پایان نامه اثر شوری و قلیائیت بر دینامیک ماده آلی و خصوصیات فیزیکی خاک‌های با کاربری مختلف


دنلود مقاله و پروژه و پایان نامه دانشجوئی

پایان نامه اثر شوری و قلیائیت بر دینامیک ماده آلی و خصوصیات فیزیکی خاک‌های با کاربری مختلف  مربوطه  به صورت فایل ورد  word و قابل ویرایش می باشد و دارای ۱۴۹  صفحه است . بلافاصله بعد از پرداخت و خرید لینک دنلود پایان نامه اثر شوری و قلیائیت بر دینامیک ماده آلی و خصوصیات فیزیکی خاک‌های با کاربری مختلف  نمایش داده می شود، علاوه بر آن لینک مقاله مربوطه به ایمیل شما نیز ارسال می گردد

فهرست مطالب

۱-۱بیان مسأله و ذکر مشکل    ۸
۱-۲تعاریف خاک‌های شور و سدیمی    ۱۰
۱-۳- منشأ نمک در طبیعت    ۱۵
۱-۳-۱- عوامل موثر در شور و سدیمی شدن خاک و آب    ۱۵
هوادیدگی    ۱۵
رسوبات ثانویه یا فسیلی    ۱۶
فرونشستهای جوی    ۱۶
فعالیت‌های بشر    ۱۶
۱-۳-۲- شرایط مناسب برای شور و سدیمی شدن خاک‌ها    ۱۷
طبقه بندی خاک‌های شور و سدیمی در جهان    ۱۸
خصوصیات خاک‌های شور    ۱۸
خاک‌های شور و سدیمی    ۱۸
خاک‌های سدیمی    ۱۸
۱-۴- طبقه بندی خاک‌های شور و سدیمی در ایران    ۲۰
۱-۴-۱- شوری    ۲۰
۱-۴-۲- سدیمی بودن    ۲۱
۱-۴-۳- نمک غالب خاکهای سدیمی    ۲۲
۱-۵- خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاکهای شور و سدیمی    ۲۵
۱-۵-۱- خصوصیات فیزیکی    ۲۵
عمق مؤثر    ۲۵
وزن مخصوص ظاهری    ۲۶
توزیع خللوفرج    ۲۶
هدایت هیدرولیکی یا آبگذری    ۲۷
قابلیت استفاده آب خاک    ۲۸
ساختمان خاک    ۲۸
سرعت نفوذ    ۲۹
بافت خاک    ۳۰
قابلیت کشت و کار    ۳۱
پراکنش رس‌ها و هدایت هیدرولیکی    ۳۱
۱-۵-۲- خصوصیات شیمیایی:    ۳۲
واکنش خاک    ۳۲
نسبت جذب سدیم محلول (SAR) و درصد سدیم تبادلی (ESP)    ۳۳
نمک‌های محلول – شوری خاک    ۳۶
هدایت الکتریکی:    ۳۹
۱-۶- اثر شوری و قلیائیت بر رشد گیاهان    ۴۰
۷-۱- سوالاتی که در این تحقیق مطرح می‌باشند عبارتند از :    ۴۲
۸-۱- فرضیات مطرح شده عبارتند از:    ۴۲
۹-۱- اهداف    ۴۳
۲-۱- خاک‌های بکر و تأثیر کشت و کار بر کیفیت و پایداری آن    ۴۵
۲-۲- تاثیر شوری، سدیم تبادلی و میزان ماده آلی خاک بر خصوصیات مختلف خاک‌ها    ۴۷
۲-۲-۱- تاثیر شوری، سدیم تبادلی و میزان ماده آلی خاک بر میزان رس قابل انتشار    ۵۲
۲-۲-۲- تاثیر شوری، سدیم تبادلی و میزان ماده آلی خاک بر هدایت هیدرولیکی خاک    ۵۷
۲-۲-۳- اثر شوری و سدیم تبادلی بر دینامیک ماده آلی و سرعت تجزیه‌ی آن    ۶۴
۳-۱- زمان و مکان انجام پژوهش    ۷۰
۳-۲- مشخصات کلی مناطق مورد نمونه برداری    ۷۰
۳-۳- تهیه نمونه‌های خاک و تیمار کردن آنها    ۷۱
۳-۴-۱- تجزیههای فیزیکی انجام شده روی خاک‌ها و خاکدانه ها    ۷۵
بافت خاک    ۷۵
دانسیته توده خاک    ۷۶
پایداری خاکدانهها    ۷۶
رس قابل انتشار    ۷۷
تعیین رطوبت ظرفیت مزرعه و رطوبت نقطه پژمردگی    ۷۷
هدایت هیدرولیکی اشباع    ۷۸
۳-۴-۲- روشهای تجزیه شیمیایی انجام شده بر روی خاکها    ۷۸
اندازهگیری واکنش خاک    ۷۸
هدایت الکتریکی(ECe )    ۷۹
کاتیونهای محلول    ۷۹
کربن آلی    ۷۹
۳-۴-۳- تجزیه های بیولوژیکی انجام شده روی خاکدانهها    ۸۰
تنفس میکروبی    ۸۰
۳-۵- تجزیه و تحلیل داده‌ها    ۸۰
۴-۱- تأثیر شوری و قلیائیت بر میزان پایداری خاکدانهها در خاکهای با کاربری متفاوت    ۸۳
۴-۱-۱- تأثیر شوری بر میزان پایداری خاکدانهها در خاکهای با کاربری متفاوت    ۸۳
۴-۱-۲- تأثیر قلیائیت بر میزان پایداری خاکدانه‌ها در خاکهای با کاربری متفاوت    ۸۸
۴-۲- تأثیر شوری و قلیائیت بر میزان رس قابل انتشار در خاکهای با کاربری متفاوت    ۹۵
۴-۲-۱- تأثیر شوری بر میزان رس قابل انتشار در خاکهای با کاربری متفاوت    ۹۵
۴-۲-۲- تأثیر قلیائیت بر میزان رس قابل انتشار در خاکهای با کاربری متفاوت    ۱۰۰
۴-۳- تأثیر شوری و قلیائیت بر میزان هدایت هیدرولیکی اشباع خاکهای با کاربری متفاوت    ۱۰۷
۴-۳-۱- تأثیر شوری بر میزان هدایت هیدرولیکی اشباع خاکهای با کاربری متفاوت    ۱۰۷
۴-۳-۲- تأثیر قلیائیت بر میزان هدایت هیدرولیکی اشباع خاکهای با کاربری متفاوت    ۱۱۲
۴-۴-  تأثیر شوری و قلیائیت بر میزان تنفس میکروبی خاکهای با کاربری متفاوت    ۱۱۸
۴-۴-۱- تأثیر شوری بر میزان تنفس میکروبی خاکهای با کاربری متفاوت    ۱۱۸
۴-۴-۲- تأثیر قلیائیت بر میزان تنفس میکروبی خاکهای با کاربری متفاوت    ۱۲۳
۴-۳- نتیجه گیری کلی    ۱۳۳
۴-۴- پیشنهادات و راهکارها    ۱۳۴
منابع    ۱۳۵

