پروژه فرآیند تولید کنسرو و رب گوجه فرنگی


دنلود مقاله و پروژه و پایان نامه دانشجوئی

پروژه فرآیند تولید کنسرو و رب گوجه فرنگی مربوطه  به صورت فایل ورد  word و قابل ویرایش می باشد و دارای ۲۳۷  صفحه است . بلافاصله بعد از پرداخت و خرید لینک دانلود پروژه فرآیند تولید کنسرو و رب گوجه فرنگی نمایش داده می شود، علاوه بر آن لینک مقاله مربوطه به ایمیل شما نیز ارسال می گردد

فهرست مطالب

پیشگفتار:   ۱
مقدمه:   ۳
تعریف موضوع:   ۷
اهمیت موضوع:   ۹
انتخاب مواد اولیه   ۱۴
۱-۱- میوه و سبزی   ۱۴
۲-۱- فرآورده های دامی   ۱۸
۳-۱- نشاسته در صنایع کنسرو   ۲۰
۴-۱- استفاده از شکر در کنسروسازی   ۲۰
۵-۱- استفاده از نمک در کنسروسازی   ۲۱
۶-۱- اسیدهای آلی   ۲۲
۷-۱- سایر مواد اولیه   ۲۵
۱-درجه بندی مواد اولیه   ۲۵
۲-تمیز کردن مواد اولیه   ۲۶
۳-آماده کردن ماده اولیه   ۲۸
۱-۴- جدا کردن پوست میوه   ۲۸
۲-۴ دم گیری و جدا کردن هسته، Triming  Coring   ۳۲
۳-۴ قطعه – قطعه کردن، Slicing   ۳۳
۴-۴- استفاده از خلاء برای خارج کردن اکسیژن، هوا و گازها   ۳۳
۴-بلانچینگ، Blanching   ۳۴
اثرات عمل بلانچینگ عبارتند از:   ۳۴
آزمایش کفایت عمل بلانچینگ   ۳۵
۵-پر کردن در بسته Filling   ۳۶
۶-تخلیه هوا و گازها Exhausting   ۳۸
۱-۷- خارج کردن هوا با استفاده از حرارت   ۳۹
۲-۷- خارج کردن هوا با استفاده از روش های مکانیکی   ۳۹
۳-۷- خارج کردن هوا با استفاده از تزریق بخار   ۴۰
۷-درب بندی قوطیهای کنسرو Seaming   ۴۰
عوامل موثر در درب بندی   ۴۴
ارزیابی درب بندی مضاعف   ۴۴
روشهای اندازه گیری فاکتورهای درب بندی   ۴۶
۹- فرآیند حرارتی کنسروها:   ۴۸
۹-۱- پخت محصول:   ۴۸
۹-۲- حرارت دادن به منظور استرالیزاسیون محصول:   ۴۸
۹-۳- دستگاهها و روش های حرارت دادن کنسروها:   ۴۹
۱۰- سرد کردن بسته های کنسرو:   ۵۲
۱۱- کد گذاری و برچسب زنی قوطیهای کنسرو:   ۵۲
۱۲- کارتن گذاری و نگهداری قوطیها:   ۵۳
تعیین زمان ماندگاری کنسروها Shelf – Life   ۵۳
بحث میکروبیولوژی قوطیهای کنسرو   ۵۵
فساد کنسروها:   ۵۵
طبقه بندی کنسروها و آلودگی آنها   ۵۷
۱- کنسروهای با PH  بیش از ۶/۴   ۵۷
۲- کنسروهای با PH مساوی یا کمتر از ۶/۴   ۶۱
۱)   بی هوازی های بوتیریک   ۶۲
۲) مخمرها   ۶۳
۳)کپکها   ۶۳
۴) باکتریهای اسیدلاکتیک   ۶۴
شاخصهای کیفیت محصول   ۶۶
شاخصهای ایمنی مواد غذایی   ۶۸
آزمایشهای میکروبی اختصاصی کنسروهای مواد غذایی   ۷۰
روش آزمون:   ۷۲
برداشت نمونه از مواد غذایی محتوی در قوطی کمپوت   ۷۶
۱-۱- تهیه اولین رقت از ماده غذایی   ۸۰
۱-۲- تهیه رقت مورد لزوم از قسمت مایع قوطی   ۸۱
۱-۳- تهیه رقت مورد لزوم از قسمت جامد قوطی   ۸۲
محلولهای رقیق کننده   ۸۲
روشهای شمارش میکروبی   ۸۳
– روش شمارش عمقی Pour  Plate   ۸۳
– روش شمارش سطحی   Surface  Plate   ۸۴
– روش شمارش توسط صافیهای غشایی   ۸۵
محیطهای کشت آزمایشگاه میکروب شناسی غذایی   ۸۷
سترون سازی با گرما:   ۹۳
تأثیر سترون سازی بر مواد غذایی:   ۹۴
۱- تأثیر بر روی رنگ:   ۹۴
۲- تأثیر بر روی طعم و رایحه:   ۹۵
۳- کیفیت تغذیه ای:   ۹۵
محاسبات حرارتی استریلیزاسیون کنسروها   ۹۷
سرعت نفوذ و انتقال حرارت در داخل کنسروها Heat Penetration   ۱۰۸
