱ عارفان عشق و محبت را از فروع اراده می‌دانند که صفتی از صفات حق‌تعالی است و در انسان به بالاترین درجة خود می‌رسد و موجب پیدایش مراتب و درجاتی در انسان می‌شود؛ مانند: میل، ولع، صبابه، شغف، هوی، غرام، حب، ودّ.۱۲

 

محبت در عرفان

محبت در عرفان عملی از دو جنبه مطرح است:

 

الف) محبت به خدای تعالی که مراد از آن «مقام محبت» است که عبد سالک پس از طی منازل و مقاماتی بدان دست می‌یابد؛ ب) محبت از خدای‌تعالی نسبت به عبد، که مراد از آن «مقام محبوبیت در عبد مجذوب سالک و بیان کیفت جذبه واحکام آن است.

مرحوم آیت‌الله نجابت (ره)که خود مدارج قرب الاهی را بر طریق محبت و با جذبه محبوب پیموده است می‌گوید: «چون محبت از ساحت قدس ربوبی نصیب کسی گردید، چنین شخصی حتماً از سایر اوصاف برخوردار می‌شود».۱۳ خواجه عبدالله انصاری در منازل‌السائرین در مقام محبت و اهمیت آن آورده است: «محبت تعلق دل است بین همت و انس، در بذل برای محبوب و منع غیر از محبوب از روی اِفراد (افراد محبوب)… و از نخستین وادی‌های فناست».۱۴

 

در معارف ترمذی آمده است: «محبت فنا کردن زندگی به دستور محبوب است».۱۵ قشیری در رسالة قشیریه و ابوطالب مکی در قوت‌القلوب۱۶ سخنانی از عارفان بزرگ را دربارة محبت بیان کرده‌اند که به بخشی از آن اشاره می‌شود؛ بایزید بسطامی می‌گوید: «محبت کم نشان دادن زیاد از جانب خود و زیاد شمردن کم از جانب محبوب را گویند»؛ جنید سخنی فراگیرتر از سخن بسطامی دارد و می‌گوید: «محبت دخول صفات محبوب به جای صفات محب است»؛ ابوعبدالله قرشی گوید: «محبت آن است که همة وجودت را به محبوب ببخشی و چیزی از تو باقی نماند»؛ از ابن‌عطاء دربارة محبت سئوال شد؛ گفت: «محبت شاخه‌هایی است که در قلب کاشته می‌شود و به اندازة عقل هرکس میوه می‌دهد».

 

از برخی صوفیان نقل شده است که آنها محبت را فتنه‌ای از جانب مراد می‌دانند که در دل مرید واقع می‌شود. نقل است روزی ابوبکر شبلی زندانی شد و گروهی بر وی وارد شدند؛ گفت: «شما چه کسی هستید؟ گفتند: ما دوستداران توئیم. شبلی برخاست و سنگی برداشت و به طرف آنها پرتاب کرد. آنها گریختند. گفت چرا فرار می‌کنید؟ اگر دعوی محبت مرا دارید، پس بر بلایم صبر کنید».۱۷

 

یحیی‌بن‌معاذ به بایزید بسطامی نوشت: «از زیاد نوشیدن جام محبتش مست شدم». بایزید در پاسخ او نوشت: «دیگران دریاهای آسمان و زمین را نوشیدند و هرگز سیراب نشدند و زبانشان همچنان بیرون بود و می‌گفتند: آیا باز هم هست؟».۱۸ از کتانی نقل شده است:

 

در ایام حج در مکه در باب محبت صحبتی شد و بزرگان سخن گفتند. به جنید، که از همه کم‌سن‌تر بود گفتند: ای عراقی! آنچه داری بده! او هم بر سرش زد و اشکش جاری شد و سپس گفت: بنده‌ای که خود را فراموش کرده و پیوسته به ذکر پروردگارش مشغول است و به ادای حقوق وی می‌پردازد و با قلبش به وی می‌نگرد، انوار هویت او قلبش را سوزانده و از جام دوستی او صفا یافته و پرده‌های غیب را برای او کنار زده، اگر سخن بگوید از جانب خداوند است و فعل اوست و اگر حرکت کند به امر اوست؛ اگر آرام گیرد با خداوند است. او به واسطة خدا و برای خدا و با خداست.۱۹

 

آیت‌الله مصباح‌یزدی دربارة مراتب محبت در کتاب خودشناسی برای خودسازی فرموده است:

