مقاله ساز وکارهای فقه اسلامی در احیا و تثبیت کرامت انسانی


دنلود مقاله و پروژه و پایان نامه دانشجوئی

مقاله ساز وکارهای فقه اسلامی در احیا و تثبیت کرامت انسانی مربوطه  به صورت فایل ورد  word و قابل ویرایش می باشد و دارای ۲۴  صفحه است . بلافاصله بعد از پرداخت و خرید لینک دانلود مقاله ساز وکارهای فقه اسلامی در احیا و تثبیت کرامت انسانی نمایش داده می شود، علاوه بر آن لینک مقاله مربوطه به ایمیل شما نیز ارسال می گردد

 فهرست مطالب

چکیده   ۱
مقدمه   ۲
۱٫ توسعة تفکر توحیدی در سطح جوامع بشری   ۴
۲٫ اقامة قسط و عدل در سطح جوامع بشری   ۶
۳٫ صیانت از حرمت جان انسان ها   ۹
۴٫ صیانت از حرمت مال انسان ها   ۹
۵٫ صیانت از حرمت آبروی انسان ها   ۱۰
۶٫ صیانت از کرامت انسانی حتی پس از مرگ   ۱۱
۷٫ اولویت دادن به امور معنوی   ۱۱
۸٫ ایجاد محیط پاک و معنوی در سطح جوامع بشری   ۱۲
۹٫ تأمین نظم، امنیت، رفاه و آسایش شهروندان   ۱۳
نتیجه گیری   ۱۸
منابع   ۱۹

منابع

ابن حنبل، احمد، بی تا، مسند احمد، بیروت، دار صادر.

أحسائی، ابن أبی جمهور، ۱۴۰۴ق، عوالی اللئالی، تحقیق مجتبى عراقی، قم، سیدالشهداء.

الآبی، الفاضل، ۱۴۱۰ق، کشف الرموز، تحقیق علی پناه اشتهاردی و حسین یزدی، قم، مؤسسة نشر اسلامی.

بحرانی، محقق یوسف، بی تا، الحدائق الناضرة، تحقیق و تعلیق محمدتقی ایروانی، قم، مؤسسة نشر اسلامی.

بیهقی، احمدبن حسین، بیتا، السنن الکبرى، بیروت، دارالفکر.

جوادی آملی، عبدالله، ۱۳۷۸، ولایت فقیه: ولایت فقاهت و عدالت، قم، اسراء.

حرانی، ابن شعبه، ۱۴۰۴ق، تحف العقول، تصحیح وتعلیق علی اکبر غفاری، چ دوم، قم، مؤسسة نشر اسلامی.

حرعاملی، محمدبن حسن، بی تا، وسائل الشیعة، تحقیق وتصحیح محمد رازی و تعلیق ابی حسن شعرانی، بیروت، دار إحیاء التراث العربی.

حصفکی، علاءالدین، ۱۴۱۵ق، الدر المختار، بیجا، دار الفکر.

حلی، جعفربن حسن، ۱۴۰۹ق، شرائع الإسلام، تعلیق سیدصادق شیرازی، چ دوم، تهران، استقلال.

حلی، حسن بن یوسف، ۱۴۱۰ق، إرشاد الأذهان، تحقیق فارس حسون، قم، مؤسسة نشر اسلامی.

ـــــ ، ۱۴۱۷ق، تذکرة الفقهاء، قم، مؤسسة آل البیت علیها السلام.

ـــــ ، ۱۴۲۰ق، تحریر الأحکام، تحقیق ابراهیم بهادری، قم، مؤسسة امام صادق علیه السلام.

حلی، یحیى بن سعید، ۱۳۸۶ق، نزهة الناظر فی الجمع بین الأشباه والنظائر، تحقیق سیداحمد حسینی و نورالدین واعظی، نجف، آداب.

خراسانی، وحید، ۱۴۲۱ق، توضیح المسائل، قم، مدرسة باقرالعلوم علیه السلام.

ـــــ ، بی تا، منهاج الصالحین، بی جا، بی نا.

خوئی، سیدابوالقاسم،۱۴۱۰ق، منهاج الصالحین، چ بیست و هشتم، بیجا، مدینة العلم.

محقق سبزواری، محمدباقر، ۱۴۲۳ق، کفایة الاحکام، تحقیق مرتضى واعظی اراکی، قم، مؤسسة نشر اسلامی.

