پایان نامه پیامد‌های جنگ آمریکا و عراق (۲۰۰۳) و تأثیر آن بر آینده اوپک


دنلود مقاله و پروژه و پایان نامه دانشجوئی

پایان نامه پیامد‌های جنگ آمریکا و عراق (۲۰۰۳)  و تأثیر آن بر آینده اوپک مربوطه  به صورت فایل ورد  word و قابل ویرایش می باشد و دارای ۱۶۰  صفحه است . بلافاصله بعد از پرداخت و خرید لینک دنلود پایان نامه پیامد‌های جنگ آمریکا و عراق (۲۰۰۳)  و تأثیر آن بر آینده اوپک  نمایش داده می شود، علاوه بر آن لینک مقاله مربوطه به ایمیل شما نیز ارسال می گردد

فهرست مطالب

۱۱-۱- موانع و تنگناهای تحقیق    ۱۱
۱۲-۱- سازماندهی تحقیق    ۱۱
فصل دوم: کلیات نظری
– مقدمه نظری    ۱۴
۱-۲- همگرایی    ۱۵
۱-۱-۲ – عوامل همگرایی اوپک    ۲۰
۲-۲- نظام تک قطبی متقارن    ۲۲
۳-۲- دکترین بوش، نظم نوین جهانی    ۲۶
۴-۲- نظریه هژمونی و کاربرد آن در منطقه خاورمیانه    ۲۸
۱-۴-۲- اهداف هژمونیک آمریکا    ۲۹
۲-۴-۲- هژمونی نفتی آمریکا    ۲۹
فصل سوم : تاریخچه و عملکرد اوپک
۱-۳- چگونگی شکل‌گیری اوپک    ۳۲
۲-۳- اهداف و برنامه‌های اوپک    ۳۳
۳-۳- اعضای اوپک    ۳۵
۴-۳- ساختار و ارکان اوپک    ۳۶
۱-۴-۳- کنفرانس    ۳۶
عنوان     صفحه
۲-۴-۳- هیئت عامل    ۳۸
۳-۴-۳- دبیرخانه    ۳۸
۴-۴-۳- دبیر کل    ۳۹
۵-۳- تحولات اوپک از زمان تشکیل    ۴۰
۶-۳- آژانس بین‌الملل انرژی و نقش آن در کاهش قدرت اوپک    ۴۲
۷-۳- جنگ عراق علیه ایران و تأثیر آن بر اوپک    ۴۵
۸-۳- جنگ عراق علیه کویت و اوپک    ۴۷
۹-۳- حمله  آمریکا به عراق (۲۰۰۳)    ۵۱
۱۰-۳- جمع‌بندی تحولات اوپک    ۵۳
۱۱-۳- نوسانات نظام سهمیه بندی اوپک    ۵۳
فصل چهارم: تحولات عراق
۱-۴- پیشینه تاریخی و جغرافیایی عراق    ۶۹
۲-۴- تاریخچه نفت و عراق    ۷۱
۳-۴- بحرانهای عراق در حوزه خلیج فارس    ۷۴
۱-۳-۴- جنگ عراق علیه ایران و تأثیر آن بر نفت عراق    ۷۴
۲-۳-۴- جنگ عراق علیه کویت    ۷۶
۳-۳-۴- جنگ آمریکا علیه عراق    ۷۸
عنوان     صفحه
فصل پنجم: اهداف آمریکا در عراق
۱-۵- آمریکا و خلیج فارس    ۸۰
۲-۵- رابطه ایالات متحده در جنگ عراق علیه ایران    ۸۲
۳-۵- جنگ عراق علیه کویت و نقش ایالات متحده آمریکا    ۸۵
۴-۵- حمله آمریکا به عراق یک گزینه با چندین هدف    ۸۷
۵-۵- افزایش وابستگی آمریکا به نفت    ۹۰
۶-۵- دلایل و اهداف آمریکا از جنگ    ۹۲
۱-۶-۵- شرایط اقتصادی آمریکا در بروز جنگ    ۹۳
۲-۶-۵- اهداف و دلایل داخلی آمریکا    ۹۴
۳-۶-۵- اهداف و دلایل منطقه‌ای آمریکا    ۹۶
۴-۶-۵- اهداف و دلایل جهانی آمریکا    ۹۹
فصل ششم: دیدگاه‌ها و تحلیل‌ها درباره حمله به عراق و آینده اوپک
۱-۶- اتحادیه اروپا و بحران عراق    ۱۰۴
۱-۱-۶- موافقان حمله به عراق    ۱۰۵
۲-۱-۶- مخالفان حمله به عراق    ۱۰۶
۲-۶- قطعنامه ۱۴۴۱ و دیدگاه‌های موافق و مخالف حمله به عراق    ۱۰۹
۱-۲-۶- ادله موافقان حمله آمریکا به عراق    ۱۱۰
عنوان     صفحه
۲-۲-۶- ادله مخالفان حمله آمریکا به عراق    ۱۱۱
۳-۶- آینده اوپک با حضور یا عدم حضور عراق    ۱۱۳
۱-۳-۶- اگر عراق در اوپک بماند    ۱۱۳
۲-۳-۶- اگر عراق از اوپک خارج شود    ۱۱۴
۴-۶- تحلیل‌های اقتصادی عرضه و تقاضای جهانی نفت    ۱۱۷
۱-۴-۶ – شاخص‌های کمی عرضه و تقاضای جهانی نفت    ۱۱۷
۲-۴-۶- تحلیل اقتصادی آمارهای ۱۰ ساله نفت جهان    ۱۲۰
فصل هفتم:
نتیجه‌گیری    ۱۲۶
منابع و مأخذ    ۱۳۲
پیوست‌‌ها و ضمائم    ۱۴۱
۱- روزشمار اوپک از ۲۰۰۳ تا پایان ۲۰۰۴ میلادی
۲- پیش‌بینی تولید کشورهای غیر اوپک
۳- نمودار تحولات قیمت نفت
۴- گزارش آماری انرژی جهان در سال ۲۰۰۵

