تحقیق ترتیبات امنیتی خلیج فارس


دنلود مقاله و پروژه و پایان نامه دانشجوئی

تحقیق ترتیبات امنیتی خلیج فارس ۱۹۷۰-۱۹۹۰ مربوطه  به صورت فایل ورد  word و قابل ویرایش می باشد و دارای ۲۲۵  صفحه است . بلافاصله بعد از پرداخت و خرید لینک دنلود تحقیق ترتیبات امنیتی خلیج فارس ۱۹۷۰-۱۹۹۰ نمایش داده می شود، علاوه بر آن لینک مقاله مربوطه به ایمیل شما نیز ارسال می گردد

فهرست مطالب

فصل اول:کلیات
طرح مسأله ۸
علل انتخاب موضوع ۱۰
ادبیات موجود ۱۰
سوال اصلی تحقیق ۱۰
سوالات فرعی ۱۱
مفروض(های) تحقیق ۱۱
فرضیه(های) تحقیق ۱۱
مفاهیم ۱۱
روش تحقیق ۱۲
سازماندهی تحقیق ۱۲
موانع تحقیق ۱۶

فصل دوم: مباحث تئوریک امنیت و چارچوب نظری تحقیق
بنیانهای مفهومی و تئوریک امنیت ۱۸
تعریف امنیت ۱۹
نظامهای امنیتی ۱۹
ویژگیهای امنیت ۲۱
الف)تجزیه ناپذیری امنیت ۲۱
ب) ذهنی بودن امنیت ۲۲
رهیافت امنیتی ۲۴
الف) دیدگاه رئالیسم نسبت به امنیت ۲۵
ب)رهیافت ایده آلیستی یا لیبرالیستی امنیت ۲۶
ابعاد داخلی امنیت ۲۷
ابعاد اقتصادی امنیت ۲۸
ابعاد زیست محیطی امنیت ۳۰
دیدگاه سوم درارتباط با امنیتintegrated approach 31
استراتژیهای امنیتی ۳۲
استراتژیهای امنیتی بعد از جنگ سرد ۳۳
مکاتب امنیتی بدیل برای امنیت خلیج فارس ۳۴
چارچوبهای آلترناتیو ۳۶
آیا پیوند های چند جانبه صلح و ثبات را تضمین می کند؟ ۴۳
اقدامات امنیتی ۴۶
دستور کار جدید ۵۵
منابع فصل دوم ۶۱

فصل سوم: سوابق طرحهای امنیتی
نظام امنیت ایرانی ۶۶
نظام امنیتی انگلستان یا دوران صلح بریتانیایی ۶۶
تحولات مفاهیم امنیتی و طرح های امنیت منطقه ای ۶۷
پیمان بغداد ۷۰
تشکیل سنتو ۷۲
تحولات دهه ۶۰ و خروج بریتانیا از خلیج فارس ۷۲
سیستم امنیت دو ستونی(دکترین نیکسون- کسیسنجر) ۷۵
موانع تحقق اهداف دکترین نیکسون ۷۷
پایان سیستم امنیت دو ستونی نیکسون ۷۸
دکترین کارتر ۷۹
ارزیابی دکترین کارتر ۸۲
دکترین ریگان(سیاست اتفاق نظر استراتژیک) ۸۳
سیستم امنیتی شورای همکاری خلیج فارس ۸۵
تشکیل شورای همکاری خلیج فارس ۸۹
اهداف و مضامین شورا ۹۰
اهداف اقتصادی ۹۰
اهداف امنیتی شورا. ۹۱
سیاست خارجی شورا ۹۲
اول:جنگ ایران و عراق ۹۲
دوم: بحران کویت ۹۲
دلایل ضعف و ناتوانی شورا ۹۳
الف) دلایل ضعف شورا از بعد تئوریک ۹۳ ب) موانع عملی فراروی شورا ۹۶
۱ – عدم فراگیری شورا ۹۶
۲- اختلافات ارضی و مرزی بین اعضاء ۹۸
۳- ناتوانی شورا ناشی از ضعف نظامی ۹۹
بحران اول و دوم خلیج فارس ۹۹
بیانیه دمشق و طرح امنیتی ۲ + ۶ ۱۰۰
انگیزه ها و اهداف طراحان سیستم امنیتی ۲ + ۶ ۱۰۳
۱– آمریکا ۱۰۳
۲- اهداف کشورهای عربی از شرکت در طرح۲+۶ ۱۰۴
بررسی دلایل ناکامی طرح امنیتی ۲ + ۶ ۱۰۴
طرحهای امنیتی دو جانبه ۱۰۹
نقش و هدف آمریکا ۱۱۰
اقدامات عملی برای استقرار سیستم ۱۱۲
ارزیابی طرح امنیتی دو جانبه ۱۱۲
نگاه برون منطقه ای به عنوان آخرین آلترناتیو (تجربیات تاریخی) ۱۱۴
منابع فصل سوم ۱۱۶

فصل چهارم: بررسی نقش ساختارها و ظرفیتهای داخلی کشورهای حاشیه خلیج فارس در پیدایش طرحهای امنیتی در منطقه خلیج فارس
۱ – شکافهای سیاسی و اجتماعی(طبقه متوسط جدید) ۱۲۳
۲ – تضاد های فرهنگی ۱۲۴
۳ – معضلات نسل جوان ۱۲۶
۴ – بحران مهاجرت ۱۲۷
۵ – جنبش های سیاسی– مذهبی ۱۲۹
اساس مشروعیت در دولتهای عربی حوزه خلیج فارس ۱۳۳
منابع فصل چهارم ۱۴۰