۱- هدایت Conduction   ۱۰۹
۲- انتقال حرارت به روش جابجایی Convection   ۱۰۹
۳- روش تابش یا تشعشع   ۱۱۰
اثر PH در استریلیزاسیون کنسروها   ۱۱۱
طبقه‌بندی مواد غذایی بر اساس PH   ۱۱۱
مقاومت حرارتی اسپرها   ۱۱۲
کنترل استریلیزاسیون کنسروها:   ۱۱۴
معرف‌های استریلیزاسیون   ۱۱۵
بسته ‌بندی کنسروها   ۱۱۷
۱- قوطیهای فلزی:   ۱۱۷
ورق‌های فولادی:   ۱۲۰
قلع اندود کردن:   ۱۲۲
لاک اندود کردن (پوشش لعاب)   ۱۲۳
خصوصیات لاک مورد استفاده   ۱۲۴
۲- شیشه:   ۱۲۵
مزایا   ۱۲۵
معایب   ۱۲۶
۳- بسته‌بندیهای پلاستیکی سخت   ۱۲۷
۴- بسته‌بندیهای قابل انعطاف و مقاوم در مقابل حرارت   ۱۲۸
The Retort Pouch   ۱۲۸
استانداردهای قوطی کنسرو   ۱۲۸
خوردگی قوطی فلزی   ۱۳۰
انواع خورندگی:   ۱۳۲
عوارض ناشی از خوردگی در قوطی فلزی   ۱۳۲
روشهای جلوگیری از زنگ‌زدگی قوطی   ۱۳۴
علل تورم قوطی‌های کنسرو:   ۱۳۵
تغییراتی از قبیل زنگ‌زدگی سطح داخل قوطی   ۱۳۸
تغییر رنگ   ۱۳۹
رسوبات کریستال مانند   ۱۴۰
علائم ظاهری فساد قوطی‌های کنسرو   ۱۴۱
بازرسی ظاهری   ۱۴۱
۱- مشاهده:   ۱۴۱
۲- آزمایش با دست:   ۱۴۳
۳- دقه کردن:   ۱۴۳
آماده کردن قوطی‌ها برای باز کردن و نمونه برداری   ۱۴۳
نمونه برداری:   ۱۴۵
آزمایش قوطی:   ۱۴۶
آزمایش درز قوطی   ۱۴۷
آزمایش شیمیایی قوطی‌های کنسرو   ۱۴۹
تشخیص استریل بودن قوطی‌ها:   ۱۵۰
بسته‌بندی و نشانه گذاری   ۱۵۱
بخش اول   ۱۵۳
۱-۱- پیدایش گوجه فرنگی   ۱۵۴
۲-۱- ترکیب شیمیایی گوجه فرنگی   ۱۵۵
۳-۱- کشت گوجه فرنگی   ۱۶۰
۴-۱- برداشت محصول   ۱۶۳
۵-۱- حمل گوجه فرنگی   ۱۶۴
بخش دوم   ۱۶۷
تولید رب   ۱۶۷
۲-۲- خرد کردن گوجه فرنگی:   ۱۷۱
۴-۲- تغلیظ آب گوجه فرنگی   ۱۷۶
الف- تغلیظ در دیگهای در باز   ۱۷۶
ب- تغلیظ در دیگهای تحت خلاء   ۱۷۶
بسته‌بندی رب   ۱۸۲
۵-۲- پاستوریزاسیون   ۱۸۲
۶-۲- دربندی   ۱۸۲
۷-۲- چگونگی دربندی   ۱۸۳
۸-۲- قوطی خالی   ۱۸۶
عملیات بازرسی کارخانجات رب   ۱۹۰
طریقه بازرسی سیستماتیک از کارخانجات رب سازی   ۱۹۰
سؤالات عمومی   ۱۹۰
سؤالات مربوط به مشخصات کارخانه   ۱۹۱
سؤالات مربوط به فرایند   ۱۹۲
بهداشتی کردن   ۱۹۴
بازرسی رب گوجه فرنگی   ۱۹۵
روش‌های تمیز کردن کارخانجات صنایع غذایی   ۱۹۷
بخش تغلیظ   ۱۹۹
پالایش و تصفیه فاضلاب   ۲۰۲
زوائد جامد باقیمانده   ۲۰۲
مواد مایع فاضلاب   ۲۰۳
بخش سوم   ۲۰۷
کنترل کیفی   ۲۰۷
۱- آزمایشگاه کنترل کیفیت   ۲۰۷
۲- رنگ   ۲۱۰
کنترل مواد اولیه:   ۲۱۰
آزمونهای کنترل کیفیت گوجه‌های دریافتی:   ۲۱۰
آزمونهای کنترل کیفیت آب مصرفی:   ۲۱۲
آزمایشات مربوط به کلر در آب مصرفی کارخانه   ۲۱۴
آزمونهای کنترل کیفی قوطیهای فلزی   ۲۱۶
آزمایش میکروبی قوطیهای کنسرو:   ۲۱۷
روشهای اندازه گیری فاکتورهای درب بندی:   ۲۱۹
آزمایش‌هایی مربوط به قوطیها در کارخانه کنسرو نوروزی :   ۲۲۰
کنترل کیفی حین فرایند:   ۲۲۱
آزمایشات شیمیایی و فیزیکی روی نمونه‌های درب:   ۲۲۱
آزمونهای میکروبی روی نمونه‌های رب:   ۲۲۳
آلودگهای میکروبی در کنسروهای اسیدی (رب):   ۲۲۴
شمارش میکروسکوپی کپکها به روش هوارد:   ۲۲۵
آزمونهای تشخیص میکروارگانیسم‌های موجود در کنسرو رب:   ۲۲۶
مراحل انجام آزمون‌های میکروبی در کارخانه کنسرو نوروزی :   ۲۲۶
کنترل محصول تمام شده:   ۲۲۶
منابع   ۲۲۸