فهرست جداول و نمودارها
عنوان     صفحه
جدول شماره یک – میزان تولید نفت جهانی برحسب مناطق جغرافیایی    ۵۸
جدول شماره۲- تقاضا و عرضه نفت جهان    ۵۹
جدول شماره۳- سقف سهمیه تولیدی کشور‌های عضو اوپک    ۶۰
جدول شماره۴- ذخایر اثبات شده نفت اوپک    ۶۲
نمودار شماره یک- ظرفیت تولید نفت تا سال ۲۰۲۰    ۶۳
جدول شماره ۵- سناریوهای مختلف پیش‌بینی ظرفیت تولید اوپک در سال ۲۰۱۰    ۶۴
جدول شماره۶- موازنه عرضه و تقاضای نفت در سال ۲۰۱۰    ۶۵
جدول شماره۷- ذخایر اثبات شده نفت عراق    ۶۵
جدول شماره۸- تولیدات نفت خام عراق    ۶۶
جدول شماره۹- میزان تولید نفت آمریکا    ۶۷
جدول شماره۱۰- میزان مصرف نفت آمریکا    ۶۷
جدول شماره۱۱- میزان واردات نفت خام آمریکا    ۶۸
جدول شماره۱۲- میزان مصرف نفت جهان    ۱۱۷
جدول شماره۱۳- میزان واردات نفت جهان    ۱۱۸
جدول شماره۱۴- میزان تولیدات نفت جهان    ۱۱۸
جدول شماره۱۵- تحولات قیمت‌های نفت    ۱۱۹
جدول شماره ۱۶- میزان ذخایر نفتی جهان    ۱۱۹
جدول شماره۱۷- جدول برهم کنش تولید، مصرف، واردات و قیمت نفت جهان    ۱۲۰
نمودار شماره دو- برآیند تقاطعی تولید، مصرف، واردات بر قیمت نفت جهان

فهرست منابع و مأخذ:‌

۱- امامی،‌ محمد علی، عوامل تأثیرگذار خارجی در خلیج فارس، تهران: وزارت امور خارجه ، مرکز چاپ و انتشارات، ۱۳۸۲٫

۲- آقایی سید داوود، نقش و جایگاه شورای امنیت و نظم نوین جهانی، تهران: انتشارات پیک فرهنگ ، ۱۳۷۵٫

۳- بیدگلی، علی،‌ تاریخ سیاسی و اقتصادی عراق،‌ تهران: مؤسسه مطالعات و انتشارات تاریخی میراث ملل، ۱۳۶۸٫

۴- بورونو، نفت و سیاست ایالات متحد،‌ در خاورمیانه نزدیک و میانه، ترجمه ماشاءالله ربیع زاده، تهران: میر (گوتنبرگ)،‌ فروردین ۱۳۶۴٫

۵- بلک ول ، جیمز و دیگران، صاعقه در صحرا (استراتژی و تاکتیکهای جنگ خلیج فارس)،‌ ترجمه حمید فرهادی نیا، هوشمند نامور تهران، تهرانی: انتشارات اطلاعات، ۱۳۷۲٫

۶- خلعت بری، فیرزه،‌ مبانی اقتصاد نفت، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، ۱۳۷۳٫

۷- دوئرتی، جیمز؛ فالتزگراف، رابرت، نظریه‌های متعارض در روابط بین‌الملل، تهران: نشر قوس، سال ۷۶٫

۸- دهشیار، حسین، سیاست خارجی آمریکا و هژمونی، تهران: نشر علم، پائیز ۷۱٫

۹- رضوی، حشمت الله، اوپک و سیاست  نفتی جمهوری اسلامی، ایران، تهران: انتشارت چاپخش، ۱۳۸۰٫

۱۰- ریتر، اسکات ؛ پیت، ویلیام ریور، جنگ علیه عراق (آنچه نمی‌خواهند شما بدانید)،‌ ترجمه نوید هاشمی طباء، تهران: انتشارات غزال، ۱۳۸۲٫

۱۱- رحمانی، نژاد، تاریخ اوپک، تهران: انتشارات فرانگین، ۱۳۵۳٫

۱۲- سیف زاده، حسین، روشندل، جلیل، تعارضات ساختاری در منطقه خلیج فارس، تهران: مرکز پژوهشهای علمی و مطالعات استراتژیک خاورمیانه ،‌ ۱۳۷۹٫

۱۳- سریر،‌ محمد؛ هاشمی، مرتضی ، اوپک و دیدگاههای آینده، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امور خارجه،‌ ۱۳۶۹٫

