مقاله مبانی وجودشناختی و انسان‏ شناختی روش‏های تربیتی انسان از دیدگاه قرآن و سیره پیامبراعظم (ص)


دنلود مقاله و پروژه و پایان نامه دانشجوئی

مقاله مبانی وجودشناختی و انسان‏ شناختی روش‏های تربیتی انسان از دیدگاه قرآن و سیره پیامبراعظم (ص) مربوطه  به صورت فایل ورد  word و قابل ویرایش می باشد و دارای ۳۶  صفحه است . بلافاصله بعد از پرداخت و خرید لینک دانلود مقاله مبانی وجودشناختی و انسان‏ شناختی روش‏های تربیتی انسان از دیدگاه قرآن و سیره پیامبراعظم (ص) نمایش داده می شود، علاوه بر آن لینک مقاله مربوطه به ایمیل شما نیز ارسال می گردد

فهرست مطالب

چکیده   ۱
الف) مقدمه   ۲
۱٫ مسألة تحقیق   ۲
۲٫ هدف تحقیق   ۲
۳٫ اهمیت و ضرورت تحقیق   ۳
۴٫ روش تحقیق   ۳
۵٫ ابزار تحقیق   ۳
۶٫ پرسش‏ها یا فرضیات تحقیق   ۴
۷٫ قلمرو نظری تحقیق   ۴
ب) جهان‏بینی اسلامی   ۵
۱٫ هستی یک آفریده است و آفریدگاری دارد   ۵
۲٫ هستی غیب و شهادت دارد   ۶
۳٫ تکامل مداوم هستی و جهت تکاملی پدیده‏های آن   ۷
۴٫ معاد   ۸
ج) ویژگی‏های انسان از دیدگاه اسلام (انسان‏شناسی دینی)   ۹
۱٫ ویژگی تکاملی انسان   ۹
۲٫ ویژگی عقل   ۱۰
۳٫ ویژگی آزادی   ۱۰
۴٫ ویژگی خودآگاهی   ۱۱
۵٫ ویژگی هدفمندی انسان   ۱۲
د) تعلیم و تربیت   ۱۳
هدف تعلیم و تربیت   ۱۳
۱٫ تعلیم و تربیت فرد درباره خدا   ۱۴
۲٫ تعلیم و تربیت فرد درباره خود   ۱۵
۳٫ تعلیم و تربیت فرد درباره طبیعت   ۱۶
۴٫ تعلیم و تربیت درباره جامعه   ۱۷
سیرة تربیتی پیامبر اعظم(ص) در خصوص کودکان   ۱۸
۱٫ مفهوم‏شناسی   ۱۸
۱ ـ ۱٫ سیره   ۱۸
۲ ـ ۱٫ تربیت   ۱۸
۳ ـ ۱٫ تربیت کودک   ۱۹
۲٫ میزان‏های تربیتی خاص کودکان در سیرة نبوی   ۱۹
۳٫ مراتب نیاز   ۲۱
۴٫ مواد آموزشی   ۲۲
۵٫ روش‌های تربیتی   ۲۴
نتیجه گیری   ۲۶
پی نوشت   ۲۸
منابع   ۳۱

 منابع

ـ الاربلی، ابوالحسن بن علی بن عیسی، کشف الغمة فی معرفة الائمة، قم، کتابفروشی الاسلامیه، ۱۳۶۴٫

ـ بازرگان، عبدالعلی، متدلوژی تدبر در قرآن، تهران، شرکت سهامی انتشار، ۱۳۷۴٫

ـ جعفری، محمدتقی، شناخت انسان در تصعید حیات تکاملی، تهران، امیر کبیر، ۱۳۶۲٫

ـ ــــــــــــــــ ، فلسفه و هدف زندگی، تهران، صدرا، بی‏تا.

ـ ــــــــــــــــ ، مولوی و جهان‏بینی‏ها، تهران، موسسه تدوین و نشر آثار علامه جعفری، ۱۳۸۶٫

ـ جوادی آملی، عبداللّه‏، ده مقاله پیرامون مبدأ و معاد، تهران، الزهرا(ƒ)، ۱۳۶۳٫

ـ ــــــــــــــــ ، تفسیر موضوعی قرآن مجید، تهران، رجاء، ۱۳۶۴٫

ـ حرّ عاملی، محمد بن الحسین، وسائل الشیعه، ج ۵، ص ۱۹۵، بی‌تا.