 منابع

پایان، رسول، کنسروسازی، انتشارات کارنو، بهار ۷۵

پی جی، فلاوز، تکنولوژی فرآوری مواد غذایی، مقدمه‌ای بر ماشین آلات صنایع غذایی، ترجمه مسعود فلاحی.

توضیحات و اطلاعات دریافت شده از مسئولین و مهندسین کارخانه.

جیمز، ام، جی، میکروبیولوژی غذایی مدرن، جلد دوم، انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد.

دکتر ایمان دل، کرامت ا… و دکتر صادق زاده عراقی، عذرا، عوامل فساد و شرایط نگهداری مواد غذایی در سردخانه، مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، پاییز ۱۳۷۴٫

سید میر نظامی ضیابری، حسین، اصول بسته‌بندی مواد غذایی، انتشارات دانشگاه تهران، فروردین ۱۳۵۱٫

صداقت، ناصر، تکنولوژی بسته‌بندی مواد غذایی، انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد، تابستان ۱۳۷۵٫

قزوینیان، رحیم، روشهای کنترل بهداشتی مواد غذایی، انتشارات دانشگاه تهران، فروردین ۱۳۵۱٫

کریم، گیتی، آزمونهای میکروبی مواد غذایی، انتشارات دانشگاه تهران، سال ۱۳۷۴، چاپ ۷۴٫

مشار، محمدرضا، گوجه فرنگی، انتشارات موحد، زمستان ۷۱٫

ملکی، مرتضی ودخانی، شهرام، صنایع غذایی، جلد اول، انتشارات دانشگاه شیراز، چاپ ۷۴٫

مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی، گزارش شماره ۳۳٫

مهدی زاده، مهرانگیز و علیپور، مهدی محمد، آلودگیهای باکتریایی و قارچی مواد غذایی، انتشارات ارکان اصفهان، زمستان۷۷٫

مهندس فلاحی، مسعود، صنایع تبدیلی گوجه فرنگی (درب)، ا نتشارات بارثاوا، زمستان ۱۳۷۲٫

Jay. mj. Modern food microbiology, s 5th edition, 1996, new york chapman 8 hall.

پیشگفتار:

از ابتدای قرن اخیر تاکنون کنسروسازی صنعتی همواره به عنوان یکی از مهمترین روشهای نگهداری، تبدیل و عرضه مواد غذایی در تمام دنیا مطرح بوده و به احتمال بسیار زیاد در آینده این موقعیت خود را حفظ خواهد نمود علیرغم این واقعیت و با توجه به اینکه در حال حاضر حدود یکصد و پنجاه کارخانه کنسروسازی در کشور مشغول تولید فرآورده های مختلف کنسرو می باشند و با عنایت به گسترش رشته های علوم و صنایع غذائی در دانشگاههای بزرگ کشور تاکنون هیچ مجموعه کاملی در این زمینه به رشته تحریر در نیامده و کتاب موجود هم بیشتر برگردان کتابهای خارجی هستند که یا در دسته عموم نیستند یا فهم و درک آنها مشکل است و  یا پراکندگی مطالب در آنها موجب شده که هیچ یک نتوانند به عنوان کتاب درس این رشته معرفی گردند.

مطالب موجود در این پایان نامه به طور عمده بر اساس سر فصلهای کتابهای مختلف صنایع غذائی در دوره های کارشناسی علوم و صنایع غذائی و به منظور معرفی ابعاد مورد نظر به دانشجویان عزیز و پژوهشگران جوان تدوین شده و در تهیه آن از مطالب آموزشی دوره ای کارشناسی ارشد رشته علوم و صنایع غذائی و کتب و مقالات علمی فراوانی که پاره ای از آنها در  فهرست منابع درج گردیده است.

مقدمه:

منشاء اکثر فنون نگهداری مواد غذائی که امروزه در صنعت کاربرد دارد به قبل از تاریخ و زمانی که بشر به فکر حفظ غذا برای مواقع قحطی یا بهبود قابلیت خوراکی غذا برآمد برمی گردد. از زمانهای بسیار قدیم بشر پس از برداشت محصول گیاهان مفید بفکر نگهداری محصولات برداشت شده برای روزهای خارج از فصل برداشت بوده تا بتواند به مواد غذائی دسترسی داشته باشد. برای این منظور اولین روشی که انجام  می داده خشک کردن مواد غذائی در آفتاب بوده است. البته این روش را بشر از طبیعت آموخته که می توان بوسیلة خشک کردن موادغذائی را نگهداری نمود.