سیوطی، جلال الدین، ۱۴۰۱ق، الجامع الصغیر، بیروت، دارالفکر.

صافی، لطف الله، بی تا، مجموعة الرسائل، بی جا، بی نا.

صدر، سیدمحمدباقر، ۱۴۲۱ق، الاسلام یقود الحیاة، مدرسة اسلامیه، قم، مرکز الأبحاث و الدراسات التخصصیة للشهید الصدر.

طباطبایی، سیدعلی، ۱۴۱۴ق، ریاض المسائل، قم، مؤسسة نشر اسلامی.

طباطبائی، سیدمحمدحسین، بیتا، المیزان فی تفسیرالقرآن، قم، مؤسسة نشر اسلامی.

طوسی، محمدبن حسن، ۱۳۶۳، الاستبصار، تحقیق سیدحسن خرسان، چ چهارم، بیجا، دارالکتب الاسلامیة.

ـــــ ، ۱۴۱۷ق، الخلاف، تحقیق سیدعلی خراسانی و دیگران، قم، مؤسسة نشر اسلامی.

ـــــ ، بیتا، النهایة فی المجرد الفقه والفتاوی، بیروت، دار الاندلس.

فهداوی، خالد سلیمان حمود، ۲۰۰۸م، الفقه السیاسی الاسلامی، دمشق، دار الوائل.

قزوینی، محمدبن یزید، بی تا، سنن ابن ماجة، تحقیق محمدفؤاد عبدالباقی، بی جا، دار الفکر.

کرکی، علی بن حسین، ۱۴۰۸ق، جامع المقاصد، قم، مؤسسة آل البیت علیها السلام.

کلینی، محمدبن یعقوب، ۱۳۶۵، الکافی، تصحیح علی اکبر غفاری، چ چهارم، تهران، دار الکتب الإسلامیة.

کوفی، ابن ابی شیبه، ۱۴۰۹ق، المصنف، تحقیق سعید محمد اللحام، بیجا، دار الفکر.

گلپایگانی موسوی، سیدمحمدرضا، ۱۴۱۳ق، هدایة العباد، قم، دار القرآن الکریم.

لنکرانی، فاضل، ۱۳۷۴، توضیح المسائل، چ هفتم، قم، مهر.

متقی هندی، ۱۴۰۹ق، کنز العمال، تفسیر بکری حیانی، بیروت، مؤسسة الرسالة.

مجلسی، محمدباقر، ۱۴۰۳ق، بحار الأنوار، چ سوم، بیروت، دارإحیاء التراث العربی.

محمدی ری شهری، محمد، ۱۴۱۶ق، میزان الحکمه، بی جا، دارالحدیث.

موسوی خمینی، سیدروح الله، ۱۳۹۰ق، تحریر الوسیلة، چ دوم، قم، اسماعیلیان.

ـــــ ،۱۴۱۰ق، المکاسب المحرمة، چ سوم، قم، اسماعیلیان.

نجفی، محمدحسن ، ۱۳۶۲، جواهر الکلام، تحقیق عباس قوچانی، چ سوم، بیجا، دارالکتب الاسلامیة.

نراقی، احمدبن محمدمهدی، ۱۴۱۵ق، مستند الشیعة، قم، مؤسسة آل البیت علیها السلام.

نوری طبرسی، میرزا حسین، ۱۴۰۹ق، مستدرک الوسایل و مستنبط المسایل، چ دوم، بیجا، مؤسسة آل البیت علیها السلام.

 

 

چکیده

هرچند همواره در مکاتب مختلف، دغدغة حفظ و ارتقای کرامت انسانی، مطرح بوده و هریک سازوکارهایی بدین‌منظور ارائه داده‌اند، اما فقه اسلامی در این زمینه، رویکردی متعالی داشته و بعضاً راهکارهایی بی‌بدیل ارائه داده است. این تحقیق، با بهره‌گیری از روش توصیفی ـ تحلیلی، برخی از ساز‌و‌کارهای مهم و کلی فقه اسلامی برای تثبیت کرامت انسانی را ارائه نموده است. توسعة تفکر توحیدی در سطح جوامع بشری، اولویت دادن به امور معنوی، برخوردار کردن همة انسان‌ها از محیط پاک و معنوی، صیانت از حرمت جان، مال و آبروی انسان‌ها، اقامة قسط و عدل در میان همة ابنای بشر و تأمین نظم، امنیت، رفاه و آسایش شهروندان، ازجمله احکام متعالی اسلام می‌باشند که کرامت انسانی را به کامل‌ترین شکل ممکن، به ارمغان می‌آورند. در این نوشتار، رابطة این دسته از احکام الهی با کرامت انسانی به‌روشنی تبیین شده است.