ـ حسینی، سیدعلی‏اکبر، مباحثی چند پیرامون مبانی تعلیم و تربیت اسلامی، تهران، نشر فرهنگ اسلامی، چ پنجم، ۱۳۷۳٫

ـ حسینی‏زاده، سیدعلی، سیرة تربیتی پیامبر(ص) و اهل‏بیت‰، قم، پژوهشکده حوزه و دانشگاه، ۱۳۸۰٫

ـ دفتر همکاری حوزه و دانشگاه، فلسفه تعلیم و تربیت، تهران، سمت، ۱۳۷۲٫

ـ رجبی، محمود، انسان‏شناسی، سلسله دروس اندیشه‏های بنیادین اسلامی، چ سوم، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)، ۱۳۸۰٫

ـ رهنورد، زهرا، موضع‏گیری طبقات اجتماعی، تهران، نشر فرهنگ اسلامی، ۱۳۵۷٫

ـ سروش، عبدالکریم، حکمت و معیشت، تهران صراط، ۱۳۷۳٫

ـ شریعتمداری، علی، تعلیم و تربیت اسلامی، تهران، امیرکبیر، ۱۳۶۹٫

ـ شریعتی، علی، انسان بی خود، تهران، قلم، ۱۳۶۱٫

ـ شکوهی، غلامحسین، تعلیم و تربیت و مراحل آن، مشهد، آستان قدس رضوی، ۱۳۷۴٫

ـ کلینی، محمد بن یعقوب، اصول کافی، تهران، دارالکتاب الاسلامیه، چ دوم، ۱۴۱۳٫

ـ مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، بیروت، مؤسسة الوفا، چ سوم، ۱۴۰۳ ق.

ـ ــــــــــــــــ ، بحارالانوار، (نرم افزار نور).

ـ مطهری، مرتضی، تعلیم و تربیت در اسلام، تهران، صدرا، چ سیزدهم، ۱۳۶۷٫

ـ ــــــــــــــــ ، تکامل اجتماعی انسان به ضمیمه هدف زندگی، تهران، صدرا، ۱۳۶۳٫

ـ ــــــــــــــــ ، سیری در سیرة نبوی، تهران صدرا، بی‌تا.

ـ ــــــــــــــــ ، عدل الهی، تهران صدرا، بی‌تا.

ـ ــــــــــــــــ ، مقدمه‏ای بر جهان‏بینی اسلامی، تهران صدرا، بی‌تا.

ـ مظاهری، حسین، جهاد با نفس، قم، انجمن اسلامی، معلمان، ۱۳۶۳٫

ـ موسوی، ولی‏اللّه‏، سیمای انسان آرمانی، گیلان، جهاد دانشگاهی دانشگاه، ۱۳۷۳٫

ـ الشیخ الطبرسی، مکارم الاخلاق، قم، منشورات شریف رضی، چ ششم، ۱۳۹۳ ق.

چکیده

 

مقالة حاضر به بررسی ویژگی‏های انسان از دیدگاه اسلام، اهداف تعلیم و تربیت و ویژگی‏های تربیت کودک بر اساس سیرة نبوی پرداخته است. به این منظور، ابتدا اصول جهان‏بینی اسلامی توضیح داده شده است؛ چرا که ناگزیریم برای تعریف و شناخت انسان، تفسیر و تحلیلی از جهان داشته باشیم. این اصول عبارتند از: اصل توحید، اصل آفریده بودن جهان، اصل غیب و شهادت، اصل تکامل هستی، اصل جهت تکاملی پدیده‏ها و اصل معاد؛ سپس از ویژگی‏های انسان از نظر اسلام، چون خصوصیت تکاملی، عقل، آزادی، خودآگاهی و هدف زندگی‏اش بحث، و با ارائة تعریفی از تعلیم و تربیت و اشاره به ضرورت آن، اهداف تعلیم و تربیت اسلامی به اختصار عنوان شده است. در پایان، ویژگی‏های تربیت کودک از منظر سیرة رسول‏اعظم(ص) را به ایجاز بررسی کرده‏ایم.

