مقاله تفکیک دو مقام در اندیشه سیاسی: «اندیشه سیاسی ثابت» و «الگوی سیاسی»


دنلود مقاله و پروژه و پایان نامه دانشجوئی

مقاله تفکیک دو مقام در اندیشه سیاسی: «اندیشه سیاسی ثابت» و «الگوی سیاسی» مربوطه  به صورت فایل ورد  word و قابل ویرایش می باشد و دارای ۲۹  صفحه است . بلافاصله بعد از پرداخت و خرید لینک دانلود مقاله تفکیک دو مقام در اندیشه سیاسی: «اندیشه سیاسی ثابت» و «الگوی سیاسی» نمایش داده می شود، علاوه بر آن لینک مقاله مربوطه به ایمیل شما نیز ارسال می گردد

 فهرست مطالب

چکیده   ۱
مقدمه   ۲
۱٫ تبیین سه واژه   ۳
اندیشة سیاسی   ۳
محیط سیاسی   ۴
عمل سیاسی   ۵
۲٫ تفکیک میان اندیشة سیاسی ثابت و الگوی سیاسی   ۶
۳٫ تطبیق بر چند نمونة تاریخی   ۹
۴٫ نکات تکمیلی   ۱۶
۵٫ جمع بندی   ۲۳
منابع   ۲۵

منابع

آبرکرامبی، نیکلاس و دیگران، ۱۳۷۶، فرهنگ جامعه شناسی، ترجمة حسن پویان، تهران، چاپخش.

آقابخشی، علی و مینو افشاری راد، ۱۳۷۹، فرهنگ علوم سیاسی، تهران، چاپار.

اشتراوس، لئو، ۱۳۷۳، فلسفة سیاسی چیست؟، ترجمة فرهنگ رجایی، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی.

افلاطون، ۱۳۶۷، دوره کامل آثار افلاطون، ترجمة محمدحسن لطفی، تهران، شرکت سهامی انتشارات خوارزمی.

بشیریه، حسین، ۱۳۷۶، تاریخ اندیشه های سیاسی در قرن بیستم، تهران، نشر نی.

بیرو، آلن، ۱۳۷۵، فرهنگ علوم اجتماعی، ترجمة باقر ساروخانی، چ سوم، تهران، کیهان.

حبل المتین (کلکته)، ۱۳۲۹ق، سال نوزدهم، ش ۹، ص۹ـ۱۱٫

حقیقت، صادق، ۱۳۸۳، گزارش جلسه نقد کتاب اندیشه سیاسی صدرالمتألهین، علوم سیاسی، ش ۲۸، ص۲۹۳ـ۳۱۳٫

خراسانی، محمدکاظم، ۱۴۰۶ق، حاشیة کتاب المکاسب، به کوشش سیدمهدی شمس الدین، تهران، وزارت ارشاد اسلامی.

راسخ، کرامت الله، ۱۳۹۱، فرهنگ جامع جامعه شناسی و علوم انسانی، جهرم، دانشگاه آزاد اسلامی واحد جهرم.

رجایی، فرهنگ، ۱۳۷۳، مقدمه مترجم، در: لئواشتراوس، فلسفه سیاسی چیست؟، ترجمه فرهنگ رجایی، تهران، علمی فرهنگی.

رِدهِد، برایان، ۱۳۷۳، اندیشة سیاسی از افلاطون تا ناتو، ترجمة مرتضی کاخی و اکبر افسری، تهران، آگاه.

زرگری نژاد، غلامحسین، ۱۳۷۷، رسایل مشروطیّت، چ دوم، تهران، کویر.

سیدباقری، کاظم، ۱۳۸۸، فقه سیاسی شیعه: سازوکارهای تحول در دوران معاصر، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.

عالم، عبدالرحمن، ۱۳۹۰، بنیادهای علم سیاست، چ بیست و دوم، تهران، نشر نی.

عنایت، حمید، ۱۳۸۶، بنیاد فلسفة سیاسی در غرب، به اهتمام حمید مصدق، چ پنجم، تهران، زمستان.

کدیور، محسن، ۱۳۸۷، نظریه های دولت در فقه شیعه، چ هفتم، تهران، نشر نی.

