تحقیق زمینه ها و عوامل پذیرش یا انکار حق


دنلود مقاله و پروژه و پایان نامه دانشجوئی

تحقیق زمینه ها و عوامل پذیرش یا  انکار حق  مربوطه  به صورت فایل ورد  word و قابل ویرایش می باشد و دارای ۱۱۹  صفحه است . بلافاصله بعد از پرداخت و خرید لینک دنلود تحقیق زمینه ها و عوامل پذیرش یا  انکار حق  نمایش داده می شود، علاوه بر آن لینک مقاله مربوطه به ایمیل شما نیز ارسال می گردد

فهرست مطالب

چکیده
مقدمه

فصل اول : کلیات پژوهش
۱-۱- بیان مسئله ۲
۱-۲- سوالات تحقیق ۲
۱-۳- هدف تحقیق ۲
۱-۴- فرضیه تحقیق ۳
۱-۵- روش تحقیق ۳
۱-۶- ارکان تحقیق ۳
۱-۷- مشکلات تحقیق ۴

فصل دوم : بررسی واژه حق
۱- واژه و مشتقات آن ۶
۲- مصادیق حق در قرآن کریم ۹
۳- ویژگیهای حق از نظر قرآن کریم ۱۰
۴- حق در روایات ۱۴
۵- رابطه میان انسان و حق ۱۵
فصل سوم : زمینه ها وعوامل درونی در پذیرش یا انکار حق
۱- تفکر ۱۸
۲- اراده انسان ۱۹
۳- ایمان ۲۰
۴- تقوا ۲۱
۵- جهل ۲۲
۶- هواپرستی ۲۴
۷- تعصب و لجاجت ۲۶
۸- تکبر و خودبینی ۲۷
۹- گناهکاری ۲۹
۱۰- تسویل نفس ۳۰
۱۱- تقلید کورکورانه ۳۱
۱۲- پیروی از ظن و گمان ۳۳
۱۳- پیروی از اکثریت ناآگاه ۳۵
۱۴- توجیهات و بهانه تراشی ها ۳۵
۱۴-۱ توجیه عقیدتی ۳۶
۱۴-۲ توجیه سیاسی ۳۶
۱۴-۳ توجیه اجتماعی ۳۷
۱۴-۴ توجیه فرهنگی ۳۸
۱۴-۵ توجیه اقتصادی ۳۸

فصل چهارم : زمینه ها و عوامل بیرونی در پذیرش یا انکار حق
۱-۱ نسبت بین انسان و شیطان ۴۱
۱-۲ شیطان چه کسانی را از حق منحرف می کند ؟ ۴۲
۱-۳ جلوه گریهای شیطان در انحراف از حق در آیات قرآن ۴۲
۱-۴ ابلیس و لشگریان وی ۴۴
۱-۵ طریقه اغوا شیطان ۴۵
۱-۵-۱ تزیین اعمال ۴۵
۱-۵-۲ نفوذ از طریق فکر و اندیشه ۴۵
۲- تعلیم ۴۸
۳- امر به معروف و نهی از منکر ۴۹
۴- محیط ۵۱
۴-۱- محیط خانواده ۵۱
۴-۲- محیط رفاقت و معاشرت ۵۲
۴-۳- محیط اجتماع ۵۳
۵- وجود الگوهای شایسته ۵۵
۶- مطالعه سرگذشت پیشینیان ۵۷
۷- امور اقتصادی ۵۹
۷-۱- سرمایه و ثروت ۵۹
۷-۲- فقر ۶۲
۸- تبلیغات گمراه کننده ۶۴
۹- تحریف حق ۶۵
۱۰- کتمان حق ۶۶
۱۱- آمیخته کردن حق با باطل ۶۶
۱۲- تعریف مفاهیم و خطر آن ۶۷
۱۳- بد فهمیدن حق و نفهمیدن آن ۷۰
۱۴- نارسایی مفاهیم مرتبط با حق ۷۱
۱۵- اکراه و اجبار ۷۲
۱۶- زمامداران جامعه ۷۳
۱۷- جهاد ۷۶
۱۸- وراثت ۷۷
۱۹- تغذیه ۷۸

