مقاله کرْخِ بغداد، پایگاه تشیع در سده‌های چهارم و پنجم هجری


دنلود مقاله و پروژه و پایان نامه دانشجوئی

مقاله کرْخِ بغداد، پایگاه تشیع در سده‌های چهارم و پنجم هجری  مربوطه  به صورت فایل ورد  word و قابل ویرایش می باشد و دارای ۲۸  صفحه است . بلافاصله بعد از پرداخت و خرید لینک دنلود مقاله کرْخِ بغداد، پایگاه تشیع در سده‌های چهارم و پنجم هجری  نمایش داده می شود، علاوه بر آن لینک مقاله مربوطه به ایمیل شما نیز ارسال می گردد

فهرست مطالب

چکیده    ۴
مقدمه    ۵
۱٫ بنای بغداد و شکل‌گیری محله‌های آن    ۵
۲٫ شکل‌گیری محلة کرخ و تطور آن تا سدة چهارم هجری    ۸
۳٫ تطور کرخ و اوضاع اجتماعی ـ اقتصادی آن در سده‌های چهارم و پنجم هجری    ۱۰
۴٫ شکل‌گیری جامعه شیعی در کرخ    ۱۲
۵٫ علل گرایش مردم کرخ به تشیع و عوامل جذب شیعیان به آن محله    ۱۶
۱٫ شیخ مفید    ۱۷
۲ و۳٫ سیدمرتضی و سیدرضی    ۱۸
۴٫ شیخ طوسی    ۲۰
کرخ و شعایر شیعی    ۲۲
نتیجه    ۲۴
منابع    ۲۵

منابع

ـ ابن حوقل، ابو القاسم نصیبی، صورة الارض، بیروت، دار صادر، چ دوم، بی‌تا.

ـ ابن خلکان، شمس الدین احمد بن محمد، وفیات الاعیان، تصحیح احسان عباس، قم، منشورات شریف رضی، چ دوم، ۱۳۶۴٫

ـ ابن طقطقی، محمد بن علی، الفخری فی الاداب السلطانیه و الدول الاسلامیه، قم، منشورات شریف رضی، ۱۴۱۴ ق.

ـ ابن عنبه، جمال الدین احمد بن علی، عمدة الطالب فی انساب آل ابی طالب، نجف اشرف، حیدریه، چ دوم، ۱۳۸۰ق.

ـ ابن فقیه، احمد بن محمد بن اسحاق همدانی، کتاب البلدان، تحقیق یوسف هادی، بیروت، عالم الکتب، ۱۴۱۶ق.

ـ ابن کثیر، ابو الفداء اسماعیل، البدایة و النهایة، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱۴۱۳ق.

ـ ابن ندیم، محمد بن اسحاق، الفهرست، ترجمه و تحقیق محمد رضا تجدد، تهران، امیر کبیر، چ سوم، ۱۳۶۶٫

ـ ابن‌ابی الحدید، عز الدین، شرح نهج البلاغه، تحقیق محمد ابو الفضل ابراهیم، بیروت، دار احیاء الکتب العربیة، چاپ دوم، ۱۳۸۵ ق.

ـ ابن‌اثیر، عزالدین علی بن محمد، الکامل فی التاریخ، تصحیح محمد یوسف الدقاقة، بیروت، دار الکتب العلمیه، چاپ دوم، ۱۴۱۵ ق.

ـ ابن‌جبیر، محمدبن احمد، سفرنامه، تصحیح ویلیام رایت، ترجمة پرویز اتابکی،مشهد،آستان قدس رضوی،۱۳۷۰٫

ـ ابن‌جوزی، ابو الفرج عبدالرحمن بن علی، المنتظم فی تاریخ الامم و الملوک، تحقیق محمد و مصطفی عبدالقادر عطا، بیروت، دار الکتب العلمیه، ۱۴۱۲ ق.

ـ ابن‌جوزی، ابوالفرج عبد الرحمن‌بن علی، مناقب بغداد، تحقیق محمد زینهم محمد عزب، قاهره، دار غریب، ۱۹۹۸م.

ـ اصطخری، ابو اسحاق ابراهیم، المسالک و الممالک، بی‌جا، کتابخانة صدر، ۱۹۲۷م.