گولد، جولیوس و ویلیام ل.کولب، ۱۳۷۶، فرهنگ علوم اجتماعی، ترجمة گروهی از مترجمان، تهران، مازیار.

لکزایی، نجف، ۱۳۸۳، سیر تطور تفکر سیاسی امام خمینی، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.

ماکیاولی، نیکولو، ۱۳۷۴، شهریار، ترجمه داریوش آشوری، چ دوم، تهران، کتاب پرواز.

مظفر، محمدرضا، ۱۴۰۵ق، المنطق، چ دوم، بیروت، دارالتعارف للمطبوعات.

موسوی خمینی، سیدروح الله، بی تا، کشف الاسرار، بی جا، بی نا.

میراحمدی، منصور، و دیگران، ۱۳۸۹، درس گفتارهایی در فقه سیاسی، قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی .

ناظم الاسلام کرمانی، محمد، ۱۳۷۷، تاریخ بیداری ایرانیان (بخش اول)، تهران، پیکان.

هیوود، اندرو، ۱۳۸۷، مفاهیم کلیدی در علم سیاست، ترجمة حسن سعید کلاهی و عباس کاردان، تهران، علمی و فرهنگی

چکیده

اندیشة سیاسی از منظَر کلی و دایمی یا ناظر به محیط سیاسی خاص بودن، بر دو قسم تقسیم می شود. نگارنده، این دو قسم را به: اندیشة سیاسی ثابت و الگوی سیاسی نام گذاری کرده است. اندیشة سیاسی ثابت عبارت است از: مجموعه گزاره های انتزاعی، کلی و دایمی در حوزة سیاست که اصالتاً ناظر به محیط سیاسی و زمان و مکان خاص نیست. در مقابل، الگوی سیاسی مجموعه گزاره های عینی در حوزة سیاست است که اصالتاً ناظر به محیط سیاسی خاص می باشد. به عبارت دیگر، الگوی سیاسی بخشی از اندیشة سیاسی است که بر اساس مبانی و اندیشة سیاسی ثابت، اصالتاً در پاسخ به محیط سیاسی ارائه شده، و دربارة نوع حکومت، بیانگر الگوی حکومتی مطلوب و قَدر مقدور متناسب با آن عصر است. در نسبت سنجی عمل سیاسی با دو نوع اندیشة مذکور، می توان گفت: برخلاف ارتباط زیادی که میان عمل سیاسی با الگوی سیاسی وجود دارد، اما از عمل سیاسی مشکل می توان به اندیشة سیاسی ثابت پی برد.

کلیدواژه ها: اندیشه سیاسی، اندیشه سیاسی ثابت، الگوی سیاسی، محیط سیاسی، عمل سیاسی.

 

مقدمه

انسان موجودی اجتماعی است و لازمة نظم اجتماعی، تشکیل حکومت می باشد. بر این اساس، وجود حکومت در میان بشر، دارای قدمتی دیرین است. از سوی دیگر، تفکر و اندیشیدن ویژگی ذاتی انسان را تشکیل می دهد. بخشی از تفکر، دربارة مسائل اجتماعی و از جمله موضوع حکومت است. اندیشة سیاسی در فضای تفکر و تأمل در باب حکومت، معنا و مفهوم می یابد که طبعاً از قدمت زیادی برخوردار است. این نوع اندیشه گسترة وسیعی داشته، گرایش ها و گونه های متعدد (فلسفی، فقهی، کلامی، اخلاقی و…) را شامل می شود. از آنچه ذکر شد، می توان سخن متفکر سیاسی معاصر، لئو اشتراوس را دریافت که می نویسد:

اندیشة سیاسی تأمل دربارة آراء سیاسی یا ارائة تفسیری از آنهاست و منظور از رأی سیاسی، خیال، مفهوم، یا هر امر دیگری است که برای تفکر دربارة آن، ذهن به خدمت گرفته شود و با اصول اساسی سیاست نیز مرتبط باشد. بنابراین، هر فلسفة سیاسی اندیشة سیاسی است، اما هر اندیشة سیاسی فلسفة سیاسی نیست… اندیشة سیاسی که فلسفه سیاسی نیست، خود را افزون بر چیزهای دیگر، در قوانین، مقررات، شعر، داستان، یا نشریات و سخنرانی های عمومی بیان می کند. اما شکل مناسب برای ارائة فلسفة سیاسی، رساله است. اندیشة سیاسی به قدمت نژاد بشر است (اشتراوس، ۱۳۷۳، ص ۴ـ۵).