۱۴- طلوعی، محمود، بازی قدرت جنگ نفت در خاورمیانه، تهران: نشر علم، پائیر ۷۱٫

۱۵- طرفی، عباس ، جنگ و نفت،‌ تهران: انتشارات خاتم،‌ ۱۳۸۰٫

۱۶- فرشاد گهر، ناصر، بررسی قدرت اوپک در سیاست جهانی نفت،‌ تهران: پژوهشکده علوم دفاعی استراتژیک، بهار ۱۳۷۴٫

۱۷- کاظمی: سید علی اصغر،‌ نظریه‌های همگرایی در روابط بین‌الملل «تجربه سوم» ، تهران : نشر قومس، سال ۷۰٫

۱۸- مدیر قمی،‌ رضا، و دیگران،‌ اوپک،‌ موقعیت و دیدگاهها، تهران: انتشارات کویر، ۱۳۸۰٫

۱۹- همتی، عبدالناصر، اقتصاد نفت، تهران: انتشارات سروش، ۱۳۷۴٫

۲۰- یرگین، دانیل، نفت، پول، قدرت،‌‌ ترجمه منوچهر غیبی ارطه‌ای،‌ جلد دوم، تهران: انتشارات روابط عمومی شرکت ملی نفت ایران، بهار ۱۳۷۴٫

۲۱- یوسفی، ابراهیم،‌ ژئوپلیتیک و سیاست خارجی عراق،‌‌ تهران: سال ۷۵-۷۴٫

نشریات و مجلات فارسی:

۲۲- امینیان، بهادر، آمریکا و طرح خاورمیانه بزرگ، اهداف، ابزار و مشکلات،‌ فصلنامه سیاست دفاعی،‌ سال ۱۲،‌ شماره ۸۴، پائیز ۸۲٫

۲۳- امین شکروی،‌ علی اصغر، نفت عراق،‌ نوسانات قیمت نفت و سازمان اوپک بعد از جنگ خلیج فارس،‌ دیدگاهها و تحلیلها، شماره ۱۷۱، سال ۱۳۸۲٫

۲۴- استقامت، فاطمه،‌ اوپک (سازمان کشورهای صادر کننده نفت) ، تهران، وزارت امور خارجه، دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی ، ۱۳۸۳٫

۲۵- اوپک و فروپاشی، گسترش صنعت،‌ سال ۱۴، شماره ۶۴۷، فروردین ۸۲٫

۲۶- اتحادیه اروپا و بحران عراق، فصلنامه سیاست خارجی ویژه عراق، سال ۱۸، زمستان ۸۳٫

۲۷- باقرپور اردکانی، عباس، بررسی مشروعیت حمله نظامی آمریکا به عراق در پرتو قطعنامه ۱۴۴۱ شورای امنیت، گزیده تحولات جهان، شماره ۱۳، فروردین ۸۲٫

۲۸- بشارتی، محمد علی، آینده عراق، راهبرد، مرکز تحقیقات استراتژیک، شماره ۲۸، تابستان ۸۲٫

۲۹- بررسی تحولات عراق و نقش آن در بازار جهانی نفت، تحولات بازار نفت، مؤسسه مطالعات بین‌المللی انرژی، شماره ۴۷ ، ۱۳۷۹٫

۳۰- پایور،‌ منوچهر،‌ تهاجم به عراق علل و پیامدها، فصلنامه مطالعات خاورمیانه، سال ۱۰ شماره ۲، تابستان ۸۲٫

۳۱- پرس و گوی سیاست و انرژی با دکتر غنیمی فر، همشهری دیپلماتیک، شماره ۲۴، مهر ۱۳۸۳٫

۳۲- حیدری،‌ محمد، ایران و عراق پس از اشغال، ایران، شماره ۲۶۳۶، ۱/۸/۸۲٫

۳۳- حاجی یوسفی،‌ امیرمحمد، اوپک در عصر جهانی شدن اقتصاد، فصلنامه سیاست خارجی، ش ۳، پائیز ۱۳۷۹٫

۳۴- حاجی یوسفی، امیر محمد، پیامدهای منطقه‌ای حمله آمریکا به عراق به تأکید بر ایران، برداشت اول،‌ سال ۲، ویژه نامه شماره ۲، ۱۳۸۳٫

۳۵- خرمی مقدم، جواد، دموکراسی در خدمت منافع امریکا (گفتگو با عمادالدین باقی)، ایران ، شماره ۳۴/۳۰۶۷ ، ۲/۳/۸۲٫

۳۶- دریابار،‌ سیاوش، بوش نفت نمی‌خواهد، صبح و اقتصاد،‌ شماره ۷۸، ۲/۲/۸۳٫

۳۷- دهقانی، رضا، قطعنامه ۱۴۴۱، آخرین انتخاب صدام، گزیده، تحولات جهان، شماره ۱۰۵، دی ۱۳۸۱٫

۳۸- رضایی نصیر، غلامرضا، بازسازی گهواره تمدن، همشهری، شماره ۲۸۶/۳۰۳۵، ۲۸/۲/۱۳۸۲٫

۳۹- روحانی، حسن، مفهوم جدید حاکمیت ملی یا فرسایش حاکمیتها و سیاستهای آمریکا در بحران عراق، راهبرد، شماره ۲۸، تابستان ۸۲٫

۴۰- سریع القلم، محمود، خاورمیانه تغییر می‌کند، ایران ، سال نهم، شماره ۲۶۴۲ ،‌ ۲۷/۸/۸۲٫