ـ امین، سیدمحسن، اعیان الشیعة، تحقیق حسن امین، بیروت، دار التعارف للمطبوعات، ۱۴۰۳ق.

ـ بحر العلوم، محمد مهدی، الفوائد الرجالیه، نجف اشرف، مکتبة العلمین الطوسی و بحر العلوم، ۱۳۸۶ق.

ـ بغدادی، صفی الدین عبد المؤمن بن عبد الحق، مراصد الاطلاع، تحقیق علی محمد بجاوی، بی‌جا، دار احیاء الکتب العربیة، ۱۳۷۳ق.

ـ تنوخی، ابو علی محسن بن علی، نشوار المحاضرة و اخبار المذاکره، بیروت، دار الکتب العلمیة، ۱۴۲۴ق.

ـ تهرانی، آقا بزرگ، الذریعة الی تصانیف الشیعة، بیروت، دار الاضواء، بی‌تا.

ـ توحیدی، ابو حیان، الامتاع و المؤانسة، تصحیح احمد امین و احمد زین، قم، منشورات شریف رضی، بی‌تا.

ـ ثعالبی، ابو منصور عبد الملک نیشابوری، یتیمة الدهر، تحقیق مفید محمد قمیمة، بیروت، دار الکتب العلمیه، ۱۴۲۰ق.

ـ جاودان، محمد علی، «بغداد و کرخ مولد و مسکن شریف رضی»، فصلنامه نهج البلاغه، ش ۶، بی‌تا.

ـ جعفریان، رسول، تاریخ تشیع در ایران از آغاز تا قرن دهم هجری، قم، انصاریان، ۱۳۷۵٫

ـ حموی، یاقوت، معجم البلدان، بیروت، دار الکتب العلمیه، ۱۴۱۰‌ق.

ـ خطیب بغدادی، ابو بکر احمد بن علی، تاریخ مدینة السلام(بغداد)، تحقیق بشّار عواد معروف، بیروت، دار الغرب الاسلامی، ۱۴۲۲ق.

ـ خوانساری، محمدباقر موسوی، روضات الجنات، تهران، اسماعیلیان،۱۳۹۰ق.

ـ خویی، ابوالقاسم، معجم رجال الحدیث، بیروت، چ دوم، ۱۴۰۳ق.

ـ دوری، عبد العزیز و دیگران، بغداد (چند مقاله در تاریخ و جغرافیای تاریخی)، ترجمة دولتشاهی و پروشانی، تهران، بنیاد دایرة المعارف اسلامی، ۱۳۷۵٫

ـ دینوری، ابو حنیفه احمد بن داود، الاخبار الطوال، تحقیق عبدالمنعم عامر، قم، منشورات شریف رضی، ۱۴۰۹ق.

ـ دینوری، ابو حنیفه احمد بن داود، الاخبار الطوال، ترجمة مهدوی دامغانی، تهران، نی، چ چهارم، ۱۳۷۱٫

ـ زرکلی، خیرالدین، الاعلام، بیروت، دار العلم للملایین، چ هشتم، ۱۹۸۹م.

ـ زرین کوب، عبدالحسین، تاریخ ایران بعد از اسلام، تهران، امیر کبیر، چ پنجم، ۱۳۶۸ش.

ـ صولی، ابو بکر محمد بن یحیی، اخبار الراضی بالله و المتقی لله، بیروت، دار المیسرة، چ دوم، ۱۳۱۱ق.

ـ طبری، محمد بن جریر، تاریخ الامم و الملوک، تحقیق محمد ابو الفضل ابراهیم، بیروت، روائع التراث العربی، بی‌تا.

ـ طوسی، ابو جعفر محمد بن حسن، الفهرست، نجف اشرف، المکتبة المرتضویه، ۱۳۵۶ق.

ـ علی، صالح احمد، بغداد مدینة السلام، بغداد، مجمع العلمی العراقی، ۱۹۸۵م.

