اصول تبلیغ دینی با تأکید بر انسان شناسی در قرآن


دنلود مقاله و پروژه و پایان نامه دانشجوئی

فهرست

مقدمه  ۱

فصل اول: ۴

کلیات وتعریف    ۴

معنی لغوی و اصطلاحی تبلیغ  ۵

تعریف تبلیغ در اسلام  ۸

واژه های مقابل تبلیغ دینی   ۱۰

۱propaganda- 11

2Propagation- 12

3Mission- 12

تبلیغ دینی وغیر دینی   ۱۳

نسبت تبلیغ وتربیت: ۱۵

ضرورت و جایگاه تبلیغ  ۱۷

۱-تبلیغ از منظر قرآن  ۱۸

دستور به پیامبران  ۱۸

۲-تبلیغ دینی ازمنظر معصومین (علیهم السلام) ۱۹

۳-تبلیغ از منظر علمای مسلمان  ۲۰

۴-ازدیدگاه  سیاست مداران  غیر مسلمان  ۲۲

تعریف انسان شناسی   ۲۳

معنای لغوی و اصطلاح شناسی: ۲۳

انواع انسان شناسی   ۲۴

انسان در اسلام  ۲۵

اهمیت و ضروت انسان شناسی قرآنی برای مبلغان  ۲۵

منظور از انسان شناسی در قرآن  ۲۸

اصول تبلیغ دینی براساس انسان شناسی درقرآن  ۳۰

فصل دوم  ۳۱

ویژگی های منفی انسان در قرآن و اصول تبلیغی مناسب با آن ها ۳۱

* اصول تبلیغ دینی با تأکید بر انسان شناسی در قرآن   ۳۲

* منظور از ویژگی های مثبت انسان در قرآن   ۳۳

فطرت چیست؟  ۳۴

نظریه قرآن کریم: ۴۰

ویژگی های فطرت: ۴۲

* عوامل رشد و شکوفایی فطرت   ۴۴

* پیروی از پیامبران   ۴۵

* پیروی از عقل: ۴۵

* موانع رشد فطرت   ۴۶

۱-هوای نفس : ۴۶

۲- دنیا گرایی: ۴۷

۳- شیطان: ۴۹

کرامت برای بشریت   ۵۱

* کرامت در صورت و سیرت   ۵۱

اقسام کرامت: ۵۲

اصول تبلیغی: ۵۳

الف:اصول تقویتی: ۵۴

۱- تقوا محوری: ۵۴

۲- ترویج روحیه شهادت طلبی   ۵۴

ب:اصول هشداردهنده  ۵۶

۱-  جلوگیری ازحرکت نزولی انسان به طرف بعد حیوانیت: ۵۶

۲-  هشدار دادن نسبت به عواقب مکر و نیرنگ نسبت به حق و اهل حق   ۵۶

خلیفه اللهی   ۵۷

در لغت و اصطلاح  ۵۷

علت خلیفه اللهی بودن انسان: ۵۹

اصول تبلیغی   ۶۰

اصول علمی   ۶۰

الف: اصل رهائی از طبیعت پیش از مرگ: (موت اختیاری) ۶۰

ب: تقدم تزکیه بر تعلیم برای دست یابی به اسماء الهی . ۶۱

ج: اصل دوری از غفلت: ۶۲

بصیرت   ۶۳

* تفاوت بصر و بصیرت   ۶۴

تفاوت نظر و رؤیت    ۶۶

اصول تبلیغی: ۶۷

*اصول تقویتی   ۶۷

۱- ذکر خدا به هر شیوه ممکن و در هر جا ۶۷

۲- بیان سیره علما و هم نشینی با آنها: ۶۸

۳- تفکر، تدبر و خردورزی در همه امور خصوصاً در دین خدا: ۶۸

۴- زهد و عدم دلبستگی به دنیا: ۶۹

۵- انس با قرآن و معانی و معارف آن  ۶۹

۶- تقویت اخلاص: ۷۰

اصل هشدار دهنده: ۷۱

غفلت: ۷۱

فصل سوم  ۷۲

الف: ویژگی های منفی انسان در قرآن: ۷۳

* اوصاف بیان کننده طبیعت    ۷۵

ضعیف بودن انسان: ۷۶

۱- شهوت جنسی: ۷۸

اصول تبلیغی مناسب    ۷۹

اصل عملی: ۸۰

۲- مال دوستی: ۸۲

اصول تبلیغی: ۸۲

اصل علمی: ۸۳

اصل عملی: ۸۴

۳- حب جاه و مقام  ۸۵

اصول تبلیغی: ۸۷

اصل علمی: ۸۷

اصل عملی: ۸۸

۱- هلوع: ۹۰

در لغت و اصطلاح  ۹۰

ویژگی های منفی حاصل از حرص مذموم: ۹۳

اصول تبلیغی با توجه به ویژگی هلوع  ۹۴

اصل عملی: ۹۷

۲- کم ظرفیت و خود محور: ۱۰۰

اصول تبلیغی مناسب   ۱۰۳

اصلی عملی: ۱۰۴

۳-  در مواجهه با اکرام نعمت ها و هنگام سختی ها و هنگام رفع بلاها عقیده اش متزلزل می شود. ۱۰۵

الف: ناامید در هنگام مواجهه با سختیها(قنوط و یئوس) ۱۰۵

ب: مغرور در هنگام دست یابی به نعمت بعد از سختی   ۱۰۶

ج: در هنگام وفور نعمت، از خدا کنار می کشد و در هنگام سختی ها دعاهای طولانی دارد. ۱۰۷