منابع

افیونی، م.، مجتبی­پور، ر. و نوربخش، ف. ۱۳۷۶٫ خاک­های شور و ­سدیمی (اصلاح آن­ها). انتشارات ارکان، اصفهان، ایران.

بای­بوردی، م. ۱۳۸۵٫ خاک: پیدایش و رده­بندی، انتشارات دانشگاه تهران.

برزگر، ع. ۱۳۸۷٫خاک‌های شور و سدیمی: شناخت و بهره­وری، انتشارات دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز.

بنایی، م. ح.، مؤمنی، ع.، بای­بوردی، م. و ملکوتی، م. ج. ۱۳۸۴٫ خاک­های ایران. انتشارات سنا. تهران، ایران.

پذیرا، ا. ۱۳۷۶٫ بررسی و تعیین آب مورد نیاز آبشویی خاک­های شور و سدیمی. مجموعه مقالات علمی- تخصصی تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، ۴(۶): ۴۵-۵۶٫

تاج­آبادی­پور، ا. ۱۳۷۶٫ اثرات بقایای گیاهی شیرین بیان بر اصلاح خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک­های شور و سدیمی مناطق استان فارس و کرمان. پایان نامه کارشناسی ارشد خاک­شناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز.

توسلی، ا. ۱۳۷۶٫ اصلاح خاک­های شور و سدیمی، بررسی آبشویی و اصلاح اراضی دشت ورامین. انتشارات دانشگاه تهران.

جعفری، م. ۱۳۷۹٫ خاک­های شور در منابع طبیعی، شناخت و اصلاح آن­ها. انتشارات دانشگاه تهران.