۴۱- سیف، احمد، هژمونی دلار، یورو، و علل واقعی یورش آمریکا به عراق، اطلاعات سیاسی- اقتصادی، شماره ۹ و ۱۰- خرداد و تیر ۱۳۸۲٫

۴۲- ساختار و ارکان اوپک، ابرار اقتصادی، شماره ۱۵۶۷ ، ۱۸/۹/۸۲٫

۴۳- شیرغلامی ، خلیل، بحران عراق، دگرگونی در روابط فراآتلانتیک، دیدگاهها و تحلیها، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی، شماره ۱۶۹، سال ۱۳۸۲٫

۴۴- صفدری، حسین، نفت و معادلات خاورمیانه، همشهری دیپلماتیک، شماره ۲۴، ۸/۷/۸۳٫

۴۵- صدری، محمد، اقتصاد جهان پس از ۱۱ سپتامبر ، همشهری دیپلماتیک (ویژ نامه ۱۱ سپتامبر ، شهریور ۸۴٫

۴۶- طلایی، محسن، بررسی ساختار قدرت در شرایط کنونی در روابط‌ بین‌المللی، اطلاعات، شماره ۲۲۸۴۶، ۱۲/۵/۸۲٫

۴۷- غنیمی فر، حجت الله، نفت و امنیت خلیج فارس، ماهنامه نفت و امنیت خلیج فارس، شماره ۳، فرودین ۸۴٫

۴۸- فرشاد گهر، ناصر، اوپک در برابر دیگر بازیگران جهانی نفت، فصلنامه مطالعات خاورمیانه، شماره ۲۰، تابستان ۱۳۷۸٫

۴۹- فرشاد گهر، ناصر،‌ شناسایی و تقویت عوامل همگرایی کشورهای درون و بیرون اوپک، فصلنامه مطالعات خاورمیانه، شماره ۴۰، زمستان ۱۳۷۹٫

۵۰- قاسم زاده، ابوالقاسم، ثبات یا بی‌ثباتی، اطلاعات، شماره ۲۲۷۹۷، ۲۸/۳/۸۲٫

۵۱- کلر، مایکل، دستیابی به نفت جهان یا مهار چین، ترجمه پویا صدرات،‌ همشهری- دیپلماتیک، شماره ۱۷، ۱۱/۵/۸۳٫

۵۲- کامل، سید روح‌الله، تبیین نگرش امنیتی و اهداف چهار گانه هژمونی امریکا در عراق، راهبرد، شماره ۲۹، ۱۳۸۳٫

۵۳- کاسترز، پیتر، اندیشه‌های امریکا از جنگ،‌ اقتصاد سیاسی جنگ طراحی شده امریکا علیه عراق، ترجمه حسین معین آبادی، برداشت اول، سال دوم، ویژه نامه شماره ۲، ۱۳۸۳٫

۵۴- کاهش تولید و افزایش درآمدهای نفتی اوپک، نفت و اقتصاد، شماره ۱۵۰، مرداد ۱۳۷۲٫

۵۵- گوهری مقدم، ابوذر،‌ سیاست خارجی بوش، تداوم یا تغییر، همشهری- دیپلماتیک، شماره ۸۳، ۱۳/۱۱/۸۳٫

۵۶- لنگرودی، سید حسین علوی، آینده دلار، دنیای بانکداری، تهران ، بانک صادرات ایران، شماره ۱۹۸، ۳۱/۲/۱۳۸۴٫

۵۷- لقمه چرب (نفت آمریکا، نفت عراق و اوپک)، همشهری، سال دوم. شماره ۲۸۳/۳۰۳۱، ۴/۲/۸۳٫

۵۸- مجتهد زاده، پیروز، جهان سیاسی در سالی که گذشت، اطلاعات سیاسی- اقتصادی،‌ شماره ۱۸۸-۱۸۷، فروردین و اردیبهشت ۸۳٫

۵۹- مجتهد زاده، پیروز، جنگ آمریکا- عراق (مشکلات ژئواستراتژیک امریکا در نظام تک قطبی)، نگاه، شماره ۳۳، ۱۳۸۲٫

۶۰- موسوی، میر طیب، حمله آمریکا به افغانستان و مسائل داخلی ایالات متحده، اطلاعات سیاسی- اقتصادی، سال ۱۶، شماره ۱۰-۹ .

۶۱- مستکین، عبدالمهدی، بوش بوی نفت می‌دهد، همشهری- دیپلماتیک، شماره ۲۴، ۱۸/۷/۸۳٫

۶۲- محمدی، فرهاد، امنیت ملی ایران و ایفای نقش مؤثردر اوپک با حضور عراق، صبح و اقتصاد، سال اول، شماره ۷۱، ۱۳۸۳٫

۶۳- موسوی، سید رسول، قدرت نفت، همشهری دیپلماتیک، شماره ۲۴، ۱۸/۷/۸۳٫

۶۴– هدفهای اقتصادی امریکا در خاورمیانه ، همشهری، تاریخ     ۴/۳/۸۴٫

۶۵- هرد، جفری، نفت خاورمیانه، یا رهبری اقتصاد جهان، ترجمه حسن مرادی، مشعل، سال نهم، شماره ۲۴۷، ۲/۳/۱۳۸۲٫

کتب و نشریات انگلیسی:

۶۶- Jash BullBerg. H.J. H, us international oilpolicy, Energy policy, june, 1998.