د: خودخواه در برابر نعمتها: ۱۰۸

ﻫ: کفور،سرمست و ناسپاس به هنگام دستیابی به نعمت ها: ۱۱۰

و: فخور بودن هنگام مواجهه با سلامتی، نشاط و سرزندگی   ۱۱۱

* اصول تبلیغی: ۱۱۲

اصول علمی : ۱۱۳

اصول عملی تبلیغی   ۱۱۵

* ایثار هنگام نعمت و شکر هنگام سختی(فتوّت)  ۱۱۶

۴- مجادله کننده: ۱۱۷

۵- عجول بودن  ۱۲۱

اصول تبلیغی:  ۱۲۲

اصول علمی:  ۱۲۳

آگاهی دادن مخاطبان به حقیقت عجله و پیامدهای آن  ۱۲۳

الف:عجله در دفع شر  ۱۲۳

ج:تثبت وتانی در امور مادی وغیر عبادی   ۱۲۴

۱- ناسپاس بودن (کنود) ۱۲۵

اصول تبلیغی: ۱۲۷

اصل علمی: ۱۲۷

۲- طغیانگر: ۱۲۹

عوامل طغیان  ۱۳۳

مصادیق طغیان: ۱۳۴

اصول تبلیغی: ۱۳۴

اصول علمی: ۱۳۵

۱- توجه و اگاهی دادن مخاطب به علم الهی: ۱۳۵

۲- احساس نیاز به خدا: ۱۳۵

۳- یاد آخرت و عذاب های آن: ۱۳۶

۴- تزکیه و خودسازی   ۱۳۶

۵- توجه به ضعف خود: ۱۳۶

۶- توجه به عواقب بد طغیان: ۱۳۷

اصول عملی: ۱۳۸

۱- استقامت در برابر دستورات خدا و رسولش و اهل بیت(علیهم السلام): ۱۳۸

۲- تواضع در همه رفتارهای فردی، اجتماعی   ۱۳۸

۳- مداومت بر نماز: ۱۳۸

۳- غفلت  ۱۳۹

* علائم غفلت    ۱۴۱

اصول تبلیغی: ۱۴۳

اصول علمی: ۱۴۳

اصول عملی: ۱۴۴

۱- توصیه به عبرت گرفتن از تاریخ. ۱۴۴

۲- استمرار و دوام ذکر: ۱۴۴

۳- نماز با حضور قلب    ۱۴۴

۴- تفکر در امور خیر: ۱۴۵

۵- تغییر محیط: ۱۴۵

۶- یقظه و بیداری   ۱۴۵

فصل چهارم  ۱۴۷

پیشنهادات:  ۱۵۰

طرح تحقیق

بیان موضوع: با توجه به اینکه  قرآن کریم  کامل ترین کتاب آسمانی برای هدایت بشریت است  وبه فرموده خودش هرچیزی که برای  هدایت انسان لازم است بیان فرموده است وبا توجه به اهمیت تبلیغ دین که وظیفه اصلی انبیا واولیا در قران شمرده شده است بهترین راهکارها ی امر تبلیغ دین را باید ازخود قران گرفت.اگر چه در این مورد تحقیقات فراوانی صورت گرفته است اما هرکدام به جوانب خاصی از امر تبلیغ پرداخته اند مثل شیوه های تبلیغی انبیا ,ویژگی های مبلغان در قران و….اما احساس می شود یکی از اموری که باید به آن بیشتر پرداخته شود شناخت انسان از منظر قرآن به عنوان یک مخاطب ورکن اصلی تبلیغ است

