مقاله پژوهشی در الگوی مطالعه سنت‌های اجتماعی در قرآن


دنلود مقاله و پروژه و پایان نامه دانشجوئی

مقاله پژوهشی در الگوی مطالعه سنت‌های اجتماعی در قرآن مربوطه  به صورت فایل ورد  word و قابل ویرایش می باشد و دارای ۳۱  صفحه است . بلافاصله بعد از پرداخت و خرید لینک دانلود مقاله پژوهشی در الگوی مطالعه سنت‌های اجتماعی در قرآن نمایش داده می شود، علاوه بر آن لینک مقاله مربوطه به ایمیل شما نیز ارسال می گردد

 فهرست مطالب

چکیده   ۱
مقدمه   ۲
تعریف سنت و سنت اجتماعی   ۳
ضرورت مطالعه نظام مند سنت‌های اجتماعی در قرآن   ۳
آثار مطالعه سنت‌های اجتماعی   ۴
۱٫ امکان طرح جامعه شناسی دینی   ۴
۲٫ امکان تحت کنترل قرار دادن رخدادهای اجتماعی   ۴
۳٫ اصلاح جامعه   ۴
وجه اجتماعی بودن سنت   ۵
موضوع   ۵
کنشگران   ۵
آثار و پیامدهای رفتار   ۶
اهداف اجتماعی   ۶
انواع سنت‌های اجتماعی   ۷
سنت‌های منصوص و استنباطی   ۷
سنت‌های نخستین و ثانوی   ۸
سنت‌های اختیاری و اجباری   ۸
الگوی مطالعه سنت‌های اجتماعی در قرآن   ۹
متغیرها و مفاهیم کیفی در سنت   ۹
سنت‌‌ها و روش تحلیل محتوی   ۱۰
تفسیر قرآن و روش تحلیل محتوی   ۱۰
تحلیل ساختاری محتوی   ۱۱
چارچوبی برای مطالعه سنت‌های اجتماعی در قرآن   ۱۱
چارچوب مطالعه سنت‌های اجتماعی   ۱۲
جایگاه خداوند در سلسله علل   ۱۲
نقش انسان در تحقق سنت   ۱۳
سنت و رابطة علّی-معلولی متغیرها   ۱۳
جملة شرطیه   ۱۳
جمله تعلیلیه   ۱۴
جمله تفریعیه   ۱۴
جمله رجائیه   ۱۴
جمله غائیه   ۱۵
شاخص‌‌‌سازی مفاهیم کیفی   ۱۵
روش‌‌های تجزیه مفاهیم   ۱۵
مراجعه به کتب لغت   ۱۶
مراجعه به روایات تفسیری   ۱۶
استفاده از آیات   ۱۶
نمونه‌‌ای از شاخص سازی قرآنی مفاهیم سنت   ۱۶
سازوکار تاثیر پدیده‌ها بر یکدیگر   ۱۷
سازوکارهای طبیعی   ۱۸
سازوکارهای اجتماعی   ۱۸
سازوکارهای الهی – ماورایی   ۱۹
نتیجه‌گیری   ۲۰
منابع   ۲۱

منابع

آک برن و نیم کوف، زمینه‌جامعه شناسی، ا.ح.آریانپور، گستره، ۱۳۸۰٫

ابن الاثیر، النهایه فی غریب الحدیث والاثر، بیروت، داراحیاء التراث العربی، بی‌تا.

استراس، آنسلم و جولیت کوربین، اصول روش تحقیق کیفی، ترجمه، بیوک محمدی، تهران، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، دوم۱۳۸۷٫

بابایی، علی اکبر و دیگران، روش‌شناسی تفسیر قرآن، تهران، سمت و پژوهشگاه حوزه ودانشگاه، چ دوم، ۱۳۸۵٫

ببی، ارل، روش‌های تحقیق در علوم اجتماعی، ترجمه رضا فاضل، تهران، سمت، چ دوم، ۱۳۸۴٫

پارسانیا، حمید، سنت، ایدئولوژی، علم، قم، بوستان کتاب، ۱۳۸۶٫

حامد مقدم، احمد، «سنت‌های اجتماعی در قرآن کریم»، مشکوة، ش ۱۱، تابستان ۱۳۶۵، ص ۲۷ ـ ۴۴٫