اما غیر از گسترة وسیع اندیشة سیاسی و توجه به گرایش های گوناگون علمی دربارة آن، نکتة دیگری که در بررسی تفکرات سیاسی اهمیت دارد، توجه به مقام اندیشه پردازی است: اینکه یک متفکر، در چه شرایط، با چه انگیزه و ناظر به چه چیزی، تأمل و اندیشه نموده است؟ آیا اندیشة وی کاملاً انتزاعی و فرازمانی و فرامکانی بوده، یا با انگیزة حل مشکل زمان و مکان خویش و ناظر به محیط سیاسی شکل گرفته است؟ هر یک از این دو اندیشه پردازی دو مقام و رویکرد هستند که به رغم ارتباط با یکدیگر، مستقل و مغایر بوده، اقتضائات متفاوتی دارند.

عدم توجه و عنایت به تفکیک میان این دو مقام، اشتباهات و خلط های زیادی را در شناخت و بررسی اندیشه های سیاسی متفکران، به ویژه اندیشة سیاسی فقهای شیعه (که هم دغدغة ارائة اندیشه های انتزاعی داشتند و هم دغدغة ارائة اندیشه های ناظر به عمل) به وجود آورده است. برای نمونه، برخی نویسندگان در گزارش از تاریخ فقه سیاسی شیعه و تبیین اندیشة سیاسی فقهای دورة صفویه و قاجار، نوشته اند: فقهای این مقطع تاریخی به مشروعیت دو قطبی حاکمیت ـ که در یک طرف، فقها قرار داشتند و در قطب دیگر، سلاطین ـ اعتقاد داشتند. از سوی دیگر، در بررسی دیدگاه فقیهانی که از نظام مشروطیت حمایت کردند، گفته شده است: فقهای مشروطه خواه به مشروعیت حضور مردم ـ در کنار فقها و سلاطین ـ معتقد بودند. بر همین اساس، اختلاف علما در مشروطه، بر مبنای تفاوت دیدگاه آنها دربارة مشروعیت نقش مردم در حکومت تفسیر شده است؛ چنان که از منظر نویسندگان و تحلیل گران مذکور، بیشتر فقهای معاصرِ دوره های صفویه، قاجار و مشروطه، به عمومیت ولایت فقیه اعتقاد نداشتند (کدیور، ۱۳۸۷، ص۵۸-۶۰، ۷۳-۷۸ و ۱۱۲-۱۲۶؛ زرگری نژاد، ۱۳۷۷، ص۱۵-۴۶). همچنین ـ به عنوان نمونه ای دیگر از خلط صورت گرفته دربارة دو مقام اندیشه ورزی ـ در تحلیل اندیشة سیاسی امام خمینی ره برخی برآنند که ایشان اندیشه ثابتی نداشت و بنا بر موقعیت ها و اقتضائات متفاوت، اندیشة سیاسی ایشان تغییر می کرد؛ چنان که زمانی حکومت سلطان عادل با انتخاب و نظارت مجلس فقها را پیشنهاد نمود، و در دوره ای، نظام مشروطة سلطنتی را تأیید کرد، و زمانی نظریة ولایت عامة فقیه را بیان نمود، و در دوره ای نیز اندیشة جمهوری اسلامی را مطرح کرد (برای اطلاع از چند نقل در تحلیل تضاد ظاهری اندیشه امام، ر.ک: لکزایی، ۱۳۸۳، ص۶۹-۹۰).

به نظر می رسد در دهه های اخیر، بخش قابل توجهی از خلط صورت گرفته در تفسیر و تحلیل اندیشة متفکران سیاسی عموماً و فقهای شیعه خصوصاً، در سایة استفاده از چارچوب های نظری برخاسته از فضای فکری پست مدرن، از جمله نظریات گفتمان، صورت گرفته و رواج یافته است.