حاجی عباسی، م. ع.، میرلوحی، آ. ف. و صدرارحامی، م. ۱۳۸۱٫ مطالعه موردی تأثیر تبدیل مراتع به اراضی کشاورزی بر برخی ویژگی­های فیزیکی و حاصلخیزی و شاخص کشت پذیری خاک در بروجن. علوم و فنون کشاورزی و منابع طبیعی، ۶(۱): ۱۴۹-۱۶۱٫

حق­نیا، غ. ۱۳۷۴٫ دشواری‌های نفوذ آب در خاک (پیشگیری، شناسایی و راه حل آن). ترجمه و تدوین، انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد، ایران.

روستا، م. ج.، گلچین، ا.، سیادت، ح. و صالح راستین، ن. ۱۳۸۱٫ تأثیر مواد آلی و ترکیبات معدنی بر بعضی از ویژگی‌های شیمیایی و فعالیت بیولوژیکی یک خاک سدیمی، مجله علوم خاک و آب، ۱۶(۱):۳۳-۴۵٫

سماعی، ح. ۱۳۸۵٫ تأثیر پلیمرهای محلول در آب بر برخی ویژگی­های فیزیکی و شیمیایی خاک­ها و رشد گیاه. پایان­نامه کارشناسی ارشد خاک شناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان.

­علی احیایی، م. و بهبهانی‌زاده، ع. ا. ۱۳۷۲٫ شرح روش­های تجزیه خاک جلد اول. وزارت کشاورزی. سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی. موسسه تحقیقات خاک و آب کشور. نشریه شماره ۸۹۳٫٫

علیمردانی، آ. ۱۳۸۹٫ تأثیر مواد آلی و گچ و اسید سولفوریک بر برخی از ویژگی­های خاک‌های سدیمی. پایان­نامه کارشناسی ارشد، دانشکده کشاورزی دانشگاه زنجان.

کریمی، ح.، صوفی، م.، حق نیا، غ. و خراسانی، ر. ۱۳۸۶٫ بررسی پایداری خاکدانه­ها و پتانسیل فرسایش خاک­های لومی و لوم رسی شنی: مطالعه موردی دشت لامرد- استان فارس. مجله علوم کشاورزی و منابع طبیعی. ۱۴(۶): ۵۰-۵۸٫

کسرائیان، م. ۱۳۷۶٫ تأثیر گچ و کلرید کلسیم بر برخی از ویژگی­های شیمیایی و فیزیکی خاک­های شور و سدیمی استان فارس، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز.

کلیچ، س. ۱۳۸۵٫ اصلاح خاک­های شور و سدیمی با روش­های شیمیایی و بیولوژیکی، پایان­نامه کارشناسی ارشد، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان.

مهاجر میلانی، پ. ۱۳۷۹٫ مروری بر تحقیقات کاربرد گوگرد و مشتقات آن. مؤسسه تحقیقات آب و خاک، ماهنامه زیتون، ۱۴۲: ۲۸-۲۳٫

مهدوی، ا. ۱۳۸۷٫ اثرات مواد آلی بر خصوصیات فیزیکی و شیمیایی دو نوع خاک شور و سدیمی. پایان­نامه کارشناسی ارشد، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز.

Abrol, I. P., Yadav, J. S. P. and Massoud, F. I. 1988. Salt-affected soils and their management. FAO Soils Bulletin. Number 39.

Abdou, F. M., Elkobia, T. and Sorensen, L. H. 1975. Decomposition of native organic matter and 14C labelled barley straw in different Egiptian soils. 13: 203-209.

Alexander, S., Sara, S. and Luc, C. 2006. The Role of agriculture in reducing poverty in tanzania. A household perspective from Rural Kilimanjaro and Ruvuma. Paper presented at the CSAE Conference. In: Reducing Poverty and Inequality: How can Africa be included? Held on 19-21 March 2006, at St Catherine’s College, Oxford England.

Amezketa, E., Aragues, R. and Bazol, R. 2005. Efficiency of sulfuric acid, mined gypsum and two gypsum by products in soil crusting prevention and sodic soil reclamation. Agronomy Journal. 97: 983-989.

Ashraf, M., Saeed, M. M. and Ashfaq, A. 2004. Effect of sulfurous acid generator treated water on soil physio-chemical properties and crop yield. Sarhad Journal of Agriculture. 20 (4): 563-570.

Aylmore, L. A. G. and Quirk, J. P. 1960. The structural status of clay systems: Clays and clay minerals. 9: 104-130.

Baldock, J. A., Aoyama, M., Oades J. M. and Grant, C. D. 1994. Structural amelioration of South Australian red-brown earth using calcium and organic amendments. Australian Journal of Soil Research. 32: 571-594.