67- J. AL. Chalabi, Fadhil, Opec at the Crossroads, (Oxford): pergamon press, 1998.

پایان نامه:

۶۸- علوی، سید محمد رضا، تحول نقش اوپک در آستانه قرن بیست و یکم و تأثیر آن بر روند قیمت گذاری نفت در عرصه بین‌المللی، تهران،‌ سال ۷۸-۷۷٫

۶۹- مهینی حسن زاده، رضا، عوامل همگرایی و واگرایی در سازمان کنفرانس اسلامی، سال ۷۸-۷۷٫

۷۰- نجابت، علیرضا، بررسی نقش ایالات متحده امریکا در بروز بحران دوم خلیج فارس و پیامدهای آن، بهار ۸۰ .

گزارشهای تحقیقی سازمانی:

۷۱- برکشلی، فریدون، اوپک و بحرانهای نفتی، تهران: مؤسسه مطالعات انرژی، ۱۳۷۶٫

۷۲- عملکرد وآینده اوپک و منافع جمهوری اسلامی ایران، تهران: مؤسسه مطالعات بین‌المللی انرژی، سال ۱۳۸۲٫

۷۳- فروغی، داریوش، عرضه وتقاضای قیمت نفت تا ۲۰۱۰، تهران: مؤسسه مطالعات بین‌المللی انرژی ، ۱۳۷۶٫

۷۴- مروری بر اهم فعالیتهای وزارت نفت ۱۳۸۲- ۱۳۷۶ ، نفت و توسعه‌ ۴، تهران: اداره کل روابط عمومی وزارت نفت، پائیز ۱۳۸۳٫

متفرقه:

۷۵- آقایی، سید داوود، جزوه درسی، ۱۳۸۱٫

چکیده

در این تحقیق سعی شده به پیامدهای جنگ آمریکا و عراق و تأثیر آن برآینده اوپک با توجه به سئوال اصلی و سئوالات فرعی پرداخته شود. مساله تحقیق این است که آیا اوپک پس از حمله آمریکا به عراق نیز می‌تواند این وحدت و همگرایی را در بین اعضای خود حفظ نماید و یا اینکه با خروج عراق از اوپک یا عدم رعایت سهمیه عراق و یا دخالت آمریکا در تعیین سهمیه نفت عراق، تضعیف اوپک را شاهد خواهیم بود و آیا با ورود مصرف کنندگان انبوه جدید نفتی، معادلات نفتی به نفع کشورهای عضو اوپک رقم خواهد خورد. این تحقیق شامل هفت فصل می‌باشد:

فصل اول: طراحی پژوهش، فصل دوم: کلیات نظری، فصل سوم: تاریخچه و عملکرد اوپک، فصل چهارم: جایگاه عراق در اوپک و بحرانهای این کشور، فصل پنجم: وضعیت آمریکا در زمان حمله به عراق و دلایل آمریکا از حمله به عراق، فصل ششم: تحلیل و دیدگاه‌های اتحادیه‌ اروپا، اوپک و شاخصهای اقتصادی تولید جهانی نفت، فصل هفتم: جمع‌بندی و نتیجه‌گیری تحقیق.

نتایج تحقیق، مؤید فرضیه جانشین تحقیق است که جنگ آمریکا علیه عراق تأثیری بر روند فعلی اوپک برجای نگذاشته و این جنگ در راستای نظم نوین جهانی است و به همین منظور امنیت انرژی یکی از اهداف اصلی در این زمینه است و مسائل دیگری همچون هژمونی دلار در برابر یورو بدلیل گسترش معاملات نفتی با یورو و افزایش نرخ برابری آن در برابر دلار و همچنین بهبود شاخص‌های اقتصادی چین، اروپا و ژاپن در مقایسه با آمریکا، از دیگر اولویتهای جهانی قابل طرح آمریکا در حمله به عراق می‌باشد.

مقدمه:

در قرن ۲۱ توان مهار منابع انرژی یا خطوط انتقال آن تضمین ورود ثروت است و بدون تضمین جریان انرژی، امنیت ملی کشور‌ها تهدید خواهد شد. این موضوع تا آن حد مورد توجه قرار گرفته که اصطلاح «بازی بزرگ جدید» برای آن انتخاب شده است. در این بازی بزرگ هدف اصلی هر بازیگر مهار منابع یا راه‌های انتقال انرژی است.

برای اردوگاه غرب و در رأس آن آمریکا که تامین انرژی کشور را جزو منافع حیاتی اعلام کرده، وضع خاورمیانه و آینده آن بسیار خطرناک است. آمریکا و غرب یا باید شیوه‌ای همانند عراق (البته به شرط موفقیت در آینده) یعنی مهار نفتی را در اختیار بگیرند یا آن که راه مناسبی در همکاری با کشورهای دارای منابع عظیم نفتی پیدا کنند.[۱]

بحران خاورمیانه و تحولات درونی کشورهای منطقه در جهتی نیست که غرب را به تامین انرژی خود امیدوار سازد. بنابراین موقعیت مناسبی در اختیار اوپک و بویژه کشورهای تولید کننده نفت در خلیج فارس و خاورمیانه قرار گرفته است تا بتوانند با اتخاذ یک راهبرد مشترک و با راهکارهای دیپلماتیک منافع خود را تضمین کنند. در غیر این صورت آمریکا و کشورهای غربی با روشهای گذشته خود که ریشه در استعمار دارد در پی تضمین منافع خود خواهند بود که عراق نمونه آن است؛ هر چند آینده عراق معلوم نیست تا چه حد به سود آمریکا و غرب تمام می‌شود یا به تقویت اوپک در جایگاه نظام جهانی. به همین جهت، پیامدهای، جنگ آمریکا و عراق و تأثیر آن برآینده اوپک، در این بررسی مورد تاکید قرار گرفته است تا زاویای از این مساله روشن شود.