نوشتار حاضر گامی در جهت عرضة چارچوبی جدید در تحلیل اندیشه های سیاسی، به ویژه اندیشة فقهای شیعه، به شمار می رود که البته نقد چارچوب های مبتنی بر نسبیت گرایی را نیز درون خود دارد.

۱٫ تبیین سه واژه

اندیشة سیاسی

با وجود استعمال و کاربردِ زیاد اصطلاح اندیشة سیاسی (Political Thought)، متفکران سیاسی کمتر به توضیح آن پرداخته اند. در تعاریف ارائه شده نیز اختلاف نظرهایی وجود دارد (اشترواس، ۱۳۷۳، ص ۴ـ۵؛ رِدهد، ۱۳۷۳، ص ۱۱؛ بشیریه، ۱۳۷۶، ص ۱۶ـ۱۷).

مفهوم مورد نظر از واژة اندیشه سیاسی تا حدی تعریف عامِ استنباط شده از عبارات لئو اشتراوس است که در سطور قبل ذکر شد؛ همچنان که برخی محققان و نویسندگان مفهوم عام را از عبارات مذکور دریافته اند (رجایی، ۱۳۷۳، ص یک ـ چهار؛ سیدباقری، ۱۳۸۸، ص ۲۵؛ حقیقت، ۱۳۸۳، ص۲۹۴ـ۲۹۵).

بر این اساس، اندیشة سیاسی را چنین تعریف می کنیم: مجموعه تأملات انجام شده از سوی یک اندیشمند یا گزاره های ارائه شده از سوی یک مکتب، در عرصة اصول اساسی سیاست.

مطابق این تعریف، برای تحقق اندیشة سیاسی، لازم نیست: ۱٫ اندیشه، منسجم (منظم و سازگار) باشد. ۲٫ بر آنها استدلال شده باشد. ۳٫ توسط متفکری که دارای عنوان متفکر سیاسی است، صورت پذیرد. ۴٫ از مرحلة تأمل، به قالب بیان و ارائه درآمده باشد. آنچه در صدق اندیشة سیاسی اهمیت دارد سه نکته است: ۱٫ مجموعة تفکر و گزاره باشد، نه تفکر موردی و تک گزاره یا گزاره های بسیار محدود. ۲٫ تفکر و گزاره در عرصة اصول اساسی سیاست باشد، نه آنکه مربوط به حوادث جزئی سیاسی و ارائة تحلیل در این حوزه باشد. ۳٫ اندیشه ورزی ـ نه از سوی یک فرد عادی، بلکه ـ از سوی یک مکتب یا متفکر مصطلح (که درعرف و مقام استعمال، عنوان متفکر و اندیشمند بر او صدق کند)، صورت گیرد.

تعریف و تفسیر مختار از اصطلاح اندیشة سیاسی، مطابق ارتکاز ذهنی و استنباط و فهم عمومی است.

محیط سیاسی

اگرچه به تعریف روشنی از واژة محیط سیاسی دست نیافتیم، اما در فرهنگ نامه های علوم اجتماعی و سیاسی، دربارة واژة محیط (Environment) و نیز محیط اجتماعی (Social Milieu) برخی تعاریف و توضیحات ذکر شده است (گولد و کولب، ۱۳۷۶، ص۷۵۸؛ بیرو، ۱۳۷۵، ص ۳۶۶؛ آقابخشی و افشاری راد، ۱۳۷۹، ص ۵۴۶).

با کمی تغییر و اصلاح در تعاریف ارائه شده، محیط چنین تعریف می شود: شرایط خارجی که یک موجود زنده در آن جای گرفته و موجود زنده را دربر دارد. همچنین محیط اجتماعی ـ با بهره گیری از تعریف آلن بیرو (بیرو، ۱۳۷۵، ص ۳۶۶) ـ عبارت است از: مجموع شرایط، اوضاع و مقتضیات چارچوب حیات اجتماعی که اعضای یک جامعه یا گروه با آن مواجه می شوند.