کلیدواژه‌ها: فقه اسلامی، کرامت انسانی، جامعة بشری، ساز‌و‌کارها.

 

 

مقدمه

کرامت انسانی، ازجمله مفاهیم اساسی است که در متون و منابع اسلامی توجه ویژه ای به آن شده است. کرامت، گاهی ذاتی و خدادادی است که شرافت انسان نسبت به سایر موجودات را نشان می دهد. این نوع کرامت و شرافت، که خداوند متعال به انسان عطا فرموده است، برخی تکالیف و مسئولیت ها را متوجه انسان می سازد. نوع دیگر از کرامت، اکتسابی است که انسان با اعمال اختیاری خود می تواند آن را برای خود ایجاد کند. این نوع کرامت، که در عرصة جامعه و اعطای مسئولیت های اجتماعی ملاک قرار می گیرد، به گونه ای است که هرچه این کرامت ارتقا یابد، مسئولیت های بیشتری برعهدة فرد گذاشته می شود.

کرامت انسانی به این معنا، با احکام متعالی فقه اسلامی، رابطة دوسویه دارد؛ از یک سو، آموزه های فقهی به انسان ها یاری می رساند تا کرامت بالقوة خود را به فعلیت رسانند. بی شک همة احکام فقهی در اسلام نقشی برجسته در پیشبرد تحقق کرامت بالفعل انسان ها دارند. فقه با بایدها و نبایدها و راهکار و راهبردهای خود، مسیری را برای انسان هموار می سازد تا به کرامت انسانی خود دست یابد. درحقیقت، فقه اسلامی، نه تنها به شکل ایجابی، دربرگیرندة احکامی است که کرامت انسانی را نتیجه می دهد، بلکه به شکل سلبی نیز متضمن احکام برای کسانی وضع گردیده که در مسیر طی کرامت انسانی از قوه به فعل، دچار کژی و انحراف گردیده اند. پس فقه، نمی تواند در برابر کسانی که این قوه را به فعلیت رسانده اند و کسانی که توفیقی در این زمینه نداشته اند، رفتار یکسانی داشته باشد، بلکه با بهره گیری از برخی تشویق ها، ترغیب ها، حقوق، تکالیف و حتی تنبیهات، نسبت به این دو دسته از افراد، واکنش متناسب را از خود نشان دهد. افزون بر این، ازآنجاکه افراد در پیمودن مسیر قوه به فعل، دارای درجات مختلفی هستند، فقه باید برای نیل هریک از این دسته افراد به کمال مطلوب، تدبیر جداگانه ای متناسب با ظرفیت ها و توانمندی های آنان بیندیشد و برای هریک از این دسته افراد، با توجه به موقعیت خاصشان، برنامه ریزی کند.

از سوی دیگر، میزان دستیابی افراد بشر به کرامت فعلی، در نحوة صدور احکام و موازین فقهی متوجه آنها تأثیرگذار خواهد بود. برای نمونه، آن کسانی که خود را به درجات بالای کرامت انسانی رسانده اند، از نظر موازین فقهی، به جایگاه والایی در جامعه دست می یابند و می توانند مقامات عالی دینی و سیاسی را احراز نمایند. شخص معصوم، که از حیث فضایل و کرامت، در اوج کرامت انسانی است، تنها مرجع مردم در امور دینی و دنیای آنهاست. ازاین رو، اطاعت از ایشان به عنوان امام یا نبی به طور مطلق واجب می باشد و سایر انسان ها موظفند بی چون و چرا، جان، مال و عرضشان را در اختیار ایشان قرار دهند: أطِیعُواْ اللّهَ وَأطِیعُواْ الرَّسُولَ واُوْلِی الأمْرِ مِنکُمْ (نساء: ۵۹). اما در زمان غیبت که ما از حضور ملموس کسی که بدین مقام نائل است محرومیم، باید امر دین و دنیای خود را در اختیار فرد اصلحی قرار دهیم که نزدیکترین افراد به ایشانند؛ چرا که اساساً مقامات دینی و دنیوی براساس سلسله مراتب کرامت انسان ها به ایشان اعطا می گردد و بر همین اساس، حقوق و تکالیفی شکل می گیرد.