فصل پنجم: بررسی نقش عوامل منطقه ای در ظهور و سقوط طرحهای امنیتی در منطقه خلیج فارس
مباحث مربوط به کشورهای عربی حوزه خلیج فارس ۱۴۵
الف) تهدیدات مشترک متوجه کشورهای عربی حوزه خلیج فارس ۱۴۵
۱- تهدیدات ناشی از بافت جمعیتی ناهمگون ۱۴۵
۲- بحران مشروعیت و هویت ۱۴۸
تهدیدات خاص متوجه هر کدام از کشورهای عربی حوزه خلیج فارس ۱۵۶
عربستان سعودی ۱۵۶
کویت ۱۵۷
امارت عربی متحده ۱۵۸
قطر، بحرین، عمان ۱۶۰
مباحث مربوط به ایران و عراق ۱۶۰
۱) ایران .۱۶۰
الف) تهدیدات اقتصادی ۱۶۰
ب) تهدیدات سیاسی ۱۶۱
ج) تهدید ناشی از حضور بیگانگان در منطقه. ۱۶۲
۲ ) عراق ۱۶۵
انقلاب اسلامی ایران به عنوان عامل همگرایی و واگرایی ۱۶۶
مشکل کشورهای منطقه در ایجاد یک سیستم امنیت منطقه ای ۱۷۰
منابع فصل پنجم ۱۷۶

فصل ششم: بررسی نقش عوامل فرا منطقه ای در پیدایش و تداوم نظامهای امنیتی در
منطقه خلیج فارس
آمریکا ۱۸۰
تلقی آمریکا از مفهوم تهدید ۱۸۴
برنامه کمکهای امنیتی به کشورهای خلیج فارس ۱۸۶
نیروی واکنش سریع آمریکا و عملکرد های آن ۱۸۹
اتحاد جماهیر شوروی ۱۹۲
دکترین برژنف و امنیت خلیج فارس ۱۹۳
مصر ۱۹۴
سوریه ۱۹۶
منابع فصل ششم ۱۹۸
سخن پایانی؛ تحلیلی بر عدم موفقیت طرحهای امنیتی در منطقه خلیج فارس ۲۰۰
کتابشناسی تحقیق ۲۱۱

 

منابع

الف) فارسی
۱ .کتب

أ‌- زیو، ماز؛ امنیت منطقه ای، ترجمه داود علمایی، تهران: انتشارات دانشکده فرماندهی سپاه، ۱۳۷۹٫
ب‌- ماندل، رابرت؛ چهره متغییر امنیت ملی، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی،۱۳۷۷٫
ت‌- راست، بروس و استار، هاروی؛ سیاست های جهانی، ترجمه سید امیریافت، تهران: انتشارات سیمای جوان،۱۳۷۲٫
ث‌- برژینسکی، زبیگنیو؛ درجستجوی امنیت ملی، ترجمه ابراهیم خلیلی نجف آبادی، تهران: نشرسفیر ،۱۳۶۷٫
ج‌- تافلر، آلوین؛ جنگ و ضد جنگ در آستانه قرن ۲۱، ترجمه سیمین دخت خوارزمی، تهران: نشر سیمرغ، ۱۳۷۲٫
ح‌- فونتن، آندره؛ یکی بدون دیگری، ترجمه عبدالرضا هوشنگ مهدوی، تهران: نشر فاخته،۱۳۷۱٫
خ‌- سیوری، راجرز؛ ایران عصر صفوی، ترجمه کامبیزعزیزی، تهران: نشرمرکز،۱۳۷۴٫
د‌- هالستی، کی.جی؛ مبانی تحلیل سیاست بین الملل، ترجمه بهرام مستقیمی و مسعود طارم سری، تهران: انتشارات وزارت امور خارجه،۱۳۷۳٫
ذ‌- اسدی، بیژن؛ خلیج فارس و مسائل آن، تهران: انتشارات سمت، ۱۳۸۱٫
ر‌- مسجد جامعی، احمد؛ تحول و ثبات، مقدمه ای بر شناخت شیخ نشین های خلیج فارس، تهران: بی جا، بی نا،۱۳۶۸ .
ز‌- هوشنگ مهدوی، عبدالرضا؛ سیاست خارجی ایران در دوران پهلوی،تهران: نشرالبرز،۱۳۷۵٫
س‌- فونتن، آندره؛ تاریخ جنگ سرد، ترجمه عبدالرضا هوشنگ مهدوی، تهران: نشرنو،۱۳۶۹٫
ش‌- نیکسون، ریچارد؛ فرصتها را از دست ندهید، ترجمه محمود حدادی، تهران: نشراطلاعات، ۱۳۷۱٫
ص‌- محمدی، منوچهر؛ تحلیلی بر انقلاب اسلامی، چاپ سوم، تهران: امیرکبیر، ۱۳۷۰٫
ض‌- الهی، همایون؛ خلیج فارس و مسائل آن، تهران: نشر قومس، ۱۳۶۸ .
ط‌- هوتزینگر، ژان؛ درآمدی برروابط بین الملل، ترجمه عباس آگاهی، مشهد: انتشارات آستان قدس رضوی، ۱۳۶۸٫
ظ‌- جعفری ولدانی، اصغر؛ تحولات مرزها و نقش ژئوپالیتیک آن در خلیج فارس، تهران: نشر قومس،۱۳۷۴٫
ع‌- رنجبر، مقصود؛ ملاحظات امنیتی در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی، ۱۳۷۸٫
غ‌- مجتهد زاده، پیروز؛ کشورها ومرزها درمنطقه ژئوپالیتیک خلیج فارس، ترجمه حمیدرضا ملک محمدی نوری، تهران: انتشارات وزارت امور خارجه، ۱۳۷۳٫
ف‌- متقی، ابراهیم؛ تحولات سیاست خارجی آمریکا، مداخله گری وگسترش۹۷-۱۹۴۵، تهران: انتشارات مرکزاسناد انقلاب اسلامی۱۳۶۷٫
ق‌- امامی، محمدعلی؛ عوامل داخلی تأثیرگذار درخلیج فارس، تهران: دفترمطالعات سیاسی المللی، ۱۳۸۰٫
ک‌- علوی، حسن؛ کتاب سبز قطر، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی، ۱۳۷۴٫
ل‌- دکمیجیان، هرایر؛ جنبشهای اسلامی در جهان عرب، ترجمه حمید احمدی، تهران: انتشارات کیهان، ۱۳۷۲٫
م‌- هالیدی، فرد؛ مهاجرت نیروی کاردرخاورمیانه، ترجمه م مهیار، تهران، نشرتندر، ۱۳۶۰٫
ن‌- نعیمی ارفع، بهمن؛ مبانی رفتاری شورای همکاری خلیج فارس در قبال جمهوری اسلامی ایران، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی، ۱۳۷۰٫
ه‌- سالنجر، پیتر و لوران، اریک؛ پرونده محرمانه جنگ خلیج فارس، ترجمه محمود ریاضی، تهران: انتشارات خجسته، ۱۳۷۰٫
و‌- بیل، جیمز؛ شیر و عقاب، ترجمه مهوش غلامی، تهران: انتشارات شهر آشوب، ۱۳۷۱٫
ی‌- اسدی، بیژن؛ علائق واستراتژی ابرقدرتها درخلیج فارس، تهران: انتشارات دانشگاه شهید بهشتی،۱۳۷۱٫
أ‌أ‌- آ. نخله، امیل؛ روابط آمریکا واعراب درخلیج فارس، ترجمه کارو،تهران: سروش،۱۳۵۹٫
ب‌ب‌- جی.مورگنتا، هانس؛ سیاست میان ملتها، ترجمه حمیرا مشیر زاده، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی،۱۳۷۹٫
ت‌ت‌- آشتی، نصرت الله؛ ساختار حکومت عربستان سعودی، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی، چاپ اول، ۱۳۶۶٫
ث‌ث‌- لیسی، رابرت؛ سرزمین سلاطین، ترجمه فیروزه خلعت بری، تهران: چاپ شباویز، چاپ چهارم، جلد اول، ۱۳۷۴٫
ج‌ج‌- سیف زاده، سیدحسین و روشندل، جلیل؛ تعارضات ساختاری درمنطقه خلیج فارس، تهران:انتشارات مرکز پژوهشهای علمی و مطالعات استراتژیک خاورمیانه، ۱۳۸۲، ص۸۹٫