 

کلید واژه‏ها: ۱٫ جهان‏بینی اسلامی؛ ۲٫ وجودشناسی؛ ۳٫ انسان‏شناسی اسلامی؛ ۴٫ تعلیم و تربیت اسلامی؛ ۵٫ سیرة نبوی(ص)

 

 

الف) مقدمه

۱٫ مسألة تحقیق

 

شناخت انسان و ویژگی‏های او از دیرباز مورد توجة بسیاری از اندیشه‏وران و صاحب‌نظران بوده و در این راه کوشش‏های فراوانی صورت گرفته است. به رغم عظمت و فراوانی این تلاش‏ها، انسان‏شناسی کنونی که بیشتر به روش تجربی متکی است، نه‏تنها نتوانسته ابعاد ناشناخته وجود انسان را روشن سازد، بلکه دچار نوعی بحران شده است،[۱۰] بدین معنا که در آن، نوعی سردرگمی و سرگردانی در پاسخگویی به پرسش‏های محوری درباره انسان پدیده آمده است؛ بنابراین، در وضعیت کنونی به استفاده از روشی جامع جهت شناخت انسان نیاز است؛ چرا که هرگونه نقصانی در شناخت او، در چگونگی نظام تعلیم و تربیت اثر مستقیم دارد. بر این اساس، مقاله حاضر از مجموع روش‌های انسان‏شناسی، با استفاده از انسان‏شناسی دینی، به بررسی ویژگی‏های انسان پرداخته است.

 

روش انسان‏ شناسی دینی با استفاده از متون دینی و روش نقلی، درصدد شناخت انسان برمی‏آید. این روش به دلیل بهره‏گیری از دستاوردهای وحیانی در مقایسه با روش‌های دیگر انسان‏شناسی (فلسفی، عرفانی و تجربی) جامعیتی ویژه دارد و دارای ویژگی اتقان و خطاناپذیری است. همچنین به مبدأ و معاد انسان در جایگاه دو بخش اساسی وجود او توجه می‏کند و انسان را در ساختاری کلی، که در آن ارتباط ابعاد گوناگون وجودی انسان با یکدیگر به خوبی ترسیم می‏شود، بررسی می‏کند.[۱۱] افزون بر این، با توجه به آنکه مکتب الاهی اسلام حامل کامل‏ترین و فراگیرترین پیام خداوند است، شایسته‏ترین مکتبی به شمار می‏رود که می‏تواند شناختی کامل و جامع از انسان، هدف زندگی و اهداف تعلیم و تربیت وی ارائه کند. بنابراین، در مقاله حاضر کوشیده شده است تا با بهره‏گیری از جهان‏بینی اسلامی، ویژگی‏های انسان و هدف زندگی او از دید اسلام و همچنین تصویری کلی از اهداف تعلیم و تربیت اسلامی ارائه شود.

 

2. هدف تحقیق

هدف از انجام این تحقیق، بررسی مجموعه‏ای از ویژگی‏های انسان با استناد به آیات قرآنی و کتاب‌های تفاسری و ارائه راهکارهای تربیتی مناسب در چارچوب جهان‏بینی اسلامی و سیرة نبوی(ص) است.

۳٫ اهمیت و ضرورت تحقیق

 

بحث دربارة انسان و ویژگی‏های وی از دیرباز مورد توجه فیلسوفان، متفکران و عالمان علوم اجتماعی و انسانی بوده و به رغم تلاش‏های فکری، علمی و تجربی قابل توجهی که از سوی صاحب‌نظران علوم انسانی در این حوزه صورت گرفته، هنوز هم معمّای چیستی انسان به طور کامل حل نشده و پاسخ به سؤال‏های عمیق فلسفی و عرفانی در مورد اینکه انسان چیست؛ هدف از خلقت وی چه بوده، و سرنوشت غایی انسان چه خواهد بود، داده نشده یا اینکه به دلیل ناتوانی در پاسخ به سؤالات اساسی پیشین کوشیده‏اند صورت مسأله را پاک کنند، پس هرگونه تلاشی که در سایة پیشرفت‏های علمی در عرصة علوم انسانی و سایر نحله‏های فکری، درباره انسان و شناخت بهتر وی صورت پذیرد می‏تواند در حد خود مفید باشد. مفید بودن کوشش‏های فکری و علمی برای شناخت هرچه بهتر انسان، نه‏فقط از لحاظ گسترش مفاهیم نظری در قلمرو تحقیقات فلسفی می‏تواند مهم تلقی شود، بلکه از لحاظ کاربردی، نتایج این‏گونه تحقیقات می‏تواند در تدوین محتوای مطالب درسی یا اصلاح مواد آموزشی در دوره‏های گوناگون تحصیلی نیز به کار گرفته شود.