[۱]– سید رسول موسوی، «قدرت نفت» همشهری- دیپلماتیک، ش۲۴، ۱۸/۳/۸۳، ص ۲٫

۱-۱- طرح مسأله:

عراق به سبب در اختیار داشتن ۱۱۲ میلیارد شبکه ذخیره نفت خام، به عنوان دومین کشور جهان از لحاظ ذخایر نفتی[۱] می‌تواند نقش تعیین کننده‌ای را در آینده اوپک و معادلات نفتی جهان داشته باشد و همین مسأله، بهانه ایالات متحده پس از تصرف عراق بود و با طراح اینکه سهمیه در نظر گرفته شده برای عراق در اوپک (۲ درصد نفت جهان)[۲] به هیچ وجه برازنده عراق نیست، بذر جدایی و تفرقه را در بین عراق با سایر اعضای اوپک بیفکند. تا حدی که بوش و چنی تصور می‌کردند که ذخایر نفتی عراق در کمترین مدت ممکن می‌تواند بازارهای جهان را اشباع کند و قیمت نفت خام را به شبکه‌ای ۱۵ دلار برساند.[۳]

اگر تولید کنندگان نفت بازار را اشباع کنند قیمتها سقوط وحشتناکی خواهد داشت و اوپک تحت فشار قرار خواهد گرفت. این امر باعث عدم ثبات در کشورهایی که اتکاء بودجه آنها به درآمدهای نفتی است، خواهد شد و عدم ثبات اقتصادی بر بی‌ثباتی سیاسی فراگیر در منطقه خاورمیانه افزوده می‌گردد. کارشناسان معتقدند هدف نهایی آمریکا دستیابی به منابع عظیم نفتی جهان به منشور کنترل مناقشات آینده و تسلط بر کانون‌های احتمالی قدرت در آینده (اروپا و چین، روسیه) است. در این میان آژانس بین‌المللی انرژی که در آغاز عملاً برای مقابله با اوپک تشکیل شده بود، سعی می‌کند چنین بر همگان به باوراند که جایگزین‌هایی برای قدرت اوپک هم می‌توان یافت. مقامات آژانس مذکور شایع می‌کنند که مناطق نفت خیزی در خارج از اوپک وجود دارند که می‌توانند بر سلطه چندین دهه آن در بازار خاتمه دهند.

از طرف دیگر بحث حضور یا خروج عراق از اوپک مسأله‌ای است که می‌تواند بر سرنوشت اوپک اثر بگذارد. از اینرو به بررسی این مسأله خواهیم پرداخت که آیا عراق به عنوان یکی از بنیانگذاران اوپک پس از حمله آمریکا به عراق (مارس ۲۰۰۳)، بر اتحاد و همگرایی با اوپک وفادار خواهد ماند و یا اینکه به عنوان متحد آمریکا و انگلیس مسیری خلاف اوپک را می‌پیماید و با ایجاد اختلاف بین اعضاء درباره نظام سهمیه بندی، افزایش تولیدات نفت بدون توجه به نظام سهمیه فروش ذخایر نفتی به شرکت‌های نفتی آمریکایی – اروپایی به تجزیه و تضعیف اوپک می‌انجامد. حال با توجه به اینکه اوپک در جهت تحولات ناشی از جنگ عراق – آمریکا قرار خواهد داشت و پیامدهای جنگ متوجه این سازمان خواهد بود بررسی این پیامدها که قطعاً بر سیاستگذاریهای نفتی خاورمیانه ای و اوپک تأثیرگذار است، حائز اهمیت است. حال با توجه به این امر سرنوشت اوپک چگونه خواهد بود.

۲-۱- سئوال اصلی:

جنگ آمریکا علیه عراق در مارس ۲۰۰۳ چه پیامد‌های سیاسی ـ اقتصادی بر آینده اوپک بر جای خواهد گذاشت.

سئوالات فرعی:

–        اهداف و ساختار اوپک چیست؟

–        رابطه آمریکا و عراق پس از تشکیل اوپک چگونه بوده است؟

–        دلایل حمله آمریکا به عراق چه بود؟

–        آیاعراق به تنهایی می‌تواند جایگزین مناسبی برای تأمین نیازهای نفتی آمریکا باشد.


۳-۱- فرضیه اصلی:

جنگ آمریکا علیه عراق باعث تسلط آمریکا بر منابع نفتی عراق شده و بازتاب آن باعث تشدید اختلافات بین اعضای اوپک و در نتیجه تضعیف اوپک خواهد شد.

فرضیه‌های جانشین:

– جنگ آمریکا علیه عراق باعث اتحاد بیشتر اعضای اوپک خواهد شد و اوپک نه تنها تضعیف نخواهد شد بلکه تقویت نیز می‌شود.