رجبی، محمود، قانونمندی جامعه و تاریخ، فصلنامه، تاریخ در آیینه پژوهش، ش ۲، تابستان ۱۳۸۳، ص ۲۳ ـ ۶۴٫

ریمون آرون، مراحل اساسی سیر اندیشه درجامعه شناسی، باقرپرهام، تهران، علمی و فرهنگی، چ هفتم،۱۳۸۴٫

ساروخانی، باقر،‌‌‌ روش‌های تحقیق در علوم اجتماعی، ‌‌تهران، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی،‌‌‌ چهاردهم ۱۳۸۷٫

محمدبن مکی عاملی، اللمعه الدمشقیه، بیروت، دارالفکر،۱۴۱۱٫

الصدر، السیدمحمدباقر، المدرسه القرآنیه، قم، دارالکتب الاسلامی، ۱۴۲۴٫

طباطبایی، سیدمحمدحسین، المیزان، قم، انتشارات اسلامی، ۱۴۱۷٫

طباطبایی، سیدمحمدحسین، اصول فلسفه رئالیسم، قم، بوستان کتاب، ۱۳۸۷٫

طبرسی، فضل ابن حسن، مجمع البیان فی تفسیرالقرآن، تهران، ناصرخسرو، ۱۳۷۲٫

عاملی، شیخ حر، وسائل الشیعه، قم، موسسه آل البیت، ۱۴۱۴٫

فیض کاشانی، ملامحسن، تفسیر الصافی، تهران، الصدر، بی‌تا.

کیوی،ریمون و لوک وان کامپنهود، روش تحقیق در علوم اجتماعی، ترجمه عبدالحسین نیک گهر، تهران، توتیا، ۱۳۸۵٫

گولد، جولیوس و ویلیام ل.کولب، فرهنگ علوم اجتماعی، ویراستار محمدجواد زاهدی مازندارانی، تهران، مازیار، ۱۳۷۶٫

مؤدب، سیدرضا، روش‌های تفسیر قرآن، قم، دانشگاه قم، چ سوم ۱۳۸۶٫

محمدهیشور، سنن القرآن فی قیام الحضاره و سقوط‌ها، قاهره، المعهد العالمی للفکر الاسلامی، ۱۴۱۷٫

مرادخانی تهرانی، احمد ، سنت‌های اجتماعی الاهی درقرآن، مرکز جهانی علوم اسلامی، ۱۳۸۶٫

مصباح یزدی، محمدتقی، جامعه و تاریخ از دیدگاه قرآن، قم، سازمان تبلیغات اسلامی، چ پنجم، ۱۳۸٫

مطهری، مرتضی، آشنایی با قرآن، تهران صدرا، چ پنجم ۱۳۷۰٫

مظفر، محمدرضا، اصول الفقه، قم اسماعیلیان، بی‌تا.

وبر، ماکس، مفاهیم اساسی جامعه شناسی، ترجمه احمد صدارتی، تهران، نشرمرکز، ۱۳۶۷٫

Borgatta , Edgar F. ,‌‌ Encyclopedia of sociology،‌‌‌ Macmillan reference USA،‌‌‌V.4.‌‌

Little ,Daniel, Varietes of social explanation, Westview Press ۱۹۹۱٫

چکیده

«سنت‌‌ها» دست‌‌کم از چهار حیثِ موضوع، عاملان، آثار، اهداف «اجتماعی» خوانده می‌‌شوند. مطالعه روشمند سنت‌‌ها هم ما را به طرح یک نظریه دینی در جامعه‌شناسی دلگرم می‌‌کند وهم در کنترل جامعه و رخدادهای اجتماعی مدد می‌‌رساند و هم دسترسی به مدینه فاضله دینی را آسان‌تر می‌‌سازد.