۲ .مقالات
أ‌- مسیرا، ک.پ؛«امنیت در جهان سوم»، ترجمه م زندیه وک احتشامی، مجله سیاست خارجی، شماره ۳، مرداد وشهریور۱۳۶۷٫
ب‌- سیف زاده، سید حسین؛«نظم نوین جهانی، دوران گذار به تلفیق فرد گرایی با جمع گرایی»، مجله دانشکده حقوق دانشگاه تهران، شماره۳۳ ، تهران:۱۳۶۷٫
ت‌- انگلدر، دنیس؛«سیاست ایالات متحده و نیاز به نظام امنیت منطقه ای در خلیج فارس: درسهای تاریخی و تأثیرات آنی»، مجموعه مقالات پانزدهمین همایش بین المللی خلیج فارس، تهران: اسفند، ۱۳۸۳٫
ث‌- جی.گازیورسکی، مارک؛«روابط امنیتی ایران و ایالات متحده آمریکا»، ترجمه احمد شهسا، مجله اطلاعات سیاسی و اقتصادی، سال هفتم، شماره۵۵ و۵۶، بهمن و اسفند۱۳۷۱٫
ج‌- سریع القلم، محمود؛« شناخت خلیج فارس در قالب مبانی نظری خاورمیانه شناسی»، مجله اطلاعات اقتصادی و سیاسی، سال نهم،شماره ۹۷ و۹۸، مهر و آبان ۱۳۷۴٫
ح‌- هایزبورگ، فرانسیس؛«درسهای استراتژیک جنگ خلیج فارس»، ترجمه سیروس سعیدی، مجله اطلاعات سیاسی و اقتصادی، سال ششم، شماره ۵۳ و۵۴، بهمن واسفند ۱۳۷۰٫
خ‌- اسدی، بیژن؛«آمریکا، نظم نوین جهانی وامنیت خلیج فارس»، مجموعه مقالات چهارمین سمینار خلیج فارس، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی، ۱۳۷۳٫
د‌- امامی، محمدعلی؛«خلیج فارس و دیدگاههای امنیتی»، مجموعه مقالات چهارمین سمینار خلیج فارس، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی، ۱۳۷۳٫
ذ‌- لاهوتی، هوشنگ؛«ایالات متحده و امنیت خلیج فارس»، مجله اطلاعات سیاسی و اقتصادی، سال نهم، شماره ۱۱و۱۲، مرداد وشهریور ۱۳۷۴٫
ر‌- یمانی، مای؛اسلام و نو گرایی، «روحیات نسل جدید در عربستان سعودی»، ترجمه شهرام ترابی، مجله سیاست خارجی، شماره یک، بهار ۱۳۷۸٫
ز‌- گروه مطالعاتی خلیج فارس؛«کارگران درخلیج فارس»، مجله سیاست خارجی، سال اول، شماره ۲، فروردین وخرداد ۱۳۶۶٫
س‌- راسل، اس. اس؛«بحران سیاسی و مهاجرت بین المللی درخاورمیانه»، ترجمه ابوالقاسم پور رضا، مجله اطلاعات سیاسی و اقتصادی، سال سیزدهم، شماره سوم و چهارم، آذر ودی۱۳۷۷٫
ش‌- بیل، جیمز؛«امنیت منطقه ای و ثبات داخلی در خلیج فارس»، ترجمه باقر نصیری، مجموعه مقالات چهارمین سمینار خلیج فارس، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی، ۱۳۷۳٫
ص‌- مجموعه مقالات اولین سمینار بررسی مسائل خلیج فارس، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی، ۱۳۶۸٫
ض‌- لاهوتی، علی؛«ایالات متحده و امنیت خلیج فارس»، مجله اطلاعات سیاسی و اقتصادی، سال نهم، شماره۷و۸، فروردین و اردیبهشت ۱۳۷۴٫
ط‌- صیقل، امین؛«مفهوم امنیت در خلیج فارس از نظر ایالات متحده آمریکا»، مجموعه مقالات چهارمین سیمنار خلیج فارس، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی، ۱۳۷۳٫
ظ‌- سهرابی، اسمائیل؛«علائق استراتژیک و هدفهای آمریکا در خلیج فارس و تقویت نظامی کشورهای عرب منطقه»، مجموعه مقالات سمینار بررسی مسائل خلیج فارس، تهران: دفتر مطالعات سیاسی وبین المللی، ۱۳۶۸٫
ع‌- امیری، مجتبی؛«ریچارد نیکسون و روئیای رهبری آمریکا در جهان»، مجله اطلاعات سیاسی و اقتصادی، شماره ۷۹ و۸۰، فروردین و اردیبهشت۱۳۷۳٫
غ‌- اسدی، بیژن؛«آمریکا، نظم نوین جهانی وامنیت خلیج فارس»، مجموعه مقالات چهارمین سمینار خلیج فارس، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی، ۱۳۷۳٫
ف‌- هاشم، احمد؛«امنیت ملی مصر و ایران و خلیج فارس»، ترجمه باقر نصیری، مجموعه مقالات چهارمین سمینار خلیج فارس، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی، ۱۳۷۲٫
ق‌- بیگلری، رستم؛«دکترین کارتر درباره امنیت خلیج فارس»، مجموعه مقالات سومین سمینار بررسی مسائل خلیج فارس، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی، ۱۳۷۲٫
ک‌- یکتا، حسین؛«پیمان نظامی-استراتژیک ترکیه و اسرائیل»، مجله سیاست دفاعی، سال چهارم، شماره ۱۸٫
ل‌- پیشه ور، علی رضا؛«ایران و ترتیبات امنیتی جدید در منطقه خلیج فارس»، مجموعه مقالات پانزدهمین همایش خلیج فارس، تهران: دفتر مطالعات سیاسی بین المللی،۱۳۸۳،ص۲۸۵٫