Baldock, J. A., Oades, J. M., Waters, A. G., Peng, X., Vassallo, A. M. and Wilson, M. A. 1992. Aspects of the chemical structure of soil organic materials as revealed by solid state 13C NMR spectrometry. Australian Journal of Soil Research. 30:71-83.

1-1بیان مسأله و ذکر مشکل

در بسیاری از نقاط جهان، ساختمان خاک و پایداری آن برای کارهای کشاورزی نامناسب گردیده است. عواملی مانند کاهش مقدار ماده­ی آلی خاک، شور و قلیا شدن اراضی، افزایش میزان سدیم تبادلی و کاهش فعالیت موجودات خاکزی در این امر دخالت داشته­اند. تخریب ساختمان خاک باعث کاهش سرعت نفوذ آب به خاک، افزایش آبدوی سطحی و فرسایش خاک، کاهش تهویه خاک و در نهایت کاهش عملکرد محصولات زراعی می­شود (Gregorich et al., 1998). خاک‌های شور و سدیمی از مشخصه مناطق خشک و نیمه خشک بوده که در کشور ما از وسعت قابل ملاحظه­ای برخوردار است. به عبارت دیگر وضعیت آب و هوایی در این مناطق باعث شده که دو عامل مهم در زراعت، یعنی آب و خاک، از کیفیت چندان خوبی برخوردار نباشند.

بر اساس گزارش اخیر فائو در سال ۲۰۰۰ وسعت کل اراضی شور و سدیمی در جهان ۸۳۱ میلیون هکتار می­باشد که شامل اراضی شور و سدیمی در آفریقا، آسیا، استرالیا و آمریکا است ( Martinez and Beltran, 2005). وسعت خاک‌های سدیمی در جهان ۲۱۰ میلیون هکتار و در ایران ۶۸۶ هزار هکتار برآورد شده است (Sumner, 2000). ایران دارای وسعتی معادل ۱۶۴۸۸۰۰ کیلومتر مربع است که جمعاً ۱۸ میلیون هکتار و یا ۱۰ درصد خاک‌های ایران را خاک‌های شور و سدیمی تشکیل می­دهد که از این مقدار ۷ میلیون هکتار باتلاق‌های شور کویر لوت و کویر نمک می‌باشد. بر اساس مطالعات مشعلی که وسعت اراضی شور و سدیمی را برای تمام کشورها تعیین کرده است، در ایران ۸/۲۳ میلیون هکتار اراضی شور و سدیمی وجود دارد. بیش‌ترین درصد اراضی شور جهان در پاکستان، ایران و ازبکستان است. بیش‌ترین درصد اراضی سدیمی در مجارستان و ازبکستان است. بیشترین وسعت اراضی شور بترتیب در چین (۵/۷۳ میلیون هکتار)، آرژانتین (۱/۳۳ میلیون هکتار) و استرالیا (۵/۲۴ میلیون هکتار) است و بیش‌ترین وسعت اراضی سدیمی جهان در استرالیا (۶/۱۳۲ میلیون هکتار) وجود دارد (Mashali, 1999). وسعت اراضی شور و سدیمی در ایران بین ۱۶ تا ۲۳ میلیون هکتار می­باشد (سیادت و همکاران، ۱۹۹۷). پذیرا و صادق زاده (۱۳۷۶) عدد ۲۴ میلیون هکتار را ارائه داده­اند. متغیر بودن وسعت اراضی شور و سدیمی به علت تغییرات شوری در طی فصل رشد، بارندگی و آبشویی و یا اضافه شدن املاح به وسیله آب آبیاری است.

جدول ۱-۱ گسترش خاک‌های شور و سدیمی را در قاره‌های مختلف نشان می­دهد. زمین‌های شور و سدیمی حدود ۱۳ درصد از کل زمین‌های قابل کشت جهان را تشکیل می­دهند و این گونه خاک‌ها در بیش از ۱۰۰ کشور جهان وجود دارند. خاک‌های شور و سدیمی نه تنها در مناطق خشک و نیمه خشک به وفور یافت می­شوند بلکه در سایر شرایط آب و هوایی، به دلیل حمل نمک‌ها به وسیله­ی سیلاب‌ها و رسوبات بادی نیز یافت می­شوند.