ـ کرمر، جوئل، احیای فرهنگی در عهد آل بویه، ترجمة محمدسعید حنایی، تهران، مرکز نشر دانشگاهی، ۱۳۷۵٫

ـ مسعودی، علی بن حسین، مروج الذهب و معادن الجوهر، قم، منشورات شریف رضی، ۱۴۲۲‌ق.

ـ مسکویه، ابو علی احمد بن علی، تجارب الامم، تحقیق ابو القاسم امامی، تهران سروش، ۱۳۶۶٫

ـ مقدسی، ابو عبدالله محمد بن احمد، احسن التقاسیم فی معرفة الاقالیم، ترجمة علی نقی منزوی، تهران، شرکت مؤلفان و مترجمان ایران، ۱۳۶۱٫

ـ همدانی، محمد بن عبد الملک، تکملة تاریخ الطبری، بیروت، روائع التراث العربی، بی‌تا.

ـ یعقوبی، احمد بن ابی یعقوب، البلدان، ترجمة محمدابراهیم آیتی، تهران، چ چهارم، ۱۳۸۱٫

ـ یعقوبی، احمد بن ابی یعقوب، البلدان، نجف اشرف، المکتبة المرتضویه، ۱۳۳۷ ق.

ـ یعقوبی، احمد بن ابی یعقوب، تاریخ یعقوبی، ترجمة محمد ابراهیم آیتی، تهران، علمی و فرهنگی، مامقانی،‌تنفیح‌ المقال، چ ششم، ۱۳۷۱٫

 

چکیده

کرخ یکی از محله‌های بغداد است که پس از بنای بغداد شکل گرفت و شیعیان رفته‌رفته به محله کرخ روی آوردند. عوامل جذب شیعیان به محله کرخ و گرایش اهالی آنجا به تشیع عبارت‌اند از: قرار گرفتن کرخ در نزدیکی مسجد براثا و مرقد امام کاظم و امام جواد?، قرار گرفتن در مسیر کاروان‌هایی که از کوفه به بغداد وارد می‌شدند و اغلب از شیعیان بودند، حضور بزرگانی از شیعه مانند هشام بن حکم و… در آنجا. علمای بزرگ شیعه مانند شیخ مفید، سیدمرتضی، سیدرضی و شیخ طوسی، به خصوص در دوران آل‌بویه، کرخ را مرکز فعالیت‌های علمی و مذهبی و سیاسی خود قرار دادند. از این رو کرخ در رشد و گسترش تشیع نقش مهمی ایفا نمود.

کلید واژه‌ها: کرخ، بغداد، تشیع، آل‌بویه، شیخ مفید و شیخ طوسی.

مقدمه

کرخ یکی از محله‌های بغداد است که حدود یازده سال پس از بنای بغداد شکل گرفت. ابتدا بازارهای بغداد و به تدریج، منازل مسکونی بازاریان نیز به کرخ منتقل و آنجا به یکی از محله‌های مهم بغداد تبدیل شد. کرخ در سده‌های چهارم و پنجم هجری نقشی مهم در تاریخ تشیع ایفا کرد. این محله در مقطع زمانی یادشده، یکی از کانون‌های برجسته در تاریخ تشیع و از افتخارات آن بود. عالمان بزرگ و صاحب نظر و صاحبان آثار برجسته و دست اول شیعه، در این مقطع زمانی، در بغداد و به ویژه محلة کرخ می‌زیستند. صاحبان کتب اربعه و همچنین شیخ مفید، سیدمرتضی و سیدرضی از جملة این عالمان بودند.

مقالة حاضر به بررسی اوضاع و احوال کرخ و نقش آن در رشد و گسترش تشیع در سده‌های چهارم و پنجم هجری پرداخته و با تکیه بر منابع معتبر و دست اول و با رعایت اختصار، به پرسش‌های زیر پاسخ داده است:

محلة کرخ و جامعة شیعی در آن، چگونه شکل گرفت؟ عوامل گرایش اهل کرخ به تشیع و علل جذب شیعیان به آن محله کدام‌اند؟ اوضاع اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، مذهبی و فرهنگی کرخ در سده‌های چهارم و پنجم چگونه بود؟ کرخ در این مقطع زمانی چه نقشی در رشد و گسترش تشیع و ترویج شعائر شیعی داشته است؟

۱٫ بنای بغداد و شکل‌گیری محله‌های آن

برای پاسخ به پرسش اول و بررسی چگونگی شکل‌گیری محلة کرخ، لازم است ابتدا چگونگی تأسیس بغداد و شکل‌گیری محله‌های آن را بررسی کنیم.