۳ . روزنامه ها

أ‌- ساداتی نژاد، سید مهدی؛ امنیت ملی در کشورهای جنوب پس از جنگ سرد، روزنامه اطلاعات، ۲۴ شهریور۷۵٫
ب‌- امنیت جنوب پس از جنگ سرد، روزنامه اطلاعات، ۲۴ شهریور۱۳۷۸٫
ت‌- کارتر، جیمی؛ تعریف دوباره مقوله امنیت در دهه ۹۰، روزنامه سلام، ۲ شهریور۱۳۷۰٫
ث‌- حسینی مشهدی، احمد؛ پایان جنگ سرد، ابعاد مولفه های جدید امنیت ملی، روزنامه اطلاعات، ۱۵دی ۱۳۶۰٫
ج‌- ساداتی نژاد، سیدمهدی؛ امنیت ملی در کشورهای جنوب، روزنامه اطلاعات، ۲۲ شهریور۱۳۷۵٫
ح‌- حسینی، احمد؛ منطقه گرایی در جهان سیاست، روزنامه اطلاعات، ۳ اردیبهشت ۱۳۷۶٫
خ‌- شفیعی، محمد رضا؛ تحلیل حضور آمریکا درخلیج فارس از دیدگاه روابط بین الملل، روزنامه اطلاعات، ۲۲ اردیبهشت ۱۳۷۴٫
د‌- اعراب و پدیده جهانی شدن، ترجمه اسماعیل اقبال، روزنامه اطلاعات، ۲۸ مهر۱۳۸۷، ص ۱۲٫
ذ‌- سیک، گری؛ بحرانهای آتی در خلیج فارس، ترجمه مجتبی عطارزاده، روزنامه صبح امروز، ۱۶ خرداد ۱۳۷۸٫
ب)انگلیسی

۱٫ Books

a. Robert.mc.namara, Essence of security, New York: Harper and row, 1988.

b. Robert Jarvis, Security regimes, Ithaca NY, Cornell University press, 1983.

c. Arnold beach man, Security challenges, New York, oxford university press, 2003.

d. Mew. Agrian & Jans Honoyes, The Gulf in the turmoil, new dehli, 1992, (p.95.)

e. Majid khaddori, the gulf war, New York, oxford unineversity press, 1988.

f. Elizabeth Monroe, The changing Balance of power in the Persian Gulf, New York: A.u.f.s, 1972.

g. Anoshiravan ehteshami, War and peace in the Gulf, Hagan press, reading England, 1991.

h. Andrew rathmell, Theodore karasik, and David gompert, a new Persian Gulf security system, 2003.

i. Emile A.Nakhleh, The Persian Gulf and American policy, New York: praeger publishers, 1982.

j. Jeffery record, the rapid deployment force, Washington, D.C: institute foreign policy analysis, 1983.

k. Aryeh.y.yodfat, The Soviet Union and the Arabian Peninsula, (soviet policy towards the Persian Gulf and Arabia), London: room Helm, 1983.
2. Articles

a. Lenor.sG.martin, “New frontiers in Middle East security”, M cmillan.Hamshir and London 1998.

b. Gray sick, “The united states in the Persian Gulf: from twin pillar to dual containment”, in the Middle East and the United States, David w. Leash, ed. Cambridge, ma: west view press, 2003.

c. Joseph McMillan, Richard sokolsky, and Andrew c.winner.”Toward new regional security architecture”, the Washington quarterly, summer2003.

d. Michael d, yaffe, “The Gulf and a new security system”, middle east policy, fall 2004.

e. Majid khaddori, “The Gulf war”, New York, oxford unineversity press, 1988.

f. Us president, “National security strategy of the United States”, Washington, D.c: the white house, March 1990.

g. Christian Koch, “Gulf regional security is embryonic. But growing”, daily star, January 7, 2005.

h. Clifford kupchan, “Toward a new Persian Gulf security system, lessons of the Asian model”, Nixon center, summer2004.

i. Anne Norton, “Leo struss and politics of American empire”, new haven, Yale university press, 2004.