جدول ۱-۱ گسترش خاک‌های شور و سدیمی در جهان (Mashali, 1999)

منطقه

سطح کل

اراضی شور

درصد از کل

اراضی سدیمی

درصد از کل

آفریقا

۱/۱۸۹۹

۷/۳۸

۲

۵/۳۳

۸/۱

آسیا و استرالیا

۲/۳۱۰۷

۱/۱۹۵

۳/۶

۶/۲۴۸

۸

اروپا

۸/۲۰۱۰

۷/۶

۳/۰

۷/۷۲

۶/۳

آمریکای لاتین

۶/۲۰۳۸

۵/۶۰

۳

۹/۵۰

۵/۲

خاور میانه

۹/۱۸۰۱

۵/۹۱

۱/۵

۱/۱۴

۸/۰

آمریکای شمالی

۷/۱۹۲۳

۶/۴

۲/۰

۵/۱۴

۸/۰

جمع کل

۳/۱۲۷۸۱

۱/۳۹۷

۹/۱۶

۳/۴۳۴

۵/۱۷

  اعداد جدول به میلیون هکتار است

مساحت جهانی خاک‌های سدیمی، حدود ۲۱۰ میلیون هکتار را شامل می­شود که قسمت اعظم آن‌ها در جنوب سیبری، استپ‌های وسیع روسیه و آسیای میانه و استرالیا پراکنده‌اند. در اروپا، کشورهای مجارستان، رومانی و اوکراین در مساحت‌های قابل­توجهی، خاک‌های سدیمی دارند. در آسیا، در کشورهای گرجستان، آذربایجان، ترکمنستان، ایران، منچوری چین، هندوستان و پاکستان، خاک‌های سدیمی به طور پراکنده وجود دارند. در آسیا پس از چین ایران بیشترین مساحت خاک‌های سدیمی را داراست (Mashali, 1999).

بررسی تاریخچه­ی کشاورزی در جهان نشان می­دهد که بدون در نظر گرفتن موازنه­ی نمک و آب و خاک و احداث زهکش‌ها، کشاورزی به خصوص در مناطق خشک و نیمه­خشک، پایدار نمی­باشد (Hillel, 2005). خصوصیات فیزیکی و مکانیکی خاک‌ها غالباً به کیفیت، اندازه و دوام خاکدانه­ها و پایداری آن‌ها در آب وابسته است. بدین دلیل، مطالعات درباره‌ی طبیعت خاکدانه­های خاک به عنوان ابزاری برای ارزیابی خصوصیات فیزیکی و مکانیکی خاک در نظر گرفته می­شود. اگر خاکدانه­های خاک در شرایط خیس شدن و یا به وسیله‌ی عملیات ماشین آلات کشاورزی از هم فرو نپاشد، پیش­بینی    می­شود که آبیاری، زه‌کشی، بارندگی و عملیات کشاورزی اثر نامطلوبی روی ساختمان خاک نداشته باشد و خاک پایداری نسبتاً قابل­قبولی داشته باشد ( Bybordi, 1990). همچنین با شور شدن خاک و بالا رفتن میزان نمک محلول در خاک، فشار اسمزی بالا رفته و در نتیجه جذب آب توسط ریشه گیاهان دچار مشکل می­شود و توان تولید گیاه برای دادن محصول مقرون به صرفه ناچیز می­گردد (Gordon et al., 2003).

1-2تعاریف خاک‌های شور و سدیمی

شور و قلیا شدن خاک از فرآیندهای اصلی تخریب اراضی در مناطق خشک و نیمه‌خشک به شمار می­رود (Metternicht and Zink, 1996 ). بر اساس تعریف شانونوگریو[۱] (۱۹۹۹) شوری عبارت است از حضور بیش از اندازه­ی نمک­های قابل حل و عناصر معدنی در محلول آب و خاک که منجر به تجمع نمک در ناحیه ریشه شده و گیاه در جذب آب کافی از محلول خاک با مشکل روبرو می­شود. رودس[۲] و همکاران (۱۹۹۲) واژه خاک شور را به خاک­هایی اطلاق کردند که بیش از ۱/۰ درصد نمک داشته باشد. بر اساس تعریف، خاک شور به خاک‌هایی اطلاق می­شود که غلظت املاح محلول در آن به قدری باشد که عملکرد را کاهش دهد مشروط بر آن که سایر عوامل مانعی برای رشد محصول ایجاد نکنند. خاک‌های سدیمی خاک‌هایی هستند که حاوی نمک‌های سدیم با قابلیت هیدرولیز قلیایی می‌باشند، عمدتاً املاح موجود در این خاک‌ها شامل کربنات سدیم می‌باشد و در قدیم تحت عنوان قلیا از آن­ها نام برده شده است. به طور کلی می­توان گفت تجمع املاح اضافی در مناطقی که دارای نمک­های محلول در ترکیبات مادری، سفره آب زیرزمینی بالا، تبخیر و تعرق بالا و کمبود باران سالیانه می­باشند صورت می­گیرد (Metternicht and Zink, 2008). در یک تقسیم بندی، شوری و قلیائیت به دو نوع اولیه و ثانویه طبقه­بندی می­شود. شوری اولیه به علت عوامل طبیعی (عمدتاً به علت وجود سازندهای شور در منطقه) به وجود می­آید و علل ایجاد شوری ثانویه عبارتند از: ۱- آبیاری با آب­های شور ۲- هوادیدگی اولیه و ثانویه در خاک ۳-­ کاهش مواد آلی خاک و ۴- نوسان آب­های زیرزمینی (Metternicht and Zink, 1996). خاک­های متأثر از نمک دارای مقادیر زیادی املاح محلول می­باشند که کاتیون­ها و آنیون­های غالب آن را Na+، Ca2+، Mg2+، K+، Cl وSO42-   تشکیل می­دهند (Yadav and Girdhar, 1980).