چراکه اگر انسان به خوبی شناخته نشود نمی توان به اصول کلی برای هدایت این انسان دست یافت. فراموش نشود که کتاب های انسان شناسی در قران فراوان است اما بیشتر به جنبه های مبانی انسان شناسی(هستی انسان) پرداخته است و به جنبه چگونگی انسان به این معنی که این انسان چه خصوصیات  وصفاتی دارد یا در چه حالاتی به سر می برد ویا به عبارت دیگر شناخت صحیح مخاطب  ازمنظر قرآن نپر داخته اند؛تا یک مبلغ به تواند به یک اصول کلی محتوای در برخورد با انسان ها دراوصاف وحالات مختلف دست یابد وخدایی نکرده به جای تبلیغ دین اسلام ناب ،به تبلیغ دستاوردهای خود بپردازد اگرچه از آیات وروایات هم استفاده کند.با توجه به این بیان ما دراین تحقیق در صدد شناخت اصول تبلیغ دینی براساس ویژگی های انسان در آیات قران هستیم واین اصول یا به صراحتا در ایات وروایات آمده یا از مضامین آنها استخراج می شود.

سابقه وضرورت تحقیق:

 مورد ویژگی های انسان در قران به این عنوان خاص کمتر پرداخته شده است اگرچه از ابتدا که مفسران به امرتفسیر قران روی اورده اند در شرح وتفسیر آیات ،اجمالا به برخی از این ویژگی ها پرداخته اند البته برخی از علما مثل علامه طباطبایی ،شهید مطهری و  علامه مصباح یزدی،
کتابی هایی تحت عنوان انسان شناسی در قران دارند ولی کمتر به مقوله چگونگی انسان
پرداخته اند وکمتر با نگاه تبلیغی به این ویژگی ها اشاره شده است . البته کتاب تفسیرا نسان به انسان علامه جوادی آملی در فصل جداگانه به اوصاف انسان تحت عناوین صفات نکوهیده وپسندیده به این ویژگی ها  پرداخته است  ودر تفسیر تنسیم تا آن مقدار که چاپ شده به این ویژگی ها ،بعضا مفصل پرداخته است.  شاید بتوان گفت تنها منبعی که  ویژگی ها انسان در قران را با نگاه  دست یابی به اصول تبلیغی ، توضیح داده است، کتاب انسان در قران دکتر احمد بهشتی است که درادامه بیان ویژگی ها به راهکارهایی هم اشاره کرده است.البته کتاب اخلاق در قران ایت الله مکارم هم به برخی از این ویزگی ها به عنوان صفات اخلاقی پرداخته  و راهکارهایی را ارائه کرده است.