بعد از این روش استفاده از دود دادن نیز مورد استفاده قرار گرفته است و در مناطقی هم که نور خورشید کافی نبوه از آتش استفاده می شده است. بعدها روش نمک زدن را در مورد گوشت بکار برده اند و بیشتر گوشت ماهی را به وسیله نمک زدن نگهداری می کرده اند.

نقل شده است که سپاهان چنگیز در مواقع جنگ با خود صفحات بسیار نازک گوشت خشک کرده را حمل و از آن در تجدید قوا استفاده می کرده اند.

احتمالاً از زمانی که بشر پخت غذا را آموخته با فساد مواد غذائی هم روبرو شده سات و همین امر شاید باعث شده که به فکر جلوگیری از فساد موادغذائی و روشهای صحیح نگهداری آن باشد روشهای نگهدای بوسیلة روغن شاید بعد از مرحلة‌ نمک زدن باشد از روغن و نمک جهت جلوگیری از فساد و نگهداری گوشت استفاده     می شده است این روش در بعضی از نقاط هنوز هم انجام می شود و اصطلاحاً روش قورمه نام دارد.

عادات و سننن و طریقه زندگی عشایر که درحال ییلاق و قشلاق هستند ایجاب می کند که این روش مورد استفاده قرار گیرد.

این روشها ادامه داشتند تا قرن هفدهم میلادی که نیکلا آپرت Nicola  Appert    که او را پدر کنسرو می شناسند طریقه نگهداری مواد غذائی در طرف سربسته را کشف کرد.

و نتایج تحقیقات خود را بصورت زیر خلاصه نمود.

۱) مواد غذائی را باید در داخل ظروف شیشه ای و یا فلزی مسدود نمایند.

۲) مسدود کردن در شیشه باید با دقت بسیار انجام گیرد.

۳) مواد غذائی مسدود شده در داخل ظروف کاملاً سربسته را باید مدتهای کوتاه و یا زیاد در آب جوش عقیم نمود.

۴) مواد غذائی عقیم شده را باید بعد از مدت مشخص از آب جوش خارج و سرد نمود.

روش آپرت به تدریج توسعه یافت و تکمیل شدو آهن سفید جانشین شیشه شد.

در سال ۱۸۱۴ آلبرت به لندن مسافرت نمود و در آنجا آشپزخانه بزرگی را مشاهده نمود که کمتر استفاده می شود و از بخار آب برای تهیه غذا استفاده می نمایند. در این موقع به فکر استفاده از اتوکلاو در عقیم کردن موادغذائی افتاد  نتجه کار آپرت کاملاً رضایت بخش بود و انواع مختلف  کنسرو و میوه و گوشت را تهیه و به بازار عرضه نمود.

در سال ۱۸۴۷ بحران بزرگی مواد غذائی را در فرانسه فراگرفت و اکثر قوطی های کنسرو فاسد گردیدند نتیجه این رشد که در سال ۱۸۵۰ شیمی دان فرانسوی بنام Favre پیشنهاد کرد که به جای عقیم نمودن بوسیلة آب جوش آن را در حمام آب نمک  عقیم نمایند و در نتیجه نقطه جوش بیش از ۱۰۰ درجه سانتی گراد خواهد بود.

در سال ۱۸۵۱ جانشین Appert  به نام Chevallie  Appert  پیشنهاد کرد که به جای   آب نمک  بهتر است عمل حرارت دادن و عقیم نمودن را در داخل اتوکلاو انجام دهند و در سال ۱۸۵۲ با استفاده از فشارسنج ایده خود را به مرحله اجرا درآورد.

در سال ۱۸۵۱ Appert  فوت نمود بدون اینکه دیناری برای کفن و دفن خود به جای گذاشته باشد ولی از نتایج شگفت انگیز اختراعش بی نهایت خوشحال بوده بعلت فداکاریهای Appert او را پدر کنسرو می نامند و نگهداری موادغذائی را به وسیلة‌ حرارت  Appertisation و آمریکا و انگلستان Appertising می نامند.

در سال ۱۸۷۶ شریور (Shriver) اتوکلاو با بخار تحت فشار را کشف کرد و آن را رتورت نامید. در اوایل قرن بیست قوطی ای حلبی سه تکه به شکل امروزی متداول گشت و در سال ۱۹۲۱ لعاب قوطی کشف شد که از بسیاری از فسادهای شیمیائی جلوگیری می کرد. بین سالهای ۱۹۲۰ و ۱۹۳۰ مطالعات اساسی بسیاری برای تعیین رابطه دما و زمان برای از بین بردن باکتریها اسپردار انجام شد و دانشمندی آمریکائی توانست با استفاده از اطلاعات جمع آوری شده روی انتقال حرارت در قوطی یک سیستم ریاضی برای تعیین حداقل گرمای لازم برای استریل کدن کامل، تدوین کند.