– جنگ آمریکا علیه عراق تأثیری بر روند فعلی اوپک برجای نخواهد گذاشت و این امر بیشتر بدنبال نظم نوین جهانی با تأکید بر امنیت انرژی است.

۴-۱- متغیرهای دخیل:

۱- قیمت تولید و مصرف نفت جهان

۲- ذخایر و تولید نفت اوپک

۳- تولید، مصرف و ذخایر نفتی کشور عراق

۴- بحرانهای مؤثر بر قیمت نفت

۵- جنگ آمریکا علیه عراق

۶- آینده اوپک

۵-۱- تعریف عملیاتی مفاهیم:

حادثه یازدهم سپتامبر: در تاریخ یازده سپتامبر ۲۰۰۱ چهار هواپیمای ربوده شده بوسیله افراد ناشناس با ساختمانهای پنتاگون در واشنگتن و مرکز تجارت جهانی در نیویورک اصابت کردند و بخش اعظم آن را تخریب کردند که آمریکا عاملان این حمله تروریستی اسامه بن لادن و شبکه تروریستی القاعده نسبت داد بدین ترتیب مبارزه خود را علیه تروریسم آغاز کرد.

۶-۱- پیشینه تحقیق:

مروری بر تحقیقات و مطالعات پیشین،  به شناخت دقیقتر ابعاد مسأله تحقیق کمک می‌نماید و از این رو می‌توان دیدگاه‌ها و یافته‌هایی که در زمینه تحقیق وجود دارد، شناسائی نمائیم و بر این اساس به دنبال گردآوری اطلاعات و تولید یافته‌های نوینی باشیم که تاکنون در مورد آنها کاری صورت نگرفته و اطلاعاتی درباره آن وجود ندارد.

با این مقدمه لیست منابع موجود در زمینه پیامدهای جنگ آمریکا علیه عراق (۲۰۰۳) و تأثیر آن برآینده اوپک را می‌توان در ۵ گروه طبقه‌بندی کرد:

۱- تحقیقات و بررسیهای آکادمیک اعم از بحثهای نظری و کاربردی.

۲- پایان نامه‌های تحصیلی

۳- کتب: هیچ کاری منطبق با عنوان تحقیق انجام نشده است.

۴- مقالات:

از آنجایی که در ارتباط با موضوع مورد بررسی مقالات متعددی در نشریات تخصصی و روزنامه‌های سراسری منتشر گردیده است که بیشتر از رویکرد سیاسی، نظامی و اقتصادی به مسأله پرداخته‌اند که اهم آن در متن تحقیق مورد استناد قرار گرفته است در اینجا فقط به تعدادی از مهمترین مقالات در این زمینه اشاره می‌شود:

نخستین مقاله «دستیابی به نفت جهان یا مهار چین» نوشته مایکل کلر مندرج در همشهری دیپلماتیک صفحات ۱۴ و ۱۵ نیمه اول مرداد ۸۳ می‌باشد. در این مقاله نویسنده بیشتر به اهمیت عامل انرژی در رقابت آمریکا با چین می‌پردازد و اشاره می‌کند بر اساس گزارش دیک چنی، میزان تولید داخلی نفت از حدود ۵/۸ میلیون شبکه در روز در سال ۲۰۰۲ به ۷ میلیون شبکه در روز در سال ۲۰۲۰ کاهش می‌یابد و در همین حال میزان مصرف از ۵/۱۹ میلیون شبکه در روز به ۵/۲۵ میلیون شبکه در روز افزایش خواهد یافت و به همین جهت توجه به خلیج فارس، امنیت انرژی و کسب هواداران جدید در منطقه از جمله سیاست‌های انرژی و نظامی آمریکا در دو دهه اول قرن بیست و یکم خواهد بود.

مقاله دیگر در این زمینه «نظم نوین نفت» مارشال آئوربک مندرج در همشهری دیپلماتیک مورخ ۱۸ مهر ۸۳ در صفحه ۱۲ می‌باشد. مقاله مذکور به «اعجاب نفتی اکتبر» پرداخته است که طی آن عربستان سعودی و سایر اعضای اوپک در ژوئیه ۲۰۰۳، رضایت خود را از افزایش قیمت نفت به ۳۵ دلار اعلام کردند و این نگرانی را بوجود آورد که دوران «نفت ارزان» به پایان برسد و از آنجایی که رشد اقتصادی آینده آمریکا به طور عمده وابسته به تولید تضمین شده، دست یافتنی و فراهم شدنی انرژی است و کاهش تولید نفت اوپک در زمانی که بازار به آن نیاز دارد و افزایش قیمت نفت در زمانی که آمریکا با کاهش در آمد قابل مصرف روبروست از جلمه فاکتورهای تکاپو و توجه ویژه آمریکا به نفت خاورمیانه است.

مقاله دیگر در این زمینه «نفت و استراتژی‌های آمریکا» ترجمه عباس فتاح‌زاده مندرج در همشهری مورخ ۳۰ دی ماه ۸۱ در صفحه ۱۸ می‌باشد و اشاره می‌نماید که علاقه آمریکا به منطقه خلیج فارس جدید نیست. البته در ابتدا رنگ سیاسی قضیه پررنگ تر از بعد اقتصادی بود ولی بتدریج پس از فروپاشی کمونیسم، تصرف نظامی کویت توسط نیروهای آمریکا، افزایش مصرف نفت و کاهش تولید نفتی و ذخایر آن در سایر حوزه‌ها، اهمیت  بیشتری می‌یابد. منطقه خلیج فارس با ۶۷۹ میلیارد بشکه (۶۵ درصد ذخایر شناخته شده جهان) مدتها آمریکا بازیگر اصلی منطقه باقی خواهد ماند. عامل این امر هم فاکتورهای اقتصادی تأثیرگذار در آن می‌باشد.