ضرورت این تحقیق در حد ضرورت اصل تبلیغ می باشد چراکه تبلیغ بدون شناخت انسان و بدون تهیه محتوای مناسب برای او اگرچه بهترین شیوها وفنون تبلیغ را به کار ببندید اثر معکوس ومخرب خواهد داشت

وبا توجه به تخصصی شدن امر تبلیغ در حوزه ودانشگاه  لازم است که به این موضوع تخصصی پرداخته شود؛ اگرچه در کتاب های  غربیکه برمبنای تجربه نگاشته شده ؛ این مطالب پرداخته اند اما علاوه بر ناقصی های موجود،واشکالاتی مبنایی  واصولی که برآنها وارد است، حجیت انها به اندازه کلام وحی وبیانات معصومین(علیهم السلام ) نمی باشد.واطمینان آور نیست . ضرورتی دیگر که برای این تحقیق می شود در نظر گرفت جلوگیری از کاربرد سلائق شخصی دربیان مطالب توسط مبلغان است  ودر نهایت مبلغان با دستیابی به این تحقیق در امر محتوا سازی به قوائد کلی ومورد اعتماد دست می یابند.

 

سوالات اصلی وفرعی:

سوال اصلی:

اصول تبلیغ دینی  با تاکید برانسان شناسی در قران چیست؟

سوالات فرعی:

۱-اصول تبلیغ دینی وانسان شناسی درقرآن چه تعاریفی دارد وتا چه حد ضرورت دارد؟

۲-منظور از ویژگی های مثبت انسان در قرآن چیست؟ واصول تبلیغی مناسب با آنها کدام است؟

۳-منظور از ویژگی های منفی انسان در قرآن چیست؟ واصول تبلیغی مناسب با آنها کدام است؟

 ۴-برای ادامه روند این نوع تحقیقات چه پیشنهاداتی  وجود دارد؟

روش تحقیق:

تحلیلی ،توصیفی

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


مقدمه

اگر به آیات قران وروایات اهل بیت (علیهم السلام) وجملات علمل وبزرگان دین مراجعه کنیم مراجعه کنیم پی خواهیم برد که مهمترین رسالت حوزه وروحانیت، تبلیغ دین اسلام است.اگرچه تحقیق وتدریس ،لازم وضروری است اما هردوی آنها مقدمه برای تبلیغ بهتر وصحیح تر
می باشد. علاوه براین در جهان امروز که سردمداران واستعمارگران با ابزار تبلیغ وارتباطات،حرف اول را در جذب انسان ها به طرف اهداف خود اعم ازمذهبی ،فرهنگی،سیاسی ، اقتصادی و…می زنند. برحوزه لازم  است تا در امر تبلیغ دین اسلام ناب، که خدای متعال  در قرآن وعده جهانی شدن آن را داده است،تلاش خود را دو چندان کند.با توجه به این ضرورت ،در دهه اخیر، حوزه علمیه قم به امر تبلیغ به صورت یک تخصص مورد نیاز حوزه ، توجه کرده است وبه  پرورش طلاب مبلغ تاسطح کارشناسی ارشد اقدام کرده است.

با تمام این تلاشها که در حوزه در مورد تبلیغ دینی صورت گرفته است هنوز هم نواقص زادی وجود دارد که باید تکمیل شود.تابه حال درمورد اصول وروشها ی مهارتی در امرتبلیغ ،خوب کار شده ،کتاب وجزوه  تدوین شده واساتید زیادی هم در این زمینه تربیت شده تا جایی که در سراسر کشور در حوزه های علمیه معاونت تبلیغ تشکیل شده وبه آموزش مهارت های تبلیغی بین طلاب مشغول هستند.اما بنده با گذراندن  تمام این دوره های تبلیغی وحتی چند دوره تدریس ،یکی از خلا های جدی در امر تبلیغ را نبودن یک  سری اصول کلی محتوا سازی تبلیغی
می دانم که براساس انسان شناسی تبلیغی ازمنظر قرآن تنظیم شده باشد .متاسفانه  انسان شناسی ومخاطب شناسی که هنوز هم در حوزه ودانشگاه ازآن استفاده  می شود که رکن اصلی تبلیغ به حساب می آید بر مبنای کتب اندیشمندان غربی است وپر واضح هست که این نوع انسان شناسی هم در محتوا سازی هم در روشهای تبلیغی تاثیرات منفی خواهد داشت.واثر تبلیغ دینی را کم می کند.