j. Shafeeq Ghabra, “Kuwait and The dynamics of socio-economic change”, in Middle East journal, Vol.51, number 3, 1997.

k. Shafeeq Ghabra,”Democratization in Kuwait”, in Middle East journal, 1994.

l. Anthony Crodesman, “Bahrain, Oman, Qatar and the uae: challenges of security”, west view press, 1997.

m. William a. rough, “perspectives of the united Arab Emirate in foreign policy, London trident press, 1997.

n. David ottaway,”Emirates experiment in units’ works surprisingly well”, in Middle East journal, 1999.

o. Richard Eason, “Oman: progress in development”, in Middle East insight, 1995.

p. Schfield R.N,”Borders and territoriality in the Persian gulf and Arabian peninsula during the twentieth century”, London press, 1993.

q. M. Rumihi,” (Persian) Gulf cooperation council: topics and discussions”, pamphlet, Houston texas, 1982.

r. Charles Capuchin, “the Persian Gulf and the west”, Boston: department of politics, prinston university, and 1987.

s. Goon .B. Alterman,”The (Persian) Gulf states and the American umbrella”, in Middle East review of international affairs journal, vol.4, 2000.

t. Barry Buzan,”people states and fear: an agenda for international secqurity studies in the post cold war era”, boulder co, 1991.

 

چکیده

خلیج فارس مهمترین منطقه دنیاست. قرنهای مدیدی کوششهای نیرومندترین قدرتهای    منطقه ای و جهانی برای تضمین صلح و امنیت در این منطقه، نقطه ضعفهای مداومی داشته اند. این رساله پژوهشی است در حوزه امنیت خلیج فارس، که به بررسی چارچوبهای امنیتی خلیج فارس در فاصله سالهای ۱۹۹۰-۱۹۷۰ پرداخته است. طی این تحقیق دلایل ظهور، نحوه عملکرد، و علل سقوط طرحهای امنیتی در این منطقه، در سه سطح تحلیل؛ داخلی، منطقه ای، و بین المللی بررسی می شود، تا زمینه تحلیل، تصحیح، تجویز، و تجهیز سیاستهای معطوف به امنیت در این منطقه فراهم شود، همچنین سناریوهای بدیل در این زمینه ارایه شده است تا امکان اجماع بر سر الگوی خاص افزایش یابد و عدم توافق در این زمینه باعث تسری بحران به سایر حوزه های سیاست    بین الملل نشود، چرا که هدف این قبیل پژوهشها در زمینه امنیت، تئوریزاسیون و توجیه جنگها و تعارضات بر سر منافع در عرصه بین المللی نیست(و نباید باشد)، بلکه کوشش در جهت مدیریت بحران و حل آن به شیوه ای واقع بینانه و امکانپذیر است.

برای رسیدن به منتهای این مقصود، در این تحقیق بررسی گردید که چون کشورهای حوزه خلیج فارس هر کدام از نظر درونی پیشاساختاری بوده و با بحرانهای داخلی مواجه هستند، و از نظر منطقه ای نیز با انبوهی از منافع متضاد، رقابتها و شکافها نسبت به واحدهای اطراف خود روبرو هستند، و همچنین با دیدگاهها و اهداف و تلقی متفاوتی از مفهوم تهدید دور هم جمع می شوند و این امر هم ناشی از یک ضرورت فوری است، به همان میزان که فهم و تلقی آنها از تهدید و خطر بر اثر فروکش کردن تب بحران تغییر می یابد سیستم به فروپاشی نزدیک می شود و ایجاد یک سیستم امنیتی منطقه ای موفق را مشروط به شناسایی دقیق خطرات و منابع ناامنی در منطقه توسط بازیگران ذینفع در چارچوب امنیت خلیج فارس می دانیم، و از این رو نقش غالب در شکل گیری طرحهای امنیتی در این منطقه را به نیروهای فرامنطقه ای مداخله گر در سیستم و به طور مشخص آمریکا، محول نموده است و منحنی تحول، ظهور و سقوط نظامهای امنیتی بدیل در خلیج فارس در فاصله سالهای ۱۹۹۰-۱۹۷۰ با محوریت«نظریه هژمون»رقم خورده است.

طرح موضوع

خلیج فارس همواره در طول تاریخ خود جاذبه هایی داشته است که مورد توجه دیگران قرار          می گرفت. این جاذبه ها در طی تاریخ متغیر بوده است. زمانی که تجارت و بازرگانی در رأس اولویت های دیگر کشورها بود خلیج فارس آنقدر ثروت و بازار مصرف داشت که مورد طمع دیگران قرار گیرد و سپس اروپائیان را یکی پس از دیگری روانه منطقه سازد و بعضی کشورهای منطقه خلیج فارس را صحنه تاخت و تاز و رقابت برای تسلط بر منطقه قرار دهند.

کشف ثروتهای بیکران و افسانه ای هند اهمیت خلیج فارس را دو چندان کرد و این بار علاوه بر موقعیت تجاری و بازرگانی خود، خلیج فارس به یک موقعیت استراتژیک و معبر آسان دسترسی به هند و حفاظت از آن تبدیل گشت. تا جائیکه بخشی از دوران طولانی رقابت ها در منطقه خلیج فارس بخاطر حفاظت و امنیت شبه قاره هند بود.

در طی نیمه دوم قرن ۱۹ عامل دیگری بر اهمیت خلیج فارس افزود و بار دیگر نظر همگان را متوجه این منطقه ساخت. این عامل کشف ذخائر عظیم نفتی از یک طرف و وابستگی روز افزون دنیای صنعتی به این ماده حیاتی از طرف دیگر بود به طوری که تمامی دنیا را درگیر موضوعات امنیتی خلیج فارس کرد و همچنان که وابستگی به نفت بیشتر می شد حساسیت نسبت به تحولات و حتی سیاست گذاریها در این منطقه بیشتر می گردید.