آنچه از احادیث استنتاج می‌گردد، ‌این است که هرکس به فراخور حال و درجة ایمان و معرفتش نسبت به خدا و اولیای الهی، در مرحله‌ای از محبت آنها قراردارد. بنابراین، در یک جمع‌بندی برای محبت از نظر شدت و ضعف سه مرتبه می‌توان قائل شد:

 

مرتبة ضعیف که مقتضی نزدیک شدن به محبوب در وضعیت عادی است، و هیچ فداکاری و از خودگذشتگی در آن وجود ندارد؛

مرتبة متوسط که افزون بر نزدیک شدن، مقتضی فداکاری در راه دوست است؛ ولی تا حدی که با منافع شخصی مزاحمت نداشته باشد؛

مرتبة شیفتگی و خودباختگی که از هیچ نوع فداکاری در راه محبوب دریغ نمی‌ورزد و کمال لذت خود را در تبعیت از او در اراده و صفات، بلکه در تعلق وجودی، و به تعبیر دیگر در فنای خود در او می‌داند.۲۰

 

بدیهی است هر قدر محبت شدیدتر باشد، لذتی که از وصول به محبوب حاصل می‌شود، بیشتر خواهد بود. در صورتی که این وصول به زمان و مکان و محدودکنندة دیگر مقید نباشد، این خواست فطری انسان به طور کامل ارضا می‌شود و کمبودی برای آن باقی نمی‌ماند، و در نهایت این محبت، به عشقی هستی‌سوز تبدیل می‌شود؛ این همان عشق به خداست که از اهداف تربیت دینی در بعد عاطفی شمرده می‌شود. شهید مطهری نیز دربارة این مرتبه از محبت که عشق نام دارد می‌گوید: «وقتی محبت به حالتی برسد که زمام فکر و ارادة انسان را بگیرد و بر عقل و بر ارادة تسلط کند، این حالت را عشق می‌نامند؛ هر عشقی که به مرحلة عشق واقعی برسد، به مرحلة پرستش می‌رسد.۲۱ انسان در حال پرستش می‌خواهد از وجود محدود خویش پرواز کند و به حقیقتی پیوند یابد که در آنجا نقص و کاستی و فنا و محدودیت وجود ندارد.»۲۲

 

با این توصیف از مفهوم محبت و نقشی که به مثابه اکسیر در تربیت معنوی و سیر و سلوک انسان ایفا می‌کند، این نوشتار در پی آن است که محب (محبین) و چگونه محبت ورزیدن به او (آنها) را شناخته و بشناساند.

 

2. محبت خدا

 

25,000 ریال – خرید

تمام مقالات و پایان نامه و پروژه ها به صورت فایل دنلودی می باشند و شما به محض پرداخت آنلاین مبلغ همان لحظه قادر به دریافت فایل خواهید بود. این عملیات کاملاً خودکار بوده و توسط سیستم انجام می پذیرد.

 جهت پرداخت مبلغ شما به درگاه پرداخت یکی از بانک ها منتقل خواهید شد، برای پرداخت آنلاین از درگاه بانک این بانک ها، حتماً نیاز نیست که شما شماره کارت همان بانک را داشته باشید و بلکه شما میتوانید از طریق همه کارت های عضو شبکه بانکی، مبلغ  را پرداخت نمایید. 

 

 

مطالب پیشنهادی:
  • مقاله زمینه های تربیت از دیدگاه اسلام
  • مقاله تربیت کودک
  • مقاله تربیت اولیه حضرت علی (ع)
  • مقاله جوان و تربیت
  • مقاله تربیت از دیدگاه پندارگرایان
  • برچسب ها : , , , , , , , , ,
    برای ثبت نظر خود کلیک کنید ...

    براي قرار دادن بنر خود در اين مکان کليک کنيد
    به راهنمایی نیاز دارید؟ کلیک کنید
    

    جستجو پیشرفته مقالات و پروژه

    سبد خرید

    • سبد خریدتان خالی است.

    دسته ها

    آخرین بروز رسانی

      شنبه, ۲ بهمن , ۱۳۹۵
    
    اولین پایگاه اینترنتی اشتراک و فروش فایلهای دیجیتال ایران
    wpdesign Group طراحی و پشتیبانی سایت توسط دیجیتال ایران digitaliran.ir صورت گرفته است
    تمامی حقوق برایdjkalaa.irمحفوظ می باشد.