در جنگ جهانی دوم اطلاعات ما دربارة‌ ویتامینها و اثر گرما در ارزش غذائی توسعه پیدا کرد. براساس این قبیل اطلاعات بود که توانستند غذاهای قوطی شده ای با ارزش غذائی بسیار خوب تهیه کنند. امروز، که فقط ۱۵۰ سال از تولید تجارتی غذاهای قوطی شده می گذرد این صنعت به جائی رسیده که توانسته است هزاران نوع غذای ساده و پخته آماده در اختیار دنیا در اختیار همه افراد بشر قرار دهد و از این راه بزرگترین خدتمت بهداشتی را به بشر ارائه دهد و به لذت زندگی آنها بیفزاید.

 

تعریف موضوع:

کلمه کنسرو از لغت یونانی Conservar  به معنی حفظ کردن مشتق شده است. به طور کلی کنسرو کردن در صنایع غذائی عبارت است از ایجاد شرایطی که بتوان تحت آن شرایط محصول مورد نظر را برای مدتهای طولانی حفظ نمود. بنابراین تعریف از کلمه کنسرو باید بتوان برای کلیه روشهایی که به هر نحو موجب افزایش زمان قابلیت نگهداری محصول می شوند استفاده نمود. اما در ایران از ابتدای کار صنایع قوطی کردن مواد غذائی از کلمه کنسرو برای آن استفاده گردیده و هنوز هم این غلط مصطلح  متداول می باشد.

و از آن به جای معادل Canning  یا Tinning  استفاده می شود.

کنسروسازی روشی است که با استفاده از حرارت و خروج اکسیژن، موجب مرگ یا عدم رشد میکرو ارگانیزم ها می شود. در این روش ماده غذائی به صورت تجارتی سترون می گردد.

این بدان معناست که ماده غذائی فاقد میکرو ارگانیزم هائی است که در شرایط معمولی نگهداری فرآورده قادر به رشد و ایجاد فساد باشند.

علاوه بر این میکرو ارگانیزم های بیماریزای قادر به رشد نیز در این فرآورده ها وجود نخواهد داشت.

اهدافی را که ما در صنایع کنسرو دنبال می کنیم عبارتند از:

از بین بردن میکرو ارگانیزم ها و عوامل بیولوژیک یاحداقل جلوگیری ازفعالیت آنها

مهار کردن عوامل موثر در فساد شیمیائی و از بین بردن آنزیم ها

بسته بندی مواد غذائی به منظور جلوگیری از فساد فیزیکی و آلودکی مجدد مواد غذائی

 

اهمیت موضوع:

یکی از عوامل کارائی انسانی، تأمین غذائی سالم و کافی است به همین جهت تهیه و نگهداری مواد غذائی طبق اصول بهداشتی و فنی از پایه های بهداشت عمومی و پیشگیری از بروز بیماریهای مختلف و جلوگیری از اتلاف مواد غذائی محسوب      می شود.

تاریخ نگهداری مواد غذائی با تاریخ پیدایش انسان و تغذیه وی همراه بوده یکی از بزرگترین مشکلات آکولوژیکی وی را تشکیل می داده است. زیرا بشر به منظور نگهداری مواد غذائی برای سایر فصول همواره با موجودات مزاحمی که خود را شریک غذای او می دانستند مواجه بوده است.

مسلم است که روشهای نگهداری اولیه برای برآوردن احتیاجات بشر کافی نبودند. بنابراین گاهگاهی مردم در اثر کمبود مواد غذائی دچار گرسنگی و قحطی های شدید می گردیدند. بنابراین فکر یافتن روشهای مناسبی برای نگهداری مواد غذائی از دیر زمان مورد توجه بشر بوده بخصوص با تحولات چشمگیر در سالهای اخیر و با افزایش سریع جمعیت و پیدایش شهرهای بزرگ و مراکز عظیم تولید مواد غذائی و همگام با پیشرفت علوم و تکنولوژی روشهای مختلف مدرن نگهداری مواد غذائی فاسد شدنی گسترش زیادی یافته است.

صنایع غذائی بخصوص کنسرواسیون امروز علاوه بر اهمیتی که در اقتصاد ملل دارد وظیفه خطیری را در تغذیه هر ملت و بلکه جامعه بشریت به عهده  دارد لذا آشنائی با اصول تغذیه از جمله نیازهای لازم برای حداکثر استفاده از کلیه منابع غذائی مانند فرآورده های کشاورزی، دامی، دریائی، تک سلولی و نیز فرآورده های فرعی از مواد زائد برای تغذیه دامها می باشد علاوه بر این نباید فراموش کرد که بشر غذا را تنها برای رفع نیازهای تغذیه ای خود نمی خورد. بلکه لذت بردن از غذاهای متنوع و لذیذ نیز اهمیتی کمتر از تغذیه آن ندارد چرا که تلاش ما در زندگی برای لذت بردن از آن است و نه زنده بودن تنها به همین علت امروزهن انواع غذاهای متنوعی که در بازار قابل خریدند به چندین هزار نوع می رسد و هر روزه بر تعداد آنها افزوده می شود و همه اینها برای تأمین بهره و لذت بیشتر از غذا می باشد.