 

4. روش تحقیق

 

تحقیق حاضر از نوع تحقیقات کیفی است که با استفاده از رویکرد وصفی ـ تفسیری به تبیین ویژگی‏های انسان از دیدگاه اسلام می‌پردازد و سرانجام با توجه به تحلیل مبانی انسان‏شناسی دینی، به ارائه اهداف تعلیم و تربیت متناسب و مطلوب انسان در چارچوب جهان‏بینی اسلامی و تعلیم و تربیت دوران کودکی بر اساس سیرة نبوی(ص) اقدام خواهد کرد.

 

5. ابزار تحقیق

 

گردآوری داده‏ها و اطلاعات مورد نیاز برای وصف و تحلیل اصول و مبانی جهان‏بینی و انسان‏شناسی اسلامی و نیز تبیین اهداف تربیتی از دیدگاه اسلام و سیرة تربیتی نبی‏اکرم(ص) با استناد به روش اسنادی از طریق غور در منابع و مآخذ مربوط، ارجاع مستقیم به قرآن کریم و نیز نگاره‏های الکترونیکی موجود صورت گرفته است. اطلاعات گردآوری شده، پس از طبقه‏بندی موضوعی، جهت وصف و تحلیل هر کدام از پرسش‏های تحقیق استفاده شده است.

 

6. پرسش‏ها یا فرضیات تحقیق

 

تحقیق پیش‏رو درصدد پاسخ‌گویی به پرسش‏هایی در زمینه جهان‏بینی اسلامی، ویژگی‏های انسان از دیدگاه اسلام و مؤلفه‏های مربوط به اهداف تعلیم و تربیت در این جهت است. پس سؤال‏های اصلی این پژوهش را می‏توان در موارد ذیل خلاصه کرد:

 

مؤلفه‏ های جهان‏بینی اسلامی کدامند؟

ویژگی‏های انسان بر اساس روش انسان‏شناسی دینی کدامند؟

اهداف تعلیم و تربیت اسلامی جهت پرورش انسان مورد نظر این مکتب کدامند؟

روش‌های تربیتی کودکان بر اساس سیرة نبی‏اکرم(ص) کدامند؟

 

7. قلمرو نظری تحقیق

 

پژوهش حاضر به منظور تلخیص دیدگاه‏های گوناگون دربارة انسان از منظر اسلام و نیز پرهیز از طولانی‏شدن مباحث، ضمن اذعان به اهمیت مطالعات تطبیقی انجام یافته در این حوزه، صرفاً به وصف و تحلیل مباحث مطرح در چارچوب سؤال‏های تحقیق می‌پردازد و تحلیل و تبیین دیگر مقوله‏های مورد بحث، با در نظر گرفتن یافته‏های علمی در سایر نحله‏های فکری را به انجام پژوهشی دیگر موکول می‏کند؛ بنابراین، قلمرو نظری تحقیق به طرح اصول جهان‏بینی اسلامی، ویژگی‏های انسان و اهداف تعلیم و تربیت وی از دیدگاه اسلام و سیرة نبوی(ص) محدود می‏شود. در چارچوب جهان‏بینی اسلامی، از مقوله‏هایی چون هستی‏شناسی[۱۲]، انسان‏شناسی[۱۳]، ارزش‏شناسی[۱۴] و زیبایی‏شناسی[۱۵] بحث می‏شود که در این پژوهش بر حسب ضرورت و تناسب موضوع، از دو مقوله هستی‏شناسی و انسان‏شناسی بحث شده است.

ب) جهان‏بینی اسلامی

 

هر مکتب و عقیده‏ای برای تعریف و شناخت انسان در جایگاه مهم‏ترین پدیده هستی و تبیین جایگاه او، ناگزیر است تفسیر و تحلیلی از جهان هستی داشته باشد. سپس، در پرتو آن به تعریف انسان بپردازد. بر این اساس، در این قسمت به توضیح اصول جهان‏بینی اسلامی پرداخته می‏شود.