روش مطالعه سنت باید هم با تفسیرهای قرآنی همسو باشدو هم با الگوهای روشی متعارف در علوم اجتماعی. کیفی بودن مفاهیم و متغیرهای سنت‌‌، نیازمند بهره‌گیری از روش‌های مطالعه کیفی و نیز غیبی، ماورایی و متکی بودن بر متون دینی، اقتضای روش «تحلیل‌محتوی»، به‌خصوص «تحلیل‌ساختاری» است. در تحلیل‌ساختاری ارائه یک چارچوب انتزاعی ضروری است. از این‌رو برای مطالعه سنت چارچوبی مناسب است که اولاً، حضور خداوند در سلسله علل را توجیه کند و ثانیاً، فعال بودن اراده انسان را نیز مورد توجه قرار دهد، ثالثاً، به رابطة علّی میان دو پدیده توجه کند و رابعاً، میکانیسم‌‌های تحقق سنت را جستجو نماید. همچنین انتزاعی بودن مفاهیم سنت، مفهوم‌‌سازی آنها را ضرورت می‌‌بخشد؛ مفهوم‌‌سازی به معنای تجزیه مفاهیم از سطح انتزاعی به سطح عینی و مشاهده پذیر است. مفهوم‌سازی قرآنی بهترین روش برای مفهوم‌سازی مفاهیم سنت‌ها است.

کلید واژه‌ها: سنت، سنت‌های اجتماعی، سنت‌های الهی، تحلیل محتوی، تحلیل ساختاری، سازوکار علّی

 

مقدمه

قرآن کریم کتاب هدایت است. همه تر و خشک عالم در آن بیان شده است. قرآن در آیات بسیاری سخن از سنت‌‌های پایدار، ثابت و تحویل ناپذیر به میان آورده و مخاطبان خود را به تفکر در سنن الهی دعوت می‌کند تا با این کار، به سمت صلاح و رستگاری هدایت شوند. بحث سنت‌ها در قرآن، پژوهشگران علوم اجتماعی، به‌خصوص محققان جامعه شناسی را به خود دلگرم ساخته است. از این‌‌رو، بسیاری در صدد برآمده‌‌اند تا در حاشیه مباحث قرآنی، سنت‌‌های اجتماعی را بحث نمایند و راه را برای مطالعه دینی هموار سازند. نوشته‌‌ها و تحقیقات فراوانی در این زمینه صورت گرفته است، اما آنچه که در اغلب نوشته‌‌ها جای آن خالی است؛ توجه به مطالعه روشمند سنت‌‌ها است؛ زیرا اغلب آنها صرفاً با روش تفسیری نگاشته شده و به محورهای اجتماعی توجه نکرده است آن دسته از نوشته‌‌ها، که به محورهای اجتماعی سنت توجه کرده اند، از ارائه و طرح روشی که هم با تفسیر قرآن سازگار ‌‌باشد و هم با روش‌های مطرح در علوم اجتماعی قطع رابطه نکند، دریغ و یا غفلت ورزیده‌‌اند. بدین منظور، این مقاله در صدد است که در حد وسع، به خلاء روشی در سنت‌های اجتماعی در قرآن توجه کرده و چارچوبی را برای مطالعه سنت‌‌های اجتماعی در قرآن طرح و جزییات و عناصر آن را بیان نماید.

 

تعریف سنت و سنت اجتماعی

«سنت» در لغت به معنای طریق، سیره و شریعت آمده است.۱ این اصطلاح در علوم گوناگون به معانی مختلفی به کار رفته است. سنت در علم اصول فقه به معنای فعل قول و تقریر یکی از معصومان(ع)،۲‌ و در فقه و برخی احادیث فقهی، سنت یکی از احکام خمسه مرادف استحباب به کار می‌رود.۳ مفسران، سنت را به معنای عادتواره‌‌ (الگوی رفتار پایدار)۴ به کار برده‌اند. سنت در علوم اجتماعی به معنای رفتاری است که همواره وجود داشته و بر اثر ممارست‌های طولانی در افراد ریشه دوانیده باشد.۵‌‌ مفهوم «سنت» در کاربرد دینی و قرآنی‌، ‌به معنای ضوابط موجود در رفتار الهی و روش‌های تدبیر امور عالم از سوی خداوند،۶ و مرادف «دین» و «شریعت» و یا ارادة تشریعی خداوند۷ آمده است. این واژه، در تحقیق پیش‌رو به معنای «قوانین ثابت و لایتغیر حاکم بر پدیده‌ها (طبیعی، اجتماعی و فردی) درعرصه‌های گوناگون تکوین و تشریع» می‌باشد.