به جمعیت کشور ما با ۵۲ میلیون جمعیت و سرعت رشد ۷/۳ تا ۸/۳ درصد روزانه ۵۵۰۰ نفر و سالانه حداقل ۲ میلیون نفر افزوده می شود چنانچه روند افزایش با ضریب رشد فعلی ادامه یابد جمعیت در طی ۲۲ سال آینده ۲ برابر یعنی ۱۰۰ میلیون و در ۴۵ سال آینده به ۲۰۰ میلیون خواهد رسید.

تنها حدود ۸/۳ میلیون نفر در بخش کشاورزی شاغل بوده عهده دار تأمین نیازمندیهای غذائی جمعیت کشور می باشند این در حالی است که برای تغذیه جمعیت اضافی اگر مصرف سرانه ثابت نگه داشته شود نیازهای گندم کشور حدود ۴۰۰ هزار تن، برنج ۷۰ تا ۸۰ هزار تن، قند و شکر ۶۰ تا ۷۵ هزار تن، گوشت سفید و قرمز ۴۵ تا ۵۵ هزار تن و سایر محصولات کشاورزی و دامی بین ۵۲۰ تا ۵۳۰ هزار تن خواهد بود و بدین ترتیب تا سال ۱۳۸۵ نیاز کشور به اغلب مواد غذائی بیشتر از دو برابر میزان فعلی خواهد بود.

بنابراین سعی بر این است که با روشهای مختلف عمر مواد غذائی تهیه شده را  طولانی تر بکنیم که از آن جمله می توانیم به کنسرواسیون اشاره کنیم و در این روش سعی بر این است که عوامل آلوده کننده به طور کلی در ماده غذائی از بین برود. به عنوان مثال برای قوطی کردن ابتدا غذا را حرارت می دهیم تا هوای بین سلولی حل شده و خارج شود سپس قوطی را از غذا پرکرده و هوای سرد آن را به نحوی خالی می کنیم و آنگاه درب قوطی را تحت خلاء به طور غیر قابل نفوذ بسته و در نهایت آن را استرلیزه می کنیم. به این طریق در عمل اول اکسیژن را که عامل اکسیداسیون غذا و احیاناً جداره ی قوطی می باشد بیرون رانده ایم و بدین ترتیب با درب بندی از ورود اکسیژن و هوای آلوده و میکروب به داخل قوطی جلوگیری کرده ایم و با استریل و یا پاستوریزه کردن، میکروبها و آنزیمها موجود در غذا را از بین می بریم.

با این روش انتظار می رود که غذا برای همیشه سالم بماند ولی از آنجائی که بعضی از فعل و انفعالات شیمیائی به اکسیژن و آنزیم احتیاجی ندارند و به کندی عمل می کنند عمر پیش بینی شده برای قوطی های غذا در حدود دو سال ذکر می گردد.

 

انتخاب مواد اولیه

۱-۱- میوه و سبزی

در بسیاری از کشورهای پیشرفته صنعتی برای انتخاب مواد اولیه کنسروها استانداردهای مشخصی وجود دارد که شامل ویژگیهای مختلفی از قبیل اندازه، رنگ، حالت فیزیکی، بافت  Texture، یکنواختی محصول، شمارش و نوع          میکروارگانیسم های موجود در آنها، نحوه و ظروف بسته بندی و غیره می باشند که مجموعه ی آنها را Specifications  می نامند.

Specifications  یا به اصطلاح ویژگیهای تعیین شده توسط هر کارخانه کنسروسازی خاص همان واحد بوده و تهیه و اجرای آنها کار ساده ای نیست زیرا مدتها تجربه و وقت لازم است تا بتوان صلاحیت و شرایط کاربرد یک ماده را در صنعت ارزیابی نموده و از آن محصولی خوب و مورد پذیرش همه جانبه به دست آورد، نکته بسیار مهم در این مورد این است که تحقیقات لازم برای تهیه این نوع مقررات بایستی کاملاً ابتکاری باشند و تقلیدهای کورکورانه از دیگران، دست اندرکاران بی تجربه را به جایی نخواهد رساند، زیرا تولیدات کشاورزی از نقطه ای به نقطه دیگر که دارای شرایط مختلف جوی، آب و خاک می باشند با یکدیگر متفاوت هستند و در مراحل مختلف فرآیند، رفتار و تغییرات گوناگونی از خود نشان می دهند، مثلاً کنسرو نخود فرنگی حاصل از یک منطقه با منطقه دیگر و یا حتی مزرعه ای با مزرعه دیگر در یک منطقه متفاوت است و همچنین فرآورده حاصل از یک مزرعه مشخص در شرایط مختلف کاشت و برداشت از قبیل ابری، بارانی و آفتابی بودن هوا و شرایط داشت و خصوصاً زمان برداشت تا حدی متفاوت است و موجب تغییر ویژگیهای مواد اولیه می شود.

آنها که دنبال دلایل این اختلافها رفته اند به نکات جالبی برخورد کرده اند و روز به روز اهمیت بیشتری به آنها می دهند و در نتیجه محصولی بهتر و بهتر به بازار عرضه می کنند تا در محیط های پر از رقابتهای فشرده قادر به ادامه کار و فعالیت باشند.