با توجه به اهمیت این موضوع در این تحقیق سعی شده است که ابتدا طبق آیات قرآن  به یک انسان شناسی تبلیغی دست یابیم وببینیم که خدای متعال انسان را چگونه معرفی می کند وچه اوصافی را برای اوبرمی شمارد وچه محتوا هایی را در در مقابل این اوصاف  به عنوان اصول تبلیغی بیان می کند که بتوان انها را اموزش داد.اگر این نوع تحقیقات بیشتر صورت گیرد ازآسیب سستی محتوا وبی تناسب وبی تاثیر بودن آن نسبت به مخاطبان در سطح کلی مبلغان جلوگیری شده وبه تولیدات محتوایی غنی ،مستند ومستدل در امر تبلیغ دست خواهیم یافت که متوان در حوزه تدریس کرد.وبه عنوان یک متن درسی برای امر تبلیغ ،در نظر گرفته شود.

روش کار در این تحقیق بدین گونه است که ابتدا درفصل اول به تعریف تبلیغ وانسان شناسی دینی پرداخته و هدف ما از اصول تبلیغ دینی پرداخته شده است. ودر فصل دوم ویژگی های مثبت انسان( که منشاء فطری دارد) که مورد ستایش  خداوند است را مورد برسسی قرارداده  و اصول تبلیغی مناسب با آنها را از دو منظر اصول تقویتی واصول هشدار دهنده بیان کرده ایم ودر فصل سوم ، ویژگی های  منفی انسان( که منشاء طبیعی دارد) را مورد بررسی قرار داده واصول تبلیغی مناسب با انه را در دو حوزه علمی وعملی بیان کرده ایم . البته جا دارد بیش از این کار شود خصوصا در کشف اوصاف انسان در قرآن. ولی ما دراین جا به جهت هدف اصلی، که بیان اصول بوده از بیان جزئیات وروشها  خوداری کرده ایم.البته در فصل آخر پیشنهاداتی را ارائه کرده ایم که جا دارد در مورد آنها مقالات وپایان نامه هایی نوشته شود.


فصل اول:

کلیات وتعریف

کلیات وتعریف

تبلیغ در اسلام

تبلغ دینی وغیر دینی

نسبت تبلیغ وتربیت

ضرورت و جایگاه تبلیغ

انسان شناسی

معنی لغوی و اصطلاحی تبلیغ

«تبلیغ، بلاغ و ابلاغ» سه واژه اند ازیک ریشه به معنی «رسانیدن» است.

راغب در المفردات فی غریب القرآن می گوید:«البلوغ و البلاغ، الانتها الی اقصی المقصد و المنتهی، مکانا کان او زمانا او امرا من الامور المقدره… و یقال بلغته الخبر و ابلغته: مثله،و بلغته اکثر، قال تعالی:«ابلغتکم رسالات ربی…» [۱]

بلوغ یعنی رسیدن به نهایت مکانی یا زمانی، یا امری از اموری که مفروض می شود وچه بسا از آن به نزدیک شدن به نهایت تعبیر می شود؛ اگرچه به آ ن نهایت نرسید.در این بیان، دو معنا برای بلوغ ذکر شده است.

۱٫رسیدن به اقصی المقاصد و حد نهائی برای شیء؛ که به نظر می رسد هرکجا قرآن از تعبیر «یبلغون»احزاب/۳۹  استفاده کرده گاهی این معنا را اراده کرده است. یعنی ابلاغ راکاملا انجام
می دهند.

۲-رساندن به معنای عام، یعنی مطلق رساندن. مثلاً قرآن می فرماید.”وماعلی الرسول الاالبلغ“مائده /۹۹یعنی ای رسول! توفقط مکلف به رساندن پیام هستی وبیش ازاین از تو
نمی خواهیم.