گزارش دیگر در این زمینه تحت عنوان «لقمه چرب» با نگاهی به نفت آمریکا، نفت عراق و اوپک مندرج در همشهری مورخ ۴ اردیبهشت ۸۲ می‌باشد که در آن اشاره می‌شود از نظر آمریکا، سهم در نظر گرفته شده اوپک برای عراق به عنوان دومین کشور نفت خیز و اختصاص ۵/۲ میلیون بشکه (۲ درصد تولید نفت جهان) منطقی نمی‌داند و خواهان تغییراتی در این زمینه است و این در صورتی است که اوپک برای تثبیت قیمت نفت جهان، بدنبال کاهش تولید نفت از ۵/۲۴ میلیون شبکه به ۲۴ میلیون شبکه در اجلاس ۲۴ آوریل اوپک بوده است. از طرف دیگر بازسازی عراق با ثروت نفتی ۱۱۲ میلیارد بشکه‌ای چنان لقمه چربی است که حتی ناتو هم نتوانسته نسبت به آن بی‌تفاوت باشد. به رغم آنکه برخی اعضای ناتو نظیر آلمان و فرانسه عملاً جنگ را تحریم کرده بودند اما حالا ظاهراً این سازمان طرح‌هایی برای صلح بانی و بازسازی عراق دارد. به نوشته روزنامه فرانکفورتر آلگماین سایتونگ در داخل ناتو تمایل برای برعهده گرفتن مسئولیت و نقش در عراق افزایش پیدا می‌کند.

مطلب دیگر در این زمینه، مقاله «بوش بوی نفت می‌دهد» نوشته عبدالمهدی مستکین مندرج در صفحه۷ همشهری دیپلماتیک مورخ ۱۸ مهر ۸۳ است که در آن اشاره می‌شود دولتمردان جمهوری خواه آمریکا ارتباط تنگاتنگی با کارتل‌های نفتی آمریکا دارند و یکی از اهداف اساسی ایالات متحده آمریکا از اشغال نظامی عراق، بدست گرفتن ابتکار عمل در تولید و تعیین قیمت نفت از طریق سیطره بر ذخایر استراتژیک نفت عراق بود. در همان روزهای اول اشغال عراق، نیروهای آمریکایی تنها مناطق نفتی را تحت حفاظت شدید خود قرار دادند. در واقع هدف آمریکاایجاد جایگزینی مناسب برای اوپک در منطقه خاورمیانه است. از این منظر به خوبی حضور ۵۰ ساله آمریکا در عراق قابل درک خواهد بود. در همین چارچوب گفته «برنت اسکورکرافت» مشاور امنیت ملی اسبق آمریکا مؤید این دیدگاه ایالات متحده خواهد بود: «مهم‌ترین هدف آمریکا از اشغال نظامی عراق بدست گرفتن شریان نفت و تضعیف و از بین بردن اوپک است.»


[۱]– سیاوش دریابار، «بوش نفت نمی‌خواهد»، صبح و اقتصاد، ش ۷۸، ۲/۲/۹۳، ص۱۰٫

[۲]– «لقمه چرب (نفت آمریکا، نفت عراق و اوپک»، همشهری، سال دوم، ش ۲۸۳/۳۰۳۱، ۴/۲/۸۳، ص ۱۳٫

[۳]– سیاوش دریابار همان.

120,000 ریال – خرید

تمام مقالات و پایان نامه و پروژه ها به صورت فایل دنلودی می باشند و شما به محض پرداخت آنلاین مبلغ همان لحظه قادر به دریافت فایل خواهید بود. این عملیات کاملاً خودکار بوده و توسط سیستم انجام می پذیرد.

 جهت پرداخت مبلغ شما به درگاه پرداخت یکی از بانک ها منتقل خواهید شد، برای پرداخت آنلاین از درگاه بانک این بانک ها، حتماً نیاز نیست که شما شماره کارت همان بانک را داشته باشید و بلکه شما میتوانید از طریق همه کارت های عضو شبکه بانکی، مبلغ  را پرداخت نمایید. 

مطالب پیشنهادی:
  • مقاله اوپک و منافع ملی
  • مقاله اوپک
  • برچسب ها : , , , , , , , ,
    برای ثبت نظر خود کلیک کنید ...

    براي قرار دادن بنر خود در اين مکان کليک کنيد
    به راهنمایی نیاز دارید؟ کلیک کنید
    

    جستجو پیشرفته مقالات و پروژه

    سبد خرید

    • سبد خریدتان خالی است.

    دسته ها

    آخرین بروز رسانی

      پنجشنبه, ۳۰ دی , ۱۳۹۵
    
    اولین پایگاه اینترنتی اشتراک و فروش فایلهای دیجیتال ایران
    wpdesign Group طراحی و پشتیبانی سایت توسط دیجیتال ایران digitaliran.ir صورت گرفته است
    تمامی حقوق برایdjkalaa.irمحفوظ می باشد.