در پی شورش راوندیان علیه منصور عباسی در شهر هاشمیه، این شهر از چشم منصور افتاد، به ویژه اینکه هاشمیه نزدیک کوفه واقع شده بود و منصور خود را از مردم کوفه درامان نمی‌دید، زیرا کوفه مرکز تشیع و جایگاه دوستداران اهل‌بیت بود. از این رو، منصور در جست‌وجوی مکانی مناسب برای تأسیس شهری به عنوان مرکز خلافت خود بود. کار تحقیق و جست‌وجو، مدتی طول کشید. سرانجام به کمک آگاهان و صاحب نظران و با توجه به ملاحظات نظامی، اقتصادی و اقلیمی، منطقه بغداد در ساحل غربی رود دجله و نزدیک مداین انتخاب شد. این مکان بر سر راه خراسان و محل تلاقی راه‌های کاروان رو قرار داشت و بازارهای ماهانه در آن برپا می‌شد. از این رو در چنین مکانی آذوقة کافی برای نظامیان و مردم یافت می‌شد. این مکان در وسط سرزمین بین النَّهرین قرار داشت و از آب و هوایی معتدل برخوردار بود.

در ماه ربیع الاول سال ۱۴۱ به دستور منصور نقشه شهر تهیه و به شکل مدور طرح‌ریزی شد. کارهای مقدماتی حدود چهار سال طول کشید و در سال ۱۴۵ق بنای شهر آغاز گشت. بعد از گذشت یک سال، در سال ۱۴۶ق، منصور در بغداد مستقر شد و در سال ۱۴۹ق، ساختمان شهرِ مدور، تکمیل گردید؛ شکلی که بر خلاف نظر جغرافیا نویسان قدیم، تازگی نداشت و در بنای همدان، حرّان و دارابجرد (دارابگرد) به کار رفته بود.

شهر مدور، چهار دروازه داشت که عبارت بودند از: دروازة کوفه در جنوب غربی، دروازة بصره در جنوب شرقی، دروازة خراسان در شمال شرقی و دروازة شام در شمال غربی.

منصور شهر خود را «مدینةُ السَّلام» نامید. نام‌های دیگری نیز مانند «مدینةُ جعفر»، «مدینةُ المنصور»، «مدینةُ الخلفاء» و«الزَّوراء» برای آن به کار رفته است.

30,000 ریال – خرید

تمام مقالات و پایان نامه و پروژه ها به صورت فایل دنلودی می باشند و شما به محض پرداخت آنلاین مبلغ همان لحظه قادر به دریافت فایل خواهید بود. این عملیات کاملاً خودکار بوده و توسط سیستم انجام می پذیرد.

 جهت پرداخت مبلغ شما به درگاه پرداخت یکی از بانک ها منتقل خواهید شد، برای پرداخت آنلاین از درگاه بانک این بانک ها، حتماً نیاز نیست که شما شماره کارت همان بانک را داشته باشید و بلکه شما میتوانید از طریق همه کارت های عضو شبکه بانکی، مبلغ  را پرداخت نمایید. 

مطالب پیشنهادی:
برچسب ها : , , , , , , , , , , ,
برای ثبت نظر خود کلیک کنید ...

براي قرار دادن بنر خود در اين مکان کليک کنيد
به راهنمایی نیاز دارید؟ کلیک کنید


جستجو پیشرفته مقالات و پروژه

سبد خرید

  • سبد خریدتان خالی است.

دسته ها

آخرین بروز رسانی

    چهارشنبه, ۲۹ دی , ۱۳۹۵

اولین پایگاه اینترنتی اشتراک و فروش فایلهای دیجیتال ایران
wpdesign Group طراحی و پشتیبانی سایت توسط دیجیتال ایران digitaliran.ir صورت گرفته است
تمامی حقوق برایdjkalaa.irمحفوظ می باشد.