۱٫ هستی یک آفریده است و آفریدگاری دارد

 

جهان‏بینی اسلامی جهان‏بینی توحیدی است، و توحید در اسلام به خالص‏ترین شکل بیان شده. از نظر اسلام، خداوند مثل و مانند ندارد )لیس کمثله شی( (شوری: ۱۲)، شبیه چیزی نیست و هیچ چیزی را نمی‏توان به خداوند تشبیه کرد. خداوند بی‏نیاز مطلق است، همه به او نیاز دارند و او از همه بی‏نیاز است )أَنْتُمُ الْفُقَراءُ إِلَی اللّهِ وَ اللّهُ هُوَ الْغَنِیُّ الْحَمِیدُ(. (فاطر: ۱۵) خداوند بر هر چیز آگاه )إِنَّهُ بِکُلِّ شَیْءٍ عَلِیمٌ( (شوری: ۱۲)، و بر همه چیز توانا است )أَنَّهُ عَلی کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ(. (حج: ۶) او مجمع کمالات به شمار می‏رود )وَ لِلّهِ الْأَسْماءُ الْحُسْنی( (اعراف: ۱۸۰) و به چشم دیده نمی‏شود )لا تُدْرِکُهُ الْأَبْصارُ وَ هُوَ یُدْرِکُ الْأَبْصارَ(. (انعام: ۱۰۳) به فرموده امام علی(ع) آغاز دین، معرفت و شناخت کردگار، و کمال معرفت، ایمان به ذات آفریدگار است. کمال ایمان در توحید و یگانه دانستن او و تکامل توحید در اخلاص به ساحت قدس ربوبی است و اخلاص هم فقط به احدیت ذات حق و در پرتو نفی صفات زاید صورت می‏گیرد.[۱۶]

 

در جهان‏بینی توحیدی، جهان یک آفریده است و چیزی در هستی نیست که از قلمرو آفرینش خداوند خارج باشد.[۱۷] جهان در نگرش جهان‏بینی توحیدی با عنایت الاهی نگهداری می‏شود و اگر لحظه‏ای عنایت خداوند از این جهان گرفته شود، نابود خواهد شد. تمام واقعیت جهان از خدا و منتسب به حق است. در مقام تحلیل، باید بین آنچه تمام واقعیتش از یک چیز است با آنچه واقعیت اضافی‏اش از چیز دیگری، اما واقعیت وجودی‏اش از او نیست، تفاوت قائل شد. برای مثال، فرزند از پدر و مادر، ولی واقعیت وجودی‏اش غیر از واقعیت اضافه و نسبتش به پدر و مادر است. در مقابل، تمام واقعیت جهان از آفریدگار، و واقعیت اضافه و نسبتش به حق یکی است. معنای مخلوق بودن همین است. اگر غیر از این بود، تولید نام می‏گرفت نه تخلیق.[۱۸]

۲٫ هستی غیب و شهادت دارد

 

جهان‏بینی اسلامی جهان را مجموعه‏ای از غیب و شهادت می‏داند. در قرآن کریم، مکرر از غیب و شهادت، به ویژه از غیب یاد شده، و ایمان به غیب، رکن ایمان اسلامی است )الَّذِینَ یُؤمِنُونَ بِالْغَیْبِ(. (بقره: ۳) غیب یعنی نهان و به حقایقی اطلاق می‏شود که نادیدنی هستند؛ یعنی به علت نامحدود و غیرمادی‏بودن، قابل احساس به حواس ظاهره نیستند و به این اعتبار آنها را نهان می‏نامند. رابطة جهان غیب و شهادت رابطه‏ای شبیه رابطة اصل و فرع است. از قرآن کریم چنین استنباط می‏شود که هرچه در این جهان وجود دارد، وجود تنزل یافته موجودات جهان دیگر است. آنچه در این جهان به صورت امری مقدر و محدود است، در مرتبه‏ای و در جهانی مقدم بر این جهان (جهان غیب)، به صورت وجودی نامقدر و نامحدود و به تعبیر قرآن به صورت خزائن وجود دارد.[۱۹]

 