باید توجه داشت که تبلیغ وابلاغ ،کمی تفاوت معنایی دارند وآن عبارت است از اینکه تبلیغ از باب تفعیل است و نوعی تثبیت و استمرار در رساندن پیام رابیان می کند،ولی ابلاغ به صرف گزارش پیام گفته می شود.[۲]

دراکثر لغت نامه های عرب، معنای تبلیغ را همین گونه تعریف کرده اند.

نکته قابل توجه این است که، در معنی تبلیغ« رساندن» یک امر فکری و نظری است و به عبارت دیگر در مورد رساندن یک پیام از واقعیت ها یا شیء خارج ازذهن، استعمال می شود. و هدف اصلی مبلغ این است پیام گیرنده، پیام راکامل دریافت کند وتحت تاثیر آن قرارگیرد.

به دلیل اهمیت فراوان «تبلیغ »در درهمه عرصه های زندگی انسانها؛ سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، دینی و حتی حیاتی، در مجامع علمی(دینی وغیر دینی) تعاریف زیادی از«تبلیغ» بیان شده است البته در این تحقیق، تعاریفی را که به نظر کامل تر، جامع تر و به اهداف ما نزدیکتر باشد را بیان می کنیم.

«تبلیغ در مفهوم کلی آن عبارتست از:رساندن پیام به دیگری از طریق برقراری ارتباط بمنظور ایجاد دگرگونی در بینش و رفتار او و بر سه عنصر اصلی پیام دهنده، پیام گیرنده و محتوای پیام مبتنی است».[۳]

در تحلیل وبررسی تعریف فوق باید گفت، مفهوم (رساندن)که کلی است و یا مفهوم
(رساندن پیام )که کلی محدود تراست اگرچه شرط لازم تبلیغ است اما شرط کافی نیست چرا که مواردی را می توان نام برد که رساندن پیام است اما نمی توان آن را مصداق  تبلیغ نامید.چند مورد رابه عنوان مثال ذکر می کنیم.

 وحی؛ که رساندن پیام به قلب پیامبران از طریق فرشته، در خواب یا مستقیم از جانب خداوند می باشد، هرگز مصداق تبلیغ نیست.

تله پاتی یاهیپنوتیزم؛ که انتقال افکار است، که بدون هیچ اختیار طرف مقابل صورت می گیرد را نمی توان تبلیغ اصطلاحی نامید.

قید «ایجاد ارتباط» و کاربرد ابزار وقتی به تعریف افزوده می شود، کلی یادشده را باز محدود کرده و تنها شامل مواردی می شود که نوعی ارتباط طبیعی وچهره به چهره میان پیام دهنده و پیام گیرنده، برقرارشود تا عنوان تبلیغ مصداق پیدا کند.

وقتی قید بعدی ،«دگرگونی فکر و اعتقاد و رفتار پیام گیرنده» رادر تعریف اضافه می کنیم، باز هم کلی محدودتر گشته و تعریف اصطلاحی را کامل تر می کند. و مواردی را که صرف رساندن پیام منظور است، مانند پیک ونامه رسان،  اس ام اس وایمیل کردن و…را خارج می کند و تنها شامل مواردی می گردد که پیام دهنده با هدف دگرگون سازی افکار و رفتار و گرایشات مخاطب، ابلاغ پیام نماید. باتحلیلی فوق متوان ای تعریف را یکی ازتعاریف قابل قبول دانست.

«نکته ای که تاکید برآن بی مورد نیست این است که: در تبلیغ صرف رسانیدن یک ایده منظور نیست؛بلکه «اقناع یا ترغیب» در تبلیغات نهفته است. اگر موارد مختلف تبلیغات، خواه دینی یا سیاسی و یا اقتصادی و غیره را، در نظر بگیریم، بدون تردید بدینجا می رسیم که هدف
پیام رسان تنها ادای یک پیام نیست، بلکه مبلغ می کوشد؛ مخاطب خویش را قانع ساخته و به هدف مورد نظر مایل گرداند و احساس و گرایش او را برانگیزاند، خواه عنصر تبلیغ گر، به آن محتوا مومن باشد یا نباشد.»[۴]

بعضی از تعاریف به جنبه (هدف )در تبلیغ اهمیت بیشتری قائلند.