بنابراین، با توجه عمیق به احکام شریعت اسلام، درخواهیم یافت که هرچه به مراتب نازل تر کرامت نزدیک تر شویم، حقوق کمتری نیز به افراد اختصاص می یابد. برای نمونه، در فقه اسلامی تأکید گردیده که هرچند فرد مسلمان فاسق، از برخی حقوق برخوردار است، اما به سبب تنزل مقام او در مسیر کرامت، شهادتش در قضاوت پذیرفته نیست (محقق سبزواری، ۱۴۲۳ق، ج ۲، ص ۷۴۵؛ طباطبایی، ۱۴۱۴ق، ج ۱۳، ص ۲۴۸). همچنین کفار اهل کتاب، ازآنجاکه در مسیر کرامت گام های بیشتری نسبت به کفار غیرکتابی برداشته اند، دارای حقوق بیشتری نسبت به آنان هستند. در فقه موارد فراوانی وجود دارد که نشان می دهد به جهت اختلاف آنان در مسیر کرامت، احکام آنها نیز مختلف می شود. مثلاً بسیاری از فقها معتقدند: برخلاف سایر کفار، اهل کتاب پاک محسوب می گردند (لنکرانی، ۱۳۷۴، ص ۲۲؛ خراسانی، ۱۴۲۱ق، ص ۲۱۰).

بنابراین، ممکن است فردی از هیچ بخشی از این ظرفیت خویش برای به فعلیت رساندن آن قوه استفاده نکند و حتی در برابر آن موضع گیرد. در این صورت، همین انسانی که می توانست خلیفة خدا در زمین باشد و به درجات عالیة کرامت دست یابد، رتبة او از حیوانات و بهائم نیز کمتر می گردد: وَلَقَدْ ذَرَاْنَا لِجَهَنَّمَ کَثِیرًا مِّنَ الْجِنِّ وَالإِنسِ لَهُمْ قُلُوبٌ لأ یَفْقَهُونَ بِهَا وَلَهُمْ أعْیُنٌ لأ یُبْصِرُونَ بِهَا وَلَهُمْ آذَانٌ لأ یَسْمَعُونَ بِهَا اُوْلَـئِکَ کَالأنْعَامِ بَلْ هُمْ أضَلُّ اُوْلَـئِکَ هُمُ الْغَافِلُونَ (اعراف: ۱۷۹). در این صورت، ازآنجاکه به آن درجه از تنزل رسیده است که هیچ کرامتی را کسب ننموده، بلکه در نقطة مقابل آن نیز قرار گرفته است، احکامی در مورد او به اجرا درمی آید که حتی بخشی از آن برای حیوان نیز روا دانسته نشده است. برای نمونه ، در روایات زیادی از زدن حیوانات نهی شده است (ری شهری، ۱۴۱۶ق، ج ۱، ص ۷۱۳)، اما ممکن است انسان به درجه ای تنزل یابد که زدن او برای حاکم اسلامی از باب ضرورت اجرای حدود الهی الزامی باشد (نجفی، ۱۳۶۲، ج ۳۴، ص ۲۰؛ الآبی، ۱۴۱۰ق، ج ۲، ص ۲۷۷).

بنابراین، نکتة مهم در رابطة آموزه های فقهی و کرامت انسانی این است: به میزانی که حکمی فقهی معطل بماند و یا به شکل مناسب اجرا نگردد، می تواند منشأ آسیب به کرامت بشر باشد. درحقیقت، اسلام مدینة فاضلة اسلامی ای را ترسیم نموده که نمی توان به آسانی به تمام زوایای آن پی برد. اما فهم این مقدار از آن برای بشر میسور است که این مدینة فاضله کلیة روابط انسان و حقوق او را شامل می شود و تمام حرکات و سکنات او را دربر می گیرد. این احکام وضعی و تکلیفی بر صیانت از حیات انسان و حریت و کرامت او و نیز حقوق بشر تأکید فراوان دارد و تأمین کنندة مصالح واقعی اوست (خراسانی، بی تا، ج ۱، ص ۵۵۵).