در مناطق خشک و نیمه­خشک، نمک­های محلول موجود در خاک عمدتاً مرکب از کلریدها و سولفات‌های سدیم، کلسیم و منیزیم می­باشند. در خاک­های شور، بی­کربنات­ها به مقدار بسیار کمی وجود داشته و کربنات­ها معمولاً وجود نداشته و یا در مقادیر بسیار جزئی دیده می­شوند. در مناطقی با درجه خشکی کمتر، کربنات و بی­کربنات سدیم غالب می­باشند و یون­های سدیم در کمپلکس تبادلی خاک جذب سطحی شده و منجر به ایجاد خاک­های سدیمی می­شوند (Oldeman et al., 1991).    خاک­های سدیمی هر چند دارای مقادیر نسبتاً کمی از نمک­های محلول هستند، اما ترکیب نمک­های موجود در این خاک­ها نسبت به خاک­های معمولی و شور تفاوت زیادی دارد. این خاک­ها دارای مقادیر زیادی کربنات و بی­کربنات سدیم هستند که این نمک­ها قابلیت هیدرولیز شدن را دارند. مقادیر کمی از کلرایدها و سولفات‌ها نیز در این خاک­ها دیده می­شوند. مقدار یون کلسیم در این خاک‌ها بسیار کم است زیرا این یون در اثر حضور یون­های کربنات رسوب می­کند. (Dorgan et al., 1982 وMetternicht and Zink, 2008). این دو گروه اصلی خاک‌های متأثر از نمک نه فقط از نظر خصوصیات شیمیایی با یکدیگر متفاوت هستند، بلکه از نظر پراکنش در واحدهای جغرافیایی و ژئوشیمیایی نیز با همدیگر متفاوت می‌باشند. علاوه بر این از نظر خصوصیات فیزیکی و بیولوژیکی نیز تفاوت‌هایی در آن‌ها مشاهده می‌شود. بر همین اساس دو راه متفاوت برای اصلاح و استفاده زراعی از آن‌ها وجود دارد، ویژگی‌هایی که باعث تمایز این دو گروه گسترده از خاک‌های متأثر از نمک می‌شود در جدول ۱-۲ ارائه شده است.

جدول ۱-۲- خصوصیات متمایز کننده خاک‌های شور از خاک‌های سدیمی

خاک­های سدیمی

عموماً مقدار نمک­های محلول طبیعی محسوس نیست و بیشتر نمک­های قابل اندازه­گیری در خاک در اثر هیدرولیز نمک­هایی نظیر کربنات سدیم به وجود می­آید.

خاک­های شور

نمک­های غالب محلول در این خاک­ها بیشتر شامل کلر­و­رها و سولفات­ها­ است.کلر­یدها، سولفات­ها و گاهی اوقات نیترات­ها و مقادیر کمی از بی‌کربنات‌ها نیز وجود داشته ولی فاقد کربنات­ها هستند.

خصوصیات شیمیایی

واکنش خاک در گل اشباع در این خاک­ها بیشتر از ۲/۸ می­باشد

واکنش خاک در حالت گل اشباع در این خاک­ها کمتر از ۲/۸ می­باشد

سدیم قابل تبادل در این خاک­ها بیشتر از ۱۵ بوده و این معمولاً حدی است که در بالاتر از آن در کلاس سدیمی قرار می­گیرد. هدایت الکتریکی عصاره اشباع در این خاک­ها کمتر از ۴ دسی زیمنس بر متر می­باشد.

هدایت الکتریکی عصاره اشباع در این خاک­ها در دمای ۲۵ درجه سانتی‌گراد بیشتر از ۴ دسی زیمنس بر متر بوده و این حدی است که در بالاتر از آن خاک در کلاس شوری قرار دارد.