«جمیع اقدامات موثر در عقیده، تصور و تصمیم گیری فرد فرد انسانها یا گروهی از انسانها یا گروهی از انسانها را می توان تبلیغ گفت بشرطی که انسان یا انسانها مشتاقانه بسوی هدفهایی که برای آنها تبلیغ شده است کشانیده شوند.»[۵]

و در تعریفی دیگر:

«تبلیغ عبارت است از روش یا روش‌های بهم پیوسته (در غالب یک مجموعه) برای بسیج و جهت دادن نیروهای اجتماعی و فردی از طریق نفوذ در شخصیت، افکار و عقاید و احساسات آن‌ها جهت رسیدن به یک هدف مشخص که این هدف ممکن است سیاسی، نظامی، فرهنگی و … مشروع و نامشروع باشد.»[۶]

برخی اندیشمندان، درتعریف اصطلاحی تبلیغ، مفهوم «آموزش »رابیان کرده اند.

در این خصوص تعریف ذیل قابل ملاحظه است:

«تبلیغ در بهترین و اصولی‌ترین شکل آن یک فعالیت آموزشی است که به منظور نشر دانش و آگاهی‌های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی بشر ارزش‌ها و سجایای اخلاقی صورت می‌گیرد … در تبلیغات،‌ گذشته از انتقال پیام از پیام دهنده به پیام گیرنده که در حقیقت یک حرکت آموزشی وجود دارد، مسأله‌ی تعمیق پیام در جامعه‌ی پیام گیرندگان و در نتیجه بسیج افکار عمومی نیز مطرح است که تحت عنوان «تنفیذ» مورد دقت قرار خواهد گرفت.»[۷]

تعریف تبلیغ در اسلام

اسلام به عنوان دین خاتم، مدعی است صاحب جامع ترین کتاب آسمانی است که درآن  برنامه هدایت انسانها، به سعادت دنیوی واخروی (ابدی)کاملا بیان شده است:ذالک الکتاب لاریب فیه هدی للمقین( بقره/۲و۳) اسلام وقرآن رسالت همه انبیا واولیا رارساندن این برنامه هدایت(دین) به بشریت می داند. بنابراین تبلیغ دراسلام معنای خاص ومطابق با آموزه های خود دارد و باید همه شرایط و اهداف آن مد نظر باشد؛ تا تبلیغ حاصل شود و به صرف بیان آموزه های دین ولو از یک عالم دینی شنیده شود تبلیغ گفته نمی شود.

درآثار اندیشمندان اسلامی، تعاریف زیادی مطرح شده است که به برخی اشاره می کنیم.

رئیس دانشکده‌ی تبلیغ اسلامی قاهره در تعریف تبلیغ اسلامی می‌گوید:

العلم الذی به تعرف کافة المحاولات الفنیة المتعددة الرامیة الی تبلیغ الناس الاسلام بماحوی من عقیدة و شریعة و اخلاق[۸]

دانشی که به وسیله‌ی آن کلیه‌ی تلاش‌های هنری در جهت ابلاغ محتوای اعتقادی و تشریعی و اخلاقی اسلام به مردم شناسایی می‌شود.