ازاین رو، با توجه به نحوه تأثیر و تأثر فقه اسلامی و کرامت انسانی، این پرسش مطرح می شود که فقه اسلامی چگونه کرامت انسانی را تحقق و تثبیت می بخشد. به عبارت دیگر، فقه اسلامی چه سازوکارهایی در جهت تحقق و تثبیت کرامت انسانی ارائه داده است؟ این مقاله، تلاش دارد با بهره گیری از منابع اسلامی، به ویژه منابع فقهی، بخشی از احکام متعالی فقهی که زمینه ساز و تثبیت کنندة کرامت انسانی اند، تشریح نماید. بدین منظور، سازوکارهای فقهی تثبیت کرامت انسانی را در موارد ذیل پی می گیریم.

۱٫ توسعة تفکر توحیدی در سطح جوامع بشری

در صورتی که تفکر توحیدی، با تمام ابعاد آن، در جوامع بشری تحقق یابد، کرامت انسانی به نحو کامل آن نیز تحقق خواهد یافت؛ چراکه تفکر توحیدی توجهات را به سمت حاکمیت الهی سوق می دهد و حاکمیت های غیرخدایی و طاغوتی را نفی می کند و آنان را از زیر یوغ استبداد، استکبار، استعمار و استثمار رهایی می بخشد. براساس آیاتی همچون وَلَقَدْ بَعَثْنَا فِی کُلِّ اُمَّةٍ رَّسُولاً أنِ اعْبُدُواْ اللّهَ وَاجْتَنِبُواْ الطَّاغُوتَ (نحل: ۳۶) و وَیَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ وَالأغْلألَ الَّتِی کَانَتْ عَلَیْهِم (اعراف: ۱۵۷)، یکی از رسالت های انبیای الهی، برچیدن حاکمیت طاغوت و رهایی آنها از غل و زنجیرهایی است که طاغوتیان بر گردن مردم انداخته اند. آیة شریفة وَعَدَ اللَّهُ الَّذِینَ آمَنُوا مِنکُمْ وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَیَسْتَخْلِفَنَّهُم فِی الْأرْضِ کَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِینَ مِن قَبْلِهِمْ وَلَیُمَکِّنَنَّ لَهُمْ دِینَهُمُ الَّذِی ارْتَضَى لَهُمْ وَلَیُبَدِّلَنَّهُم مِّن بَعْدِ خَوْفِهِمْ أمْنًا یَعْبُدُونَنِی لَا یُشْرِکُونَ بِی شَیْئًا وَمَن کَفَرَ بَعْدَ ذَلِکَ فاُوْلَئِکَ هُمُ الْفَاسِقُونَ (نور: ۵۵)، تصریح دارد که درنهایت، زمانی که دین حق، جایگزین دین های دیگر می گردد، حاکمیت طاغوت نیز برچیده خواهد شد. درنتیجه، مردم در پناه حاکمیت الهی، امنیت فراگیر را تجربه خواهند کرد.

براساس این آیات، کرامت انسانی تنها در سایة سیر بندگی خداوند و حاکمیت او به دست می آید. ازاین رو، در فقه اسلامی احکام فراوانی وجود دارد تا انسان وارد این مسیر بندگی شود و یا از طریق بندگی خارج نشود. از این رو، در فقه اسلامی، آموزة جهاد، که هدف آن استقرار حاکمیت الهی است، در جهت تثبیت کرامت انسانی اهمیت می یابد (فهداوی، ۲۰۰۸م، ص ۱۹۹). ازاین رو، صاحب تفسیر المیزان، احیای جهاد را با حیات انسان گره زده است:

قتال چه به عنوان دفاع از مسلمین یا بیضة اسلام باشد و چه قتال ابتدایی باشد، درحقیقت، دفاع از حق حیات انسان است؛ چراکه در شرک به خدا، هلاک انسانیت و مرگ فطرت است و در قتال، که دفاع از حق انسانیت است، اعادة حیات و احیای انسانیت پس از مرگ آن است. و فرد زیرک خردمند از همین جا پی می برد که بایسته است اسلام دارای حکمی دفاعی برای تطهیر زمین از لوث مطلق شرک و خالص گرداندن ایمان برای خداوند متعال باشد (طباطبایی، بی تا، ج ۲، ص ۶۶).