در این خاک­ها وجود رابطه مشخصی بین واکنش گل اشباع و سدیم قابل تبادل خاک و نسبت جذب سدیم محلول در عصاره اشباع تعیین نشده و برای گروهی از خاک­ها واکنش خاک می­تواند فاکتور قابل قبولی از سدیم یا قلیایی بودن خاک باشد.

عموماً هیچ رابطه مشخصی بین واکنش در گل اشباع خاک و سدیم تبادلی و نسبت جذب سدیم در عصاره اشباع معین نشده است.

عموماً مقادیر گچ و سایر املاح در این خاک­ها کم و یا ناچیز است.

خاک­ها شامل مقادیر کافی از نمک­های محلول کلسیم نظیر گچ است.

سدیم به عنوان کاتیون غالب در این خاک­ها وجود دارد. واکنش بالای خاک در این خاک­ها باعث رسوب کلسیم و منیزیم شده و غلظت این املاح را در خاک کم کرده است. پتاسیم: گاهی اوقات (به شکل تبادلی و محلول).کلسیم و منیزیم در مقادیر کم. در واکنش خاک بالا و در حضور کربنات­ها کلسیم و منیزیم رسوب می­کنند.

گرچه سدیم عموماً جز کاتیون­های غالب است ولی در این خاک­ها مقادیر محسوسی از کاتیون­های دو ظرفیتی نظیر کلسیم و منیزیم نیز وجود دارد. سدیم:کمتر از نیمی از کاتیون­های محلول. کلسیم و منیزیم:مقادیر قابل‌توجه پتاسیم:معمولاً حضور ندارد.

در حضور سدیم قابل تبادل و واکنش بالای خاک جز رس خاک پراکنده شده و خاک دارای ساختمان پایدار نیست.

در حضور مقادیر بالای املاح محلول جز رس خاک فلکوله شده و خاک دارای ساختمان پایدار و محکمی است.

خصوصیات فیزیکی

نفوذپذیری این خاک­ها نسبت به آب­و­هوا محدود بوده و خصوصیات فیزیکی این خاک­ها با افزایش سدیم قابل تبادل و واکنش خاک تخریب می­شود. پراکنده شدن و نامحلول گشتن ماده­ی آلی. پراکنده شدن رس. ساختمان منشوری یا ستونی.

نفوذپذیری این خاک­ها نسبت به آب و هوا و دیگر خصوصیات فیزیکی معمولاً با خاک معمولی قابل مقایسه است. معمولاً فولکوله می­شوند. نفوذپذیری برابر یا بیشتر از خاک­های غیر شور.

عمده تأثیرات زیادی سدیم قابل تبادل و ضعیف شدن خصوصیات فیزیکی خاک و در نتیجه نفوذ آب، هوا و رشد گیاه است.

عمده تأثیرات املاح روی فشار اسمزی در محلول خاک و در نتیجه کاهش آب قابل استفاده در خاک است.

تأثیر روی رشد گیاه

سمیت از نظر سدیم، کلر و مولیبدن.

برهم زدن تعادل عناصر غذایی به واسطه بالا بودن واکنش خاک و در نتیجه کمبود عناصر غذایی.

شوری در به وجود آمدن سمیت یون­های ویژه نظیر سدیم، کلر و بُر و… مؤثر است.

خاک­های سدیمی ضرورتاً نیاز به تعویض سدیم در کمپلکس تبادلی توسط کلسیم بوده که به واسطه بکار بردن مواد اصلاحی، آب شویی و زه‌کشی املاح در این خاک­ها فراهم می­شود.

خاک­های شور ضرورتاً احتیاج به رفع املاح زیادی از ناحیه ریشه به وسیله آب شویی و زه‌کشی دارند. بکار بردن مواد اصلاحی ممکن است بندرت احتیاج باشد.

اصلاح

خاک­های سدیمی در مناطق خشک و نیمه­خشک و نیمه مرطوب غالب هستند.

خاک­های شور عمدتاً در مناطق خشک و نیمه­خشک قرار داشته و یا به وجود می­آیند.

توسعه جغرافیایی

آب زیرزمینی در نواحی خاک­های سدیمی عموماً دارای پس مانده­های از سدیم بوده و در نتیجه پتانسیل به وجود آوردن قلیائیت را دارا باشد.

آب زیرزمینی در نواحی خاک­های شور عمدتاً دارای غلظت بالای املاح و در نتیجه پتانسیل به وجود آوردن شوری را در خاک دارا است.