در تعریف دیگر

 تبلیغ اسلامی عبارت است از: «رساندن پیام الهی به شیوه‌ی روشنگرانه از طریق ایجاد ارتباط و تشویق به پذیرش محتوای مورد نظر با استفاده از ابزارهای مشروع هر عصر[۹]

امام خمینی(قدس سره) اسلام شناس و بزرگترین رهبر جهان اسلام در قرن حاضر در تعریف تبلیغ می گوید: تبلیغ که همان شناساندن خوبی ها و تشویق به انجام آن و ترسیم بدی ها و نشان دادن راه گریز از آن است، ازاصول بسیار مهم اسلام به شمار می رود(صحیفه امام ج۲۱ص۳۳۹)

مقام معظم رهبری:تبلیغ دراسلام یعنی رساندن حقایق اسلام به دنیا

شهید مطهری:«تبلیغ به همان معنای صحیح وواقعی، رساندن و شناساندن یک پیام به مردم است، یا به عبارت دیگرآگاه ساختن، معتقد کردن و متمایل نمودن مردم به یک پیام است[۱۰]

در تبلیغ اسلامی شرایط خاصی مد نظر است:

الف)انگیزه های الهی ووظیفه محوری

ب)مبلغ ازخودش پیامی ندارد واو موظف به رساندن پیام دین است بدون هیچ کم وکاستی.

ج) مبلغ باید حتی الامکان بر پذیرش پیام اصرار بورزد مگر مواردی که خود دین فقط ابلاغ را وظیفه مبلغ می داند.

د)در تبلیغ اسلامی،ابزارها نیز باید مشورع ومورد تایید دین باشد.

« تبلیغ؛ یعنی گزینش بخشی از معارف دینی که متناسب با نیاز مخاطب باشد و بیان آن به گونه‌ای که  متناسب با تأثیرپذیری و درک مخاطب باشد و برای این‌که مخاطب انگیزة عمل پیدا کند باید ایمان ـ به عنوان مادر انگیزه‌ها ـ در او تقویت شود.»[۱۱]

اگرچه از تبلیغ اسلامی یا دینی تعریف زیادی شده اما تعریفی که مورد نظر ماست وبا اهداف ما در این تحقیق هم خوانی دارد تعریف علامه شهید مطهری و تعریف آخری است چرا که به انتخاب محتوای مناسب  با توجه به نیاز مخاطب  تاکید بیشتری دارند.

واژه های مقابل تبلیغ دینی



 راغب .مفردات قرآن [۱]

 ر.ک.علیرضا اعرافی.فقه تربیتی.ج۲٫ص۴۰[۲]

 محمد تقر رهبر ،پژوهشی درتبلغ ص۸۰[۳]

 پژوهشی در تبلیغ، محمدتقی رهبر،  ص ۸۱[۴]

 تبلیغات بازرگانی، عزیز سلاحی،عباس تکیه،ص ۲۱[۵]

 محمد حسن زورق, مبانی تبلیغ،، ص ۸[۶]

 مبانی تبلیغ، محمد حسن زورق ،ص۸[۷]

 احمد، احمد غلوش، الدعوة الاسلامیة، ص ۱۰[۸]

– پژوهشی در تبلیغ، محمدتقی رهبر، ص ۹۸ [۹]

– مرتضی مطهری،حماسه حسینی،ج۱ص۲۴۰[۱۰]

-ر.ک. جزوه انسان شناسی استاد پناهیان( تخصصی تبلیغ در قم) [۱۱]

100,000 ریال – خرید

مطالب پیشنهادی:
  • مقاله بررسی مشکلات جوانان (بحران بلوغ)
  • پایان نامه اصول تبلیغ دینی با تأکید بر انسان شناسی در قرآن
  • برچسب ها : , , , , ,
    برای ثبت نظر خود کلیک کنید ...

    براي قرار دادن بنر خود در اين مکان کليک کنيد
    به راهنمایی نیاز دارید؟ کلیک کنید
    

    جستجو پیشرفته مقالات و پروژه

    سبد خرید

    • سبد خریدتان خالی است.

    دسته ها

    آخرین بروز رسانی

      شنبه, ۲۰ آذر , ۱۳۹۵
    
    اولین پایگاه اینترنتی اشتراک و فروش فایلهای دیجیتال ایران
    wpdesign Group طراحی و پشتیبانی سایت توسط دیجیتال ایران digitaliran.ir صورت گرفته است
    تمامی حقوق برایdjkalaa.irمحفوظ می باشد.