این وابستگی زمانی روشنتر می گردد که بدانیم خلیج فارس با ۵۶۵ میلیارد بشکه ذخائر نفتی، ۶۳% کل ذخائر شناخته شده نفتی را در دل خود جای داده است. خلیج فارس علاوه بر نفت به لحاظ ذخائر گازی نیز دارای اهمیت است؛ به طوری که دارای۷/۳۰ تریلیون متر مکعب ذخیره گازی است که معادل ۵/۲۸% کل ذخائر کشف شده گاز طبیعی جهان است.

تحولات دنیا در دوران کنونی بر ارزش منطقه روز بروز می افزاید و این تحولات را می توان اول در زمینه جانشینی انرژی مورد بحث قرار داد. باید گفت دنیا تا کنون به یک جایگزین ارزان که توان رقابت با نفت را داشته باشد دست نیافته است و لااقل تا چند دهه دیگر چنین خواهد بود. دوم اینکه در زمینه تناسب بین رشد جمعیت و میزان کشف انرژی، این تناسب هر چه بیشتر به زیان انرژی پیش می رود به طوری که سالانه حدود ۸۰ میلیون نفر به جمعیت دنیا افزوده می شود و این افزایش جمعیت به معنای افزایش مصرف انرژی است، و افزایش انرژی با نرخ رشد جمعیت حتی با تکنولوژیهای پیشرفته غیر قابل تصور است. سوم اینکه این ماده حیاتی در بقیه جاهای دنیا به سرعت در حال اتمام است و یا اینکه هزینه کشف و استخراج آن بسیار بالاست، در حالیکه در منطقه خلیج فارس این ماده نفتی به وفور و به آسانی بدست می آید و همین عامل علاقمندی به دسترسی به منابع نفتی منطقه را افزایش می دهد.

در نتیجه عوامل فوق امروزه امنیت خلیج فارس به دلمشغولی اصلی تولید کنندگان و مصرف کنندگان نفت تبدیل شده است و همین امر باعث شده تا تلاشهای زیادی برای ایجاد یک سیستم امنیتی در خلیج فارس که مساوی با دسترسی آسان، مطمئن، و با قیمت مناسب به نفت است صورت گیرد. هر چند که این ثبات در مواردی به زیان تولید کنندگان و یا حتی به بهای دخالت در امور داخلی آنها تمام شده است. هدف این تحقیق بررسی تلاشهایی است که از دهه  ۷۰ م. تا زمان حال برای ایجاد سیستمهای امنیتی در منطقه صورت گرفته است. در این بررسی سعی شده است بنا به موقعیت و شرایط زمانی عوامل دخیل در امنیت خلیج فارس روشن گردد و در این راستا نقش عوامل داخلی و خارجی دخیل در امنیت و در حقیقت گستره موضوعات امنیتی خلیج فارس روشن گردد. با این هدف که نقش عوامل فرامنطقه ای و ارتباط آنها با عوامل درون منطقه ای در ایجاد یک سیستم منطقه ای مورد بررسی و تحقیق قرار گیرد. به عبارت دیگر این تحقیق میزان تاثیر گذاری قدرتهای خارجی بر تحولات امنیتی خلیج فارس را مورد بحث قرار می دهد و در هر کدام از سیستمهای امنیتی که طی دهه های۷۰ و۸۰ م. شکل گرفته است به نحوه دخالت عامل خارجی، ارتباط آنها با کشورهای منطقه، دل نگرانی های آنها، و تلاش برای ایجاد یک سیستم امنیتی و خصوصاً نقش کشورهای منطقه در ایجاد این نظام امنیتی پرداخته می شود. اصلی ترین موضوع بحث، دلایل ناکامی و فروپاشی طرحهای امنیتی در منطقه است که علیرغم احساس نیاز منطقه به این سیستم امنیتی، چرا این طرحها هیچکدام نتوانسته اند امنیت منطقه را برقرار سازند و هر گاه با بحران یا خطری جدی روبرو شده اند ناکارآمدی خود را نشان داده اند و در حقیقت هر کدام از این نظامها به محض برخورد با اولین بحران و تهدید بلافاصله فروپاشیده و زمینه ظهور یک نظام امنیتی دیگر را مهیا کرده است.

در راستای فرضیه تحقیق که دلیل شکست این طرحها را فقدان ساختارهای ملی، و شکاف و رقابتهای منطقه ای دانسته که باعث شده اند تا عوامل مداخله گر در سیستم بر محور قدرت هژمون سرنوشت امنیت منطقه را در طول دوره مد نظر رقم بزنند،  بحث خواهد شد که چون بازیگران دخیل در موضوع امنیت خلیج فارس هر کدام از نظر درونی پیشاساختاری بوده و از نظر منطقه ای نیز با انبوهی از رقابتها و شکافها نسبت به واحدهای اطراف خود روبرو هستند و همچنین با دیدگاهها و اهداف و تلقی متفاوتی از مفهوم تهدید دور هم جمع می شوند و این امر هم ناشی از یک ضرورت فوری است، به همان میزان که فهم و تلقی آنها از تهدید و خطر بر اثر فروکش کردن تب بحران تغییر می یابد سیستم به فروپاشی نزدیک می شود و ایجاد یک سیستم امنیتی منطقه ای موفق را مشروط به شناسایی دقیق خطرات و منابع ناامنی در منطقه توسط بازیگران ذینفع در چارچوب امنیت خلیج فارس می دانیم.

 

علل انتخاب موضوع

این موضوع به علت علاقه به مباحث مربوط به خلیج فارس و شناخت بیشتر این ناحیه انتخاب شد.

 

ادبیات موجود

بررسی موضوع امنیت خلیج فارس هر چند دارای متون گسترده ای است اما به دلیل ورود     مولفه­های جدید و شرایط دائماً دگرگون شونده، آثار موجود ظرفیت تحلیل را دارا نمی باشند.