کیفیت آب

تغییرات در ساختمان خاک. کاهش در میزان نفوذپذیری و تخلخل. تغییر در فعالیت­های بیولوژیک خاک، افزایش واکنش خاک بالاتر از ۹ یا ۱۰

فشار اسمزی بالاتر، حضور پوسته­های سفید در سطح خاک.

تأثیر بر ویژگی­های خاک

۱-۳- منشأ نمک در طبیعت

در شرایط طبیعی، حضور و تجمع نمک­ها در سطح زمین و در خاک به وسیله­ی فاکتورهای ژئولوژیکی، ژئومورفیکی، آب و هوایی و هیدرولوژیکی کنترل می­شود. کلیه نمک­هایی که در خاک­ها و آب­ها وجود دارند از هوادیدگی سنگ­های مادری خود به وجود می­آیند. پس از هوادیدگی نمک­ها در سطح زمین نهشته شده و باعث تشکیل سنگ­ها و یا ته نشست­های رسوبی می­شوند و سپس این ترکیبات از طریق هوادیدگی سنگ­های سخت، بلوری و رسوبی و یا رسوبات غنی از نمک وارد سیستم خاک می­شوند (Metternicht and Zink, 2008).

1-3-1- عوامل موثر در شور و سدیمی شدن خاک و آب

به طور کلی عوامل موثر در شور و سدیمی شدن خاک و آب شامل هوادیدگی کانی‌ها، رسوبات ثانویه، رسوبات مواد معلق در هوا و فعالیت‌های بشر می­باشد.

هوادیدگی

اولین عامل موثر در میزان نمک آب‌ها و خاک‌ها، پدیده‌ی هوادیدگی ژئوشیمیایی سنگ‌های موجود در سطح کره‌ی زمین می­باشد. هوادیدگی یک پدیده‌ی خودبخودی است و باعث تبدیل کانی‌های اولیه به کانی‌های ثانویه‌ی دیگر می­شود. عوامل موثر در هوادیدگی ژئوشیمیایی شامل آب، اکسیژن و دی اکسید کربن موجود در هوا می­باشد. مواد آلی می­توانند باعث تولید دی اکسید کربن و اسیدهای آلی و در نتیجه باعث افزایش هوادیدگی گردند. اگر چه هوادیدگی پدیده‌ای دائمی است و در همه جا اتفاق می­افتد، ولی شدت آن تابع آب و هوای منطقه است. آب علاوه بر تسهیل انتقال املاح، در حل کردن آنها نیز دخالت دارد.


۱-Shannon and Grieve

2-Rhoads

120,000 ریال – خرید

تمام مقالات و پایان نامه و پروژه ها به صورت فایل دنلودی می باشند و شما به محض پرداخت آنلاین مبلغ همان لحظه قادر به دریافت فایل خواهید بود. این عملیات کاملاً خودکار بوده و توسط سیستم انجام می پذیرد.

 جهت پرداخت مبلغ شما به درگاه پرداخت یکی از بانک ها منتقل خواهید شد، برای پرداخت آنلاین از درگاه بانک این بانک ها، حتماً نیاز نیست که شما شماره کارت همان بانک را داشته باشید و بلکه شما میتوانید از طریق همه کارت های عضو شبکه بانکی، مبلغ  را پرداخت نمایید. 

مطالب پیشنهادی:
  • پاورپوینت عوامل و فاکتورهای خاکزایی
  • مقاله انگلیسی اثر عمق خاک روی پاسخ لرزه ای غیرارتجاعی سازه ها با ترجمه فارسی
  • مقاله روانگرایی در خاک ها
  • تحقیق طراحی یک سیستم جامع و کامل برای ویژگیهای خاک اشباع نشده
  • مقاله خاک و آبیاری
  • برچسب ها : , , , , , , , ,
    برای ثبت نظر خود کلیک کنید ...

    براي قرار دادن بنر خود در اين مکان کليک کنيد
    به راهنمایی نیاز دارید؟ کلیک کنید
    

    جستجو پیشرفته مقالات و پروژه

    سبد خرید

    • سبد خریدتان خالی است.

    دسته ها

    آخرین بروز رسانی

      شنبه, ۱ مهر , ۱۳۹۶
    
    اولین پایگاه اینترنتی اشتراک و فروش فایلهای دیجیتال ایران
    wpdesign Group طراحی و پشتیبانی سایت توسط دیجیتال ایران digitaliran.ir صورت گرفته است
    تمامی حقوق برایbankmaghale.irمحفوظ می باشد.