علامه فقید محمدتقی جعفری، ضمن انتقاد از دیدگاه‏های برخی از متفکران معاصر غربی از جمله سارتر و راسل، که به‏طور محسوس میان قلمرو طبیعت و ماورای طبیعت مرزبندی کرده، ماورای طبیعت را پوچ یا مفاهیمی تاریک و غیر قابل وصول و بررسی علمی می‏دانند، معتقد است که مسلماً «وسایل درک یا به‏طور عموم جز نمودها و جریانات و ارتباطات معنا را در جهان طبیعت نشان نمی‏دهند و ما چنین فرض می‏کنیم که این وسایل، قدرت شناساندن همه نمودها و جریانات و ارتباطات اجزای عالم طبیعت (جهان هستی) را داشته و ما را با همه آنها آشنا می‏سازد. آیا با این وصف می‏توانیم ادعا کنیم که همه واقعیت‏های جهان هستی برای ما شناخته شده‏اند؟[۲۰] در پاسخ به پرسشی که درباره شناخت عالم هستی کرده، خود پاسخ منفی می‏دهد و در ادامه این‏طور می‏نویسد: تردیدی نیست در این که واقعیت جهان با قطع نظر از شعور و آگاهی ما دربارة آن، وجود دارد و سفسطه بازی‏هایی که ایده‏آلیست‏های صف کشیده در دهلیز نیهیلستی به راه انداخته‏اند، نتیجه‏ای جز افزودن بر نادانی‏های بشری در بر ندارد.[۲۱] به اعتقاد وی، در جهان‏بینی اسلامی، فهم دقیق ماهیت سه عنصر اصلی جهان‏بینی یعنی واقعیت، عوامل درک کننده و معرفت ضرورت دارد؛ زیرا منشأ همه مناقشه‏ها و اختلاف‏ها بین مکاتب فکری نیز چگونگی تفسیر ماهیت سه عنصر مذکور بوده است.

 

در جهان‏بینی توحیدی، عالم شهادت عبارت از مجموعه آیه‏ها، پدیده‏ها و سنت‏ها است. پدیده‏های طبیعی مثل خورشید، ماه، زمین و…، پدیده‏های اجتماعی مثل خانواده، طبقات اجتماعی، ساخت سیاسی و…، پدیده‏های تاریخی مثل تمدن‏ها، ظهور و سقوط آنها و غیره.[۲۲] آنچه در اصطلاح فلسفه، نظام جهان و قانون اسباب و مسببات خوانده می‏شود، در زبان دین، سنت الاهی نامیده می‏شود. از نظر اسلام، جهان دارای نظام متقن علّی و معلولی و سببی و مسببی است[۲۳] که در آن هرگز تغییری نخواهی یافت. پس پدیده‏های جهان به یک سلسله قوانین ثابت و سنت‏های لایتغیر الاهی محکومند. بدین ترتیب، ملاحظه می‏شود که در جهان‏بینی اسلامی هر دو عالم غیب و شهادت یا به تعبیری، طبیعت و ماورای آن مورد نظر بوده و آنچه در این رابطة مهم می‏نماید، جایگاه انسان در این عالم هستی و هدف از خلقت او و مسئولیت وی در بودن در این جهان است. این همه را حضرت مولانا جلال‏الدین محمد مولوی، در یک بیت چنین بیان می‏دارد:

دو سر هر دو حلقه هستی         به حقیقت به هم تو پیوستی

یعنی اولاً، جهان دارای دو حلقه هستی (عالم غیب و شهاده) است و انسان از منظر جهان‏بینی اسلامی چنان جایگاه با عظمتی دارد که این دو عالم را به هم می‏پیوندد. به عبارت دیگر، معرفت عمیق انسان از جهان واقع، زمینه کشف حقایق و معارف و اسرار نهفته الاهی را، که منظور همان عالم غیب است، فراهم می‏آورد.

 

3. تکامل مداوم هستی و جهت تکاملی پدیده‏های آن

 

عالَم در جهان‏بینی اسلامی، واقعیت متغیر و متحرک، بلکه عین حرکت است.[۲۴] حرکت عبارت از رهایی تدریجی چیزی از قوه و استعدادی و رسیدن به فعلیت و کمال وجودی است. بنابراین، اگر موجودات هستی و نیز کل هستی دارای تمام کمال‏های وجودی خود باشند و هیچ کمبودی از لحاظ فعالیت‏های متناسب خویش نداشته باشند، حرکتی وجود نخواهد داشت؛ چرا که قوه و استعداد در آنها نیست تا از آن برهند و کمالی را فاقد نیستند تا در اثر کوشش به آن برسند؛[۲۵] اما باید توجه داشت که هر پدیده و موجودی بر اساس مدار تکاملی و ظرفیت وجودی خاص خود، به کوششی پیگیر در جهت به فعلیت رساندن استعدادهای خود، اقدام می‏ورزد. بنابراین، پدیده‏ها در نظام هستی از نظر قابلیت‏ها و امکان فیض‏گیری از مبدأ هستی با یک‏دیگر متفاوتند.