سوال اصلی

دلائل اصلی  ناکارآمدی طرحهای امنیتی در خلیج فارس چیست؟

 

 سوالات فرعی

۱) نقش ساختارها و ظرفیت های داخلی کشورهای حاشیه خلیج فارس تا چه اندازه در پیدایش طرحهای امنیتی در این منطقه موثر بوده و بر کارآمدی و ناکارآمدی آنها اثر دارد؟

۲) نقش عوامل منطقه­ای در ظهور و سقوط طرحهای امنیتی در منطقه خلیج فارس تا چه اندازه موثر بوده و می­باشد؟

۳) نقش عوامل و مولفه های مداخله گر در سیستم(intrusive system)در پیدایش و تداوم نظامهای امنیتی در خرده منطقه خلیج فارس چیست؟

مفروض

علیرغم دگرگونی در مفهوم امنیت از ابعاد سخت افزاری به نرم افزاری، چارچوبهای بدیل امنیتی در خلیج فارس در فاصله سالهای۱۹۹۰-۱۹۷۰  با جهت گیری سخت افزاری و عمدتاً در بعد نظامی رقم خورده است.

فرضیه

فقدان ساختارهای ملی، و شکاف و رقابتهای منطقه ای در بین کشورهای حاشیه خلیج فارس، نقش غالب در شکل گیری طرحهای امنیتی در این منطقه را به نیروهای مداخله گر در سیستم محول نموده است و منحنی تحول، ظهور و سقوط طرحهای امنیتی بدیل در خلیج فارس در فاصله سالهای۱۹۹۰-۱۹۷۰ با محوریت نظریه هژمون رقم خورده است.

مفاهیم

در این رساله مفاهیم چندی به کار رفته که به دلیل برداشت خاص مورد نظر این پژوهش نیاز به تعریف آنها احساس می شود.

امنیت: تلاش واحدهای سیاسی برای افزایش توانمندیها و امکاناتشان جهت رسیدن به وضعیتی که خود را ایمن از لطمات ناشی از عملکرد سایر بازیگران  در عرصه سیاست بین الملل بیابند.

نظام امنیتی: ساختارهای امنیتی بر مجموعه ای از منافع و معیارهای مشترک تأکید می کنند و موجب می شوند تا اعضا به دلیل محیط هرج و مرج حاکم، از اتکای صرف به خود دوری نموده و به سوی ترتیبات گروهی و دسته جمعی برای تأمین امنیت خود متمایل گردند.

امنیت منطقه ای: یک مجموعه امنیتی دارای مکان و فضای جغرافیایی است که روابط امنیتی مستمر در آن جریان دارد و اعضای آن دارای تعاملات امنیتی تنگاتنگ با یکدیگر می باشند.

روش پژوهش

در انجام فرایند این تحقیق از روشهای تحلیلی- توصیفی استفاده شده است.

 

سازماندهی پژوهش

این رساله در شش فصل نگاشته شده است؛

 فصل اول  کلیات پژوهش را در بر می گیرد.

 فصل دوم مبانی تئوریک امنیت را به عنوان پشتوانه مفهومی رساله فراهم می آورد. در این فصل تعریف امنیت، نظام امنیتی، امنیت منطقه ای، و نیز ابعاد و ویژگیهای امنیت، و همچنین استراتژیهای مختلف امنیتی، مکاتب مختلف در برخورد با مقوله امنیت، و نظریه هژمون به عنوان اساس پردازش فرضیه این تحقیق به صورت نظری آورده می شوند.

 در فصل سوم به سوابق طرحهای امنیتی اشاره شده است که در آن به نظام امنیت ایرانی که به دوران سیطره ایران بر منطقه خلیج فارس اطلاق می شود اشاره گردیده است. و به دنبال آن به دوران تسلط بریتانیا یا دوران صلح بریتانیایی که به مدت یکصد و پنجاه سال طول کشید پرداخته شده که در این دوران بریتانیا حاکمیت بلامنازع داشته است و توانست با سرکوب دزدان دریایی و نیروهای محلی و رقبای اروپایی خود، امنیت را در منطقه خلیج فارس برقرار کند. از ابتدای ورود اروپائیان و خصوصاً انگلستان به منطقه، امنیت برای آنها در مسائل تجاری و اقتصادی بوده است و سپس مسأله شبه قاره هند هم در حیطه موضوعات امنیتی انگلستان قرار گرفت.

تحولات جدید و کشف نفت به تلقی سنتی از امنیت پایان داد و کشف نفت دوره جدیدی از رقابت بین قدرتهای خارجی را در منطقه باعث شد. که در این رقابت نفت و دسترسی آسان به آن در رأس موضوعات امنیتی آنها قرار داشت.

تحولات دهه ۶۰ م. باعث شد تا انگلستان پس از ۳۷۰ سال حضور در خلیج فارس از این منطقه خارج شود و جای خود را به قدرت نو ظهور آمریکا بدهد. با فروپاشی نظام امنیتی بریتانیا یا دوران صلح بریتانیایی، تلاشهای جدیدی از طرف آمریکا و قدرتهای محلی برای پر کردن خلاء امنیتی صورت گرفت، و آمریکا می کوشید تا با سپردن مسئولیت امنیتی به کشورهای منطقه، خود از دور ناظر بر اوضاع باشد. این تلاشها در قالب دکترین دو ستونه نیکسون – کیسینجر شکل گرفت که بر اساس آن مسئولیت امنیت به دو کشور اصلی منطقه یعنی ایران و عربستان سعودی سپرده شد. ایران به خاطر موقعیت استراتژیکی، جمعیتی و نظامی خود، و عربستان بخاطر موقعیت سیاسی بین اعراب و نیز موقعیت اقتصادی خود که ناشی از نفت فراوان بود مورد انتخاب واقع شدند. دکترین نیکسون در حقیقت ناشی از دو عامل بود. یکی مسائل داخلی آمریکا در نتیجه جنگ ویتنام، و دیگری عامل بین المللی که همان تنش زدایی با شوروی بود. این طرح به مدت یک دهه توانست یک نوع امنیت ژاندارم مآبانه را در منطقه خلیج فارس برقرار سازد که منافع آمریکا را به بهترین نحو تأمین می کرد. وقوع انقلاب اسلامی ایران و فروپاشی یکی از ستونهای طرح نیکسون– کیسینجر یعنی حکومت شاه، به عمر سیستم امنیتی نیکسون- کیسینجر هم پایان داد.