همچنین احکامی که در خصوص کتب ضلال در منابع فقهی آمده است، و نشان می دهد که باید زمینة هرگونه انحراف از طریق آثار مکتوب و غیرمکتوب از بین رود، حاکی از همین امر است. برخی از این احکام عبارتند از: حکم به حرمت خرید و فروش کتب ضلال (طوسی، بیتا، ص۳۶۵؛ حلی، ۱۳۸۶ق، ص ۷۸)؛ نگه داری و نسخه برداری از این کتب، بدون درصدد پاسخ گویی بودن به آنها (حلی، ۱۴۰۹ق، ج ۲، ص ۲۶۴؛ حلی، ۱۴۱۰ق، ج۱، ص ۳۵۷)؛ تعلیم و تعلم این دسته از کتب (حلی، ۱۴۱۷ق، ج ۱۲، ص ۱۴۳)؛ اخذ اجرت برای تعلیم و تعلم آنها (همان)؛ و اخذ اجرت به منظور نسخه برداری از آنها (حلی، ۱۴۲۰ق، ج ۲، ص ۲۶۶). حتی حضرت امام ره، فروش کاغذ را در صورتی که فروشنده بداند خریدار آن را در تهیة کتب ضلال به کار می برد، حرام شمرده اند (موسوی خمینی، ۱۴۱۰ق، ج ۱، ص ۱۳۴). همچنین برخی از فقها وقف بر کتابت و نشر کتب ضلال (موسوی خمینی، ۱۳۹۰ق، ج ۲، ص ۷۱) و وصیت به نشر و نسخه برداری از کتب مذکور (گلپایگانی موسوی، ۱۴۱۳ق، ج۲، ص ۱۷۳) را به دلیل آنکه از مصادیق افعال حرام به شمار می آید، صحیح ندانسته اند.

پس، براساس احکام شریعت مقدس اسلام، هرآنچه که موجب تضعیف باورهای صحیح اعتقادی مردم و تضعیف باور توحیدی آنان گردد، باید از جامعة اسلامی برچیده شود. به تعبیر یکی از فقهای شیعه:

برای حفظ عقیده، اسلام تعالیم مهمی را آورد تا جامعه را از انحراف در عقائد و فساد فکری مصون دارد و سارقان عقیده نتوانند این ثروت انسانی نفیس بی نظیر را بربایند. یکی از این تعالیم و فرائض مهم، وجوب کشف بدعت ها و برائت جستن از اهل بدعت و ردّ شبهات آنان و تحریم انتشار عقائد فاسد ایشان و منع نشر کتب ضلال و وجوب ابطال باطل و اظهار حق می باشد و امثال این تکالیف به خاطر صیانت عقائد از انحراف و حمایت از مرزهای فکری و اعتقادی مسلمین است (صافی، بی تا، ج ۱، ص ۲۸۴).

۲٫ اقامة قسط و عدل در سطح جوامع بشری

 

20,000 ریال – خرید

تمام مقالات و پایان نامه و پروژه ها به صورت فایل دنلودی می باشند و شما به محض پرداخت آنلاین مبلغ همان لحظه قادر به دریافت فایل خواهید بود. این عملیات کاملاً خودکار بوده و توسط سیستم انجام می پذیرد.

 جهت پرداخت مبلغ شما به درگاه پرداخت یکی از بانک ها منتقل خواهید شد، برای پرداخت آنلاین از درگاه بانک این بانک ها، حتماً نیاز نیست که شما شماره کارت همان بانک را داشته باشید و بلکه شما میتوانید از طریق همه کارت های عضو شبکه بانکی، مبلغ  را پرداخت نمایید. 

 

 

مطالب پیشنهادی:
  • مقاله معنا و مبناشناسی کرامت انسانی؛ با نگاهی بر کرامت سیاسی در آموزه های قرآنی
  • مقاله وکالت بلاعزل
  • مقاله وضعیت حقوقی زوجه غایب مفقود الاثر در حقوق ایران با مطالعه تطبیقی با فقه اسلامی
  • برچسب ها : , , , , , , , ,
    برای ثبت نظر خود کلیک کنید ...

    براي قرار دادن بنر خود در اين مکان کليک کنيد
    به راهنمایی نیاز دارید؟ کلیک کنید
    

    جستجو پیشرفته مقالات و پروژه

    سبد خرید

    • سبد خریدتان خالی است.

    دسته ها

    آخرین بروز رسانی

      جمعه, ۱ بهمن , ۱۳۹۵
    
    اولین پایگاه اینترنتی اشتراک و فروش فایلهای دیجیتال ایران
    wpdesign Group طراحی و پشتیبانی سایت توسط دیجیتال ایران digitaliran.ir صورت گرفته است
    تمامی حقوق برایdjkalaa.irمحفوظ می باشد.