در مورد انتخاب ماده اولیه مهمترین اصل توجه به انتخاب گونه محصول است زیرا گونه ها با واریته ها یا اسپس های مختلف طی مراحل مختلف کنسروسازی دارای رفتارهای گوناگون هستند و در نتیجه فرآورده های با کیفیتهای مختلفی از آنها به دست می آید، به عنوان مثال پاره ای از واریته های سیب در مقابل کمترین مقدار حرارت بافتشان متلاشی می شود، در حالی که پاره ای دیگر از واریته ها فرآیند حرارتی را به خوبی تحمل می کنند، بدون اینکه تغییرات نامطلوبی در بافت و سایر کیفیات آنها حاصل شود.

به طور کلی در مورد انتخاب گونه های مناسب مواد غذائی برای تولید کنسرو نکات زیر را باید مورد توجه قرار داد.

الف- شناسایی کامل گونه مورد نظر، گونه های مختلف به علت دارا بودن ترکیب و حالت فیزیکی متفاوت تأثیر بسیار مهیم در کیفیت فرآورده نهایی دارند و برای هرگونه از محصول فرآیندهای متفاوتی لازم است.

ب- نحوه کاشت، داشت و برداشت محصول، ثابت شده است که شرایط مختلف کشاورزی در ترکیب و در نتیجه در کیفیت محصول تأثیر دارند.چ

از میان عوامل متعدد موثر در این امر نوع کود شیمیایی، نوع زمین، شرایط آب و هوا در درجه اول اهمیت هستند.

پ- درجه خلوص و نوع خالصیها، چه آن دسته که در مزرعه به محصول اضافه می شوند و چه آنهایی که در طی مراحل مختلف حمل و نقل و نگهداری در انبار به آن اضافه می گردند در بعضی از کیفیات محصول از قبیل طعم، مزه، رنگ و حتی حالت فیزیکی فرآورده نهایی تأثیر دارند.

ت- وجود مواد افزودنی کشاورزی و صنعتی، از قبیل سموم دفع آفات نباتی و موادی که به عنوان اصلاح کننده یا نگهدارنده به محصول اضافه می گردند حتی با مقادیر بسیار کم می توانند بر روی محصول نهایی تأثیر بگذارند.

ث- حالت فیزیکی: Texture ، یکنواختی، سفتین نرمی، شکل، اندازه، ویسکوزیته، آسیب دیدگی، شکستگی دانه ها و قطعات ماده خام نیز در کیفیت محصول اثر دارند.

ج- شرایط میکربی، نوع و تعداد میکروارگانیسم های آلوده کننده ماده اولیه به خصوص از نظر میزان پیشرفتگی فساد و تغییرات فیزیکی که در اثر رشد و نمو و تکثیر آنها در بافت محصول به وجود آمده و متابولیت هایی که در اثر فعالیت آنها در محصول باقی مانده است.

چ- وضع یا سابقه بهداشتی محصول، از نظر آلودگیهای میکروبی و وجود بقایا و فضولات دستگاه گوارش حشرات و جوندگان، پرندگان و حیوانات اهلی و وحشی و آفت زدگی که پاره ای از آنها با چشم غیر مسلح قابل تشخیص می باشند و پاره ای دیگر را می توان با انجام آزمایش Filth  شناسایی نمود.

ح- شرایط حمل و نقل و نوع وسیله نقلیه، که از لحاظ آلودگی محصول در طی حمل و نقل و آسیب های فیزیکی که طی آن ممکن است به بافت محصول وارد گردد حائز اهمیت است.

خ- شرایط نگهداری در انبارها از نظر، درجه حرارت، زمان، رطوبت نسبی محل، ترکیب هوای محل نگهداری که از عوامل موثر در تشدید تنفس و فع و انفعالات متابولیک هستند.

 

 

۲-۱- فرآورده های دامی

انتخاب مواد اولیه از منشاء دامها، طیور و آبزیان کاری است مشکل، زیرا، از یک طرف این موجودات خود ناقل انگلها و میکروارگانیسم های بیماری زا برای انسان هستند و از طرف دیگر عامل انتقال انواع آلودگیها از محیط زیست و مواد غذائی مصرفی خود به انسانها می باشند، و بنابراین هنگام انتخاب این مواد باید به عوامل زیر توجه کافی مبذول گردد.

الف- در بعضی از دامداریها گاهی برای رشد سریع دامها از هورمونهای مختلف استفاده می کننند که گاهی ممکن است باقی مانده آنها در فرآورده های دامی از حد مجاز فراتر باشد.

ب- در دامداریها برای درمان بیماریهای دامی از آنتی بیوتیکهای متعدد استفاده        می شود که تا چند روز پس از درمان با آنتی بیوتیک، مقدار آن در اندامهای مختلف و فرآورده های دامی زیاد است و می تواند سلامت مصرف کننده را به خطر بیاندازد.

پ- گاهی برای جلوگیری از فساد و نگهداری مواد غذایی از آنتی بیوتیک و مواد شیمیایی نگهدارنده استفاده می شود که باقیمانده آن وارد بدن دامها و از آنجا وارد مواد اولیه و در نهایت غذای مصرفی مردم می شود.

ت- اگر از غذاهای فاسد برای تغذیه دامها استفاده شود یا مواد غذایی دامی در شرایط نامساعد نگهداری شده و آثار فساد آنها هنوز ظاهر نشده باشد، ممکن است مقدار میکوتوکسین ها و سایر سموم میکروبی در غذای دام زیاد شده و در نتیجه سم، وارد غذای دام و از آنجا واردد فرآورده دامی گردد.