وقوع انقلاب اسلامی ایران باعث ارائه طرحهای امنیتی دیگری در منطقه شد که از آن جمله می­توان به دکترین کارتر اشاره کرد که در حقیقت نوعی حضور مستقیم در منطقه بود و تکیه اصلی آن بر ایجاد یک نیروی واکنش سریع برای مداخله بود و این طرح بنا به دلایلی نتوانست موفق باشد.

تلاش برای ایجاد یک سیستم منطقه ای از طرف دولتهای منطقه منجر به تشکیل شورای همکاری خلیج فارس گردید. این شورا متشکل از ۶ کشور عربی حوزه خلیج فارس بود که        می بایست به شکل یک کنفدراسیون دور هم جمع می شدند. اهداف اولیه این شورا اقتصادی اعلام گردید ولی عملاً به موضوعات نظامی و امنیتی می پرداخت. فروپاشی پیمان سنتو و جنگ ایران و عراق عامل اصلی تشکیل این شورا گردید و این شورا تلاشهای زیادی را برای ایفای یک نقش فعال در منطقه انجام داد ولی هیچکدام موفق نبود و نهایتاً خود به یکی از طرفهای درگیر در جنگ ایران و عراق تبدیل شد.

علت ضعف و ناتوانی شورا را می توان در یک نکته دانست که اصولاً کشورهای عضو هر کدام اختلافات حل نشده زیادی با هم داشتند که وقوع انقلاب اسلامی در ایران و به دنبال آن جنگ ایران و عراق و احساس تهدید مشترک از جانب ایران باعث کنار گذاشتن اختلافات آنها شد، ولی پایان جنگ و نزدیکی آنها به ایران بار دیگر اختلافات حل نشده قدیمی را آشکار ساخت و کشورهای عضو را به تقابل کشاند.

عامل دیگر که اوج ضعف و ناتوانی شورا بود همانا اشغال کویت توسط عراق و عدم توان مقابله این شورا با عراق بود که اعضا هر کدام متقاعد شدند که در صورت تکرار چنین حمله ای شورا قادر به تضمین امنیت آنها نیست و می بایست آنها راه دیگری برای امنیت خود پیدا کنند.

تلاشهای جدید که برای ایجاد یک سیستم امنیتی دیگر هم از طرف آمریکا و هم کشورهای عربی صورت گرفت ناشی از بحران اشغال کویت بود. از آنجا که کشورهای عربی منطقه ضعف اصلی خود را در فقدان نیروی انسانی مناسب می دیدند لذا برای جبران این ضعف متوجه کشورهای عربی خارج از منطقه یعنی مصر و سوریه شدند. و این تلاش در قالب سیستم امنیتی ۲+۶ تجلی یافت.

این سیستم با حمایت و تشویق آمریکا شکل گرفت و قرار شد که نیروهای سوری و مصری در مقابل دفاع از اعراب منطقه از امتیازات اقتصادی بهرمند گردند، و یکی از دلایل اصلی آن اعطای یک پوشش عربی به این سیستم امنیتی بود تا نقش مستقیم آمریکا کم رنگ گردد ولی از آنجا که اعضا اصلی این سیستم هر کدام انگیزه و اهداف متفاوتی داشتند و اصولاً احساس تهدید مشترکی بین آنها وجود نداشت و از طرف دیگر این سیستم برآمده از بحران کویت بود پس از فروکش کردن بحران خیلی زود از هم پاشید و نیروهای مصری و سوری منطقه خلیج فارس را ترک کردند.

پس از شکست طرح ۲+۶، سیستم امنیتی جایگزینی که در منطقه شکل گرفت طرحهای امنیتی دو جانبه بود و در این سیستم هر کدام از کشورهای عربی به طور جداگانه قراردادهای دفاعی با کشورهای غربی از جمله آمریکا و انگلستان منعقد ساختند. بدین ترتیب امنیت خود را به حضور مداوم و گسترده نیروهای خارجی گره زدند.

120,000 ریال – خرید

تمام مقالات و پایان نامه و پروژه ها به صورت فایل دنلودی می باشند و شما به محض پرداخت آنلاین مبلغ همان لحظه قادر به دریافت فایل خواهید بود. این عملیات کاملاً خودکار بوده و توسط سیستم انجام می پذیرد.

 جهت پرداخت مبلغ شما به درگاه پرداخت یکی از بانک ها منتقل خواهید شد، برای پرداخت آنلاین از درگاه بانک این بانک ها، حتماً نیاز نیست که شما شماره کارت همان بانک را داشته باشید و بلکه شما میتوانید از طریق همه کارت های عضو شبکه بانکی، مبلغ  را پرداخت نمایید. 

مطالب پیشنهادی:
  • پایان نامه خلیج فارس
  • مقاله دیدگاه ابرقدرت ها و اعراب در مورد امنیت خلیج فارس
  • مقاله پدیده سیاحت
  • مقاله خلیج فارس
  • مقاله نقش زیردریایی های ایران در امنیت خلیج فارس و دریای عمان
  • برچسب ها : , , , , , , , , , ,
    برای ثبت نظر خود کلیک کنید ...

    براي قرار دادن بنر خود در اين مکان کليک کنيد
    به راهنمایی نیاز دارید؟ کلیک کنید
    

    جستجو پیشرفته مقالات و پروژه

    سبد خرید

    • سبد خریدتان خالی است.

    دسته ها

    آخرین بروز رسانی

      سه شنبه, ۱۶ آذر , ۱۳۹۵
    
    اولین پایگاه اینترنتی اشتراک و فروش فایلهای دیجیتال ایران
    wpdesign Group طراحی و پشتیبانی سایت توسط دیجیتال ایران digitaliran.ir صورت گرفته است
    تمامی حقوق برایdjkalaa.irمحفوظ می باشد.