 

هر موجودی در هر مرتبه‏ای که هست، از نظر قابلیت استفاضه، استحقاق خاص خود را دارد. ذات مقدس حق که کمال مطلق، خیر مطلق و فیاض مطلق به شمار می‏رود، به هر موجودی که برای او ممکن است از کمال وجودی اعطا می‏کند. بنابراین، کمال هر موجودی با موجود دیگر تفاوت دارد.[۲۶] جهان هستی که حدوث زمانی داشته، عین حرکت است، هدفی دارد؛ زیرا حرکت بدون هدف محال است. نمی‏شود چیزی حرکت کند و تمام سمت‏ها و جهت‏ها برای او یکسان باشد و رابطة ویژه‏ای با هیچ کدام از آنها نداشته باشد؛ بنابراین، برای هر حرکتی پایان و هدفی خاص وجود دارد که قبل از رسیدن به آن پایان و هدف مخصوص، سیال، و با رسیدن به آن ثابت می‏شود؛[۲۷] پس جهان ما، جهانی هدفدار است؛ یعنی درون موجودات کششی خاص به سوی هدف کمالیشان وجود دارد. پدیده‏ها با نیروی مرموزی که درونشان هست، به سوی کمال‏شان کشیده می‏شوند. این نیرو همان است که از آن به هدایت الاهی تعبیر می‏شود. با این اوصاف، جهان، واقعیت هدایت شده، و تکامل جهان، تکامل هدایت شده است. تمام ذرات جهان در هر مرتبه‏ای که هستند، نور هدایت دارند. غریزه، حس، عقل، الهام، وحی همه مراتب هدایت عامه جهانند. در سوره طه آیه ۵۰ این‏گونه آمده است: )قالَ رَبُّنَا الَّذِی أَعْطی کُلَّ شَیْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدی(؛ پروردگار ما آن است که به هر چیز آن نوع خلقتی که شایسته‏اش بود عطا؛ سپس آن را هدایت کرد.[۲۸]

 

هدفی که همه موجودات بر اساس هدایت الاهی به سوی آن در حرکتند چیست؟ از نظر قرآن کریم هر چیزی که به سوی کمال وجودی خود در حال حرکت است، در حقیقت هدفی جز عبادت خداوند ندارد. یگانه راه تکامل هر پدیده در بندگی خداوند است. )إِنْ کُلُّ مَنْ فِی السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ إِلاّ آتِی الرَّحْمنِ عَبْداً( (مریم: ۹۳)؛ هیچ موجودی در آسمان‏ها و زمین نیست، مگر اینکه در حال عبودیت خداوند است.[۲۹] پس تمام اجزای هستی از پست‏ترین جزء ماده تا عالی‏ترین جلوه‏های آن، همه و همه در حال عبادتند و در پرتو این مفاهیم والا است که معنای حدیث شریف «العبودیه جوهره کنهها الربوبیه»[۳۰] از امام صادق(ع) روشن می‏شود.

 

4. معاد

 

25,000 ریال – خرید

تمام مقالات و پایان نامه و پروژه ها به صورت فایل دنلودی می باشند و شما به محض پرداخت آنلاین مبلغ همان لحظه قادر به دریافت فایل خواهید بود. این عملیات کاملاً خودکار بوده و توسط سیستم انجام می پذیرد.

 جهت پرداخت مبلغ شما به درگاه پرداخت یکی از بانک ها منتقل خواهید شد، برای پرداخت آنلاین از درگاه بانک این بانک ها، حتماً نیاز نیست که شما شماره کارت همان بانک را داشته باشید و بلکه شما میتوانید از طریق همه کارت های عضو شبکه بانکی، مبلغ  را پرداخت نمایید. 

 

 

مطالب پیشنهادی:
برچسب ها : , , , , , , , ,
برای ثبت نظر خود کلیک کنید ...

براي قرار دادن بنر خود در اين مکان کليک کنيد
به راهنمایی نیاز دارید؟ کلیک کنید


جستجو پیشرفته مقالات و پروژه

سبد خرید

  • سبد خریدتان خالی است.

دسته ها

آخرین بروز رسانی

    چهارشنبه, ۲۹ دی , ۱۳۹۵

اولین پایگاه اینترنتی اشتراک و فروش فایلهای دیجیتال ایران
wpdesign Group طراحی و پشتیبانی سایت توسط دیجیتال ایران digitaliran.ir صورت گرفته است
تمامی حقوق برایdjkalaa.irمحفوظ می باشد.