ث- در مورد ماهی، آلودگی به اشکال مختلف ممکن است وجود داشته باشد به کرات اتفاق افتاده که ماهی عوامل آلوده کننده مانند جیوه، سرب، کادمیوم و عوامل مشابه را از محیط زیست خود کسب نموده، مقدار این مواد ممکن است به طور طبیعی در اب پاره ای از دریاها و اقیانوسها زیاد باشد و یا از طریق فاضلابهای صنعتی وارد آب شده باشند که در این حالات جیوه، سرب، کادمیوم وارد بافتهای گیاهی و حیوانی شده و چون این موجودات منبع غذایی ماهی هستند، فلزان مذکور از این طریق وارد بدن ماهی و از آنجا به طور غیر مستقیم وارد بدن انسان می شوند.

به علاوه بعضی از گونه های ماهی مقادیری سم سنتز کرده و آن را در بافتهای خود ذخیره نموده و از طریق مصرف ماهی سموم وارد غذای انسان می شوند.

و بالاخره اینکه ماهی ممکن است پس از صید در شرایط نامساعد نگهداری شده و به سموم میکروبی آلوده گردد که در هر حال نوع و میزان آلودگی باید مشخص باشد.

بدیهی است بحث آلودگی میکروبی و شیمیایی فرآورده های دامی بسیار گسترده بوده و از حوصله این بحث خارج است و بنابراین به همین مقدار اندک اکتفا می شود.

 

3-1- نشاسته در صنایع کنسرو

انواع نشاسته از منابع اولیه مختلف و ویژگیهای متفاوت در کنسروسازی مورد استفاده قرار می گیرد.

نشاسته برای حفظ قوام مواد غذایی و ثبات آنها در طی فرآیند حرارتی در درجات بالا موثر است، همچنین در بهبود کیفیت بافت میوه ها و سبزیها نقش مهمی دارد.

از نشاسته گاهی برا حفظ طعم و مزه محصول نیز استفاده می گردد بدیهی است که چون نشاسته از منابع مختلف در دسترس صنایع کنسرو می باشد که ویژگیهای متفاوتی دارند، در انتخاب نشاسته، مورد کاربرد آن باید مشخص باشد.

 

4-1- استفاده از شکر در کنسروسازی

از شکر برای فرمولاسیون قسمت مایع قوطیهای کمپوت و برای تغییر طعم و مزه آنها استفاده می گردد.

به علاوه شکر موجب تشدید اثر مواد موثر در طعم و بو در محصول می گردد. گاهی

وجود شکر در فومول موجب بهبود رنگ و تردی محصول می شود به عنوان مثال در مورد کمپوت گیلاس و آلبالو که دارای مقادیری آنتوسیانین هستند، این نقش حائز اهمیت است. در مورد کنسرو سبزیها نیز شکر موجب بهبود طعم و مزه محصول     می گردد.

اما در مورد فرآورده های گوجه فرنگی استفاده از شکر مناسب نیست، زیرا اولاً: در مزه ترش و مطبوع محصول اثر منفی دارد و ثانیاً رشد میکروارگانیسم ها را در طی مراحل بعدی نگهداری تشدید می کند.

 

5-1- استفاده از نمک در کنسروسازی

 

120,000 ریال – خرید

تمام مقالات و پایان نامه و پروژه ها به صورت فایل دنلودی می باشند و شما به محض پرداخت آنلاین مبلغ همان لحظه قادر به دریافت فایل خواهید بود. این عملیات کاملاً خودکار بوده و توسط سیستم انجام می پذیرد.

 جهت پرداخت مبلغ شما به درگاه پرداخت یکی از بانک ها منتقل خواهید شد، برای پرداخت آنلاین از درگاه بانک این بانک ها، حتماً نیاز نیست که شما شماره کارت همان بانک را داشته باشید و بلکه شما میتوانید از طریق همه کارت های عضو شبکه بانکی، مبلغ  را پرداخت نمایید. 

 

 

مطالب پیشنهادی:
  • مقاله برنامه‏ نویسی خط تولید کارخانه رب گوجه‏ فرنگی با نرم‏ افزار Step7_graph
  • پروژه کارآموزی بررسی فرایند تولید کارخانه رب
  • برچسب ها : , , , , , , , , ,
    برای ثبت نظر خود کلیک کنید ...

    براي قرار دادن بنر خود در اين مکان کليک کنيد
    به راهنمایی نیاز دارید؟ کلیک کنید
    

    جستجو پیشرفته مقالات و پروژه

    سبد خرید

    • سبد خریدتان خالی است.

    دسته ها

    آخرین بروز رسانی

      سه شنبه, ۳ مرداد , ۱۳۹۶
    
    اولین پایگاه اینترنتی اشتراک و فروش فایلهای دیجیتال ایران
    wpdesign Group طراحی و پشتیبانی سایت توسط دیجیتال ایران digitaliran.ir صورت گرفته است
    تمامی حقوق برایdjkalaa.irمحفوظ می باشد.