«سنت اجتماعی»۸ در اصطلاح جامعه شناختی رفتاری است که بر اثر تکرار فراوان فراهم آمده و به صورت دقیق و معتبر از دیرباز به جا مانده باشد.۹ سنت اجتماعی از منظر قرآنی، گاهی به معنای قوانین جاری‌شده بر همة مردم، چه مؤمنان و چه غیر مؤمنان آمده است.۱۰ گاهی نیز به معنای رفتاری لحاظ شده است که جنبة اجتماعی داشته و در عرصه‌های گوناگون زندگی اجتماعی تاثیرگذار باشد.۱۱

لازم به یادآوری است که سنت از جهات گوناگون قابل اتصاف به وصف اجتماعی بودن است. همان‌گونه که در ادامه خواهد آمد، سنت دست‌کم از چهار حیث می‌تواند اجتماعی باشد: از حیث موضوع، کنشگر، اهداف و آثار و پیامدها با توجه به آنچه گذشت و تعریفی که از سنت ارائه شد، می‌توان گفت: سنت اجتماعی رابطه‌ای تأثیر و تأثر ثابت و پایدار میان دو پدیده‌ای است که براساس یکی از وجوه چهارگانه با زندگی اجتماعی انسا‌ن‌ها در ارتباط باشد.

ضرورت مطالعه نظام مند سنت‌های اجتماعی در قرآن

تاکنون مطالعات فراوانی در سنت‌های اجتماعی انجام شده است. در بسیاری از این نوشته‌ها، سعی شده است که سنت‌های اجتماعی تحت عنوان یکی از سنت‌های عام بازخوانی شود. اما آنچه که در اغلب این تحقیقات خالی است، این است که در تحقیقات مذکور نه سخنی از یک الگوی مشخص و نظام‌مند به میان آمده است و نه خود مطالعات براساس یک الگوی روشی منظمی انجام شده است. از این‌رو، مطالعات ناظر بر سنت‌های اجتماعی گاهی صرفاً با رویکرد تفسیری انجام شده و کمتر توجهی به جوانب اجتماعی آن نشده است. در برخی موارد هم که جوانب اجتماعی آن مورد توجه قرار گرفته، از ارائه چارچوبی که بتوان براساس آن همة سنت‌های اجتماعی را مورد تحقیق و بررسی قرار داد، غفلت شده است.

از این‌رو، ضروری است که الگویی برای مطالعه سنت‌های اجتماعی در نظر گرفته شود که هم به جوانب تفسیری سنت‌ها توجه کند و هم سنت‌ها را از دیگر پدیده‌های اجتماعی جدا نساخته و با هم آنها را روش‌های مطرح در مطالعه پدیده‌های اجتماعی مطالعه نماید.

آثار مطالعه سنت‌های اجتماعی

20,000 ریال – خرید
 

تمام مقالات و پایان نامه و پروژه ها به صورت فایل دنلودی می باشند و شما به محض پرداخت آنلاین مبلغ همان لحظه قادر به دریافت فایل خواهید بود. این عملیات کاملاً خودکار بوده و توسط سیستم انجام می پذیرد.

 جهت پرداخت مبلغ شما به درگاه پرداخت یکی از بانک ها منتقل خواهید شد، برای پرداخت آنلاین از درگاه بانک این بانک ها، حتماً نیاز نیست که شما شماره کارت همان بانک را داشته باشید و بلکه شما میتوانید از طریق همه کارت های عضو شبکه بانکی، مبلغ  را پرداخت نمایید. 

 

 

مطالب پیشنهادی: برای ثبت نظر خود کلیک کنید ...

براي قرار دادن بنر خود در اين مکان کليک کنيد
به راهنمایی نیاز دارید؟ کلیک کنید


جستجو پیشرفته مقالات و پروژه

سبد خرید

  • سبد خریدتان خالی است.

دسته ها

آخرین بروز رسانی

    چهارشنبه, ۲۹ دی , ۱۳۹۵

اولین پایگاه اینترنتی اشتراک و فروش فایلهای دیجیتال ایران
wpdesign Group طراحی و پشتیبانی سایت توسط دیجیتال ایران digitaliran.ir صورت گرفته است
تمامی حقوق برایdjkalaa.irمحفوظ می باشد.