با توجه به آنچه ذکر شد، می توان محیط سیاسی را ـ که خود جزئی از محیط اجتماعی است ـ چنین تعریف کرد: مجموع شرایط، اوضاع و مقتضیات سیاسی که اعضای یک جامعه یا گروه با آن مواجه می شوند. به عبارت کوتاه تر، محیط سیاسی عبارت است از: وضعیت سیاسی حاکم بر زندگی فرد یا گروه.

عمل سیاسی

براساس تحقیق انجام شده، واژة ترکیبی عمل سیاسی در کتاب ها و فرهنگ نامه های مرتبط، کمتر مورد توجه و تفسیر قرار گرفته است (دربارة برخی تعاریف، ر.ک: عالم، ۱۳۹۰، ص ۲۸؛ راسخ، ۱۳۹۱، ص ۸۰۰؛ میراحمدی و دیگران، ۱۳۸۹، ص ۹۹ و ۱۳۳ـ۱۳۴).

به رغم تعاریف محدود از عمل سیاسی، اما واژة مشابه فارسی آن، یعنی رفتار سیاسی، بسیار به کار گرفته می شود: رفتار سیاسی (political behavior) اصطلاحی است که وسیعاً مختص علوم سیاسی آمریکایی دانسته شده است و اشاره دارد به فعالیت های سیاسی افراد و پیامدهایی که این فعالیت برای نهادهای سیاسی دربر دارد. بر این اساس، مطالعة رفتار سیاسی، موضوعاتی مانند مشارکت یا عدم مشارکت در سیاست، رفتار رأی دهندگان، تکوین سلوک سیاسی، و شکل گرفتن افکار عمومی را دربر می گیرد (آبرکرامبی و دیگران، ۱۳۷۶، ص ۲۸۵؛ نیز ر.ک: گولد و کولب، ۱۳۷۶، ص ۴۴۳؛ هیوود، ۱۳۸۷، ص۱۰۵ـ۱۰۶).

مقصود از واژة عمل سیاسی متفاوت از رفتار سیاسی مصطلح است. تعریف نگارنده از عمل سیاسی عبارت است از: موضع و اقدامی که یک فرد یا گروه در فضای محیط سیاسی و ناظر به شرایط زمانی و مکانی خاص انجام می دهد.

با استفاده از اصطلاح سنّت در فقه شیعه و اقسامی که برای آن ذکر می شود، می توان عمل سیاسی را دارای اقسام سه گانة ذیل دانست: قول سیاسی (اعم از نوشتار و گفتار)، فعل سیاسی و تقریر سیاسی.

۲٫ تفکیک میان اندیشة سیاسی ثابت و الگوی سیاسی

25,000 ریال – خرید

تمام مقالات و پایان نامه و پروژه ها به صورت فایل دنلودی می باشند و شما به محض پرداخت آنلاین مبلغ همان لحظه قادر به دریافت فایل خواهید بود. این عملیات کاملاً خودکار بوده و توسط سیستم انجام می پذیرد.

 جهت پرداخت مبلغ شما به درگاه پرداخت یکی از بانک ها منتقل خواهید شد، برای پرداخت آنلاین از درگاه بانک این بانک ها، حتماً نیاز نیست که شما شماره کارت همان بانک را داشته باشید و بلکه شما میتوانید از طریق همه کارت های عضو شبکه بانکی، مبلغ  را پرداخت نمایید. 

 

 

مطالب پیشنهادی: برای ثبت نظر خود کلیک کنید ...

براي قرار دادن بنر خود در اين مکان کليک کنيد
به راهنمایی نیاز دارید؟ کلیک کنید


جستجو پیشرفته مقالات و پروژه

سبد خرید

  • سبد خریدتان خالی است.

دسته ها

آخرین بروز رسانی

    جمعه, ۱ بهمن , ۱۳۹۵

اولین پایگاه اینترنتی اشتراک و فروش فایلهای دیجیتال ایران
wpdesign Group طراحی و پشتیبانی سایت توسط دیجیتال ایران digitaliran.ir صورت گرفته است
تمامی حقوق برایdjkalaa.irمحفوظ می باشد.