فصل پنجم : هدایت کنندگان به سوی حق و اهمیت آنها در پذیرش یا انکارحق
اهمیت هدایت کنندگان به سوی حق ۸۴
الف- ویژگیهای هادیان حق ۸۴
۱- بصیرت و آگاهی ۸۴
۲- قصد قربت ۸۴
۳- نرم خویی ومدارا ۸۵
۴- سعه صدر ۸۵
۵- توجه به همه ابعاد و جوانب ۸۶
ب- شیوهای موثر در هدایت به سوی حق ۸۷
۱- توجه دادن به کرامت انسان ۸۷
۲- حکمت، موعظه ، جدال نیکو ۸۸
۳- ایجاد محبت ۹۰
۴- وعده و وعید ۹۲
۵- تدریج ۹۳
۶- تکرار و تلقین ۹۴
۷- توجه به ظرفیت افراد ۹۵
۸- تحریک عواطف بشری ۹۷
۹- تنبیه ۹۸

فصل ششم : نتیجه گیری و پیشنهادات
۱- نتیجه گیری ۱۰۱
فهرست منابع ۱۰۳

 

منابع

۱- ابن شهرآشوب، منافت ال ابی طالب، ۱۴۰۵ ق، بیروت ، دارالاضواء
۲- ابن میثم، کمال الدین میثم بن علی بن میثم، شرح نهج البلاغه ، ۱۳۶۳ ، قم، دفتر تبلیغات اسلامی
۳- ابن منظور ، محمد بن مکرم، لسان العرب، ۱۴۱۴ ق ، بیروت، دارصادر
۴- امام سجاد (ع) ، صحیفه سجادیه، مترجم حسین انصایان، ۱۳۷۶ ، تهران، پیام آزادی .
۵- تمینی ، عبدالواود، غررالحکم و دررالکلم، ۱۳۶۸ ، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
۶- حرانی، ابومحمد، تحف العقول عن آل الرسول، ۱۴۰۴ ق، قم، جامعه مدرسین قم.
۷- حرعاملی، حسن، وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشیعه، ۱۴۰۹ ق، تهران، دارالکتب الاسلامیه .
۸- حسن زاده املی، حسن، ممدالهمم در شرح خصوص الحکم، ۱۳۷۸ف تهران، سازمان چاپ،
۹- حکیمی، محمدرضا، الحیاه ، ترجمه احمدآرام، ۱۳۷۱ ، تهران، دفتر نشر فرهنگ.
۱۰- خوانساری ، جمال الدین محمد، شرح غررالحکم و دررالکلم با مقدمه و تصحیح میرجلال الدین حسینی، ۱۳۶۰ ، تهران، دانشگاه تهران.
۱۱- دلشاد تهرانی، مصطفی، رهزنان دین، ۱۳۷۹ ، تهران، دریا.
۱۲- دلشا تهرانی، مصطفی، ماه مهرپرور(تربیت در نهج البلاغه) ، ۱۳۷۹ ، تهران، دریا.
۱۳- دلشاد تهرانی،‌مصطفی، سیری در تربیت اسلامی، ۱۳۷۷، تهران، موسسه نشر و تحقیقات ذکر.
۱۴- رازی ، فخرالدین محمدبن عمر الخطیب، التفسیر الکبیر، ۱۴۰۲ ، بیروت، دارالحیاء التراث العربی./
۱۵- راغب اصفهانی، حسین بن محمد، ۱۴۱۲ ق ، بیروت، دارالعلم.
۱۶- رضوانی، علی اصغر، اسلام شناسی و پاسخ به شبهات، انتشارات مسجد مقدس جمکران.
۱۷- رضی، ابوالحسن محمد بن الحسین الموسوی، نهج البلاغه، ۱۳۷۸ ق، بیروت، ضبط نصه و ابتکر فهارسه العلمیه صبحی الصالح.
۱۸- سیوطی، جلال الدین ، الدراالمنثورفی تفسیر الماثور، ۱۴۰۴ ق، قم، کتابخانه مرعشی.
۱۹- صدوق، محمدبن علی بن حسین بن بابویه قمی، معانی الاخبار، ترجمه محمدی، ۱۳۷۷، تهران، دارالکتب اسلامی.
۲۰- صدوق، محمدبن علی بن حسین بن بابویه قمی، من لایحضر، الفقیه، ۱۴۰۴ ق، قم ، جامعه مدرسین قم.
۲۱- طباطبائی ، حسین، المیزان، ۱۴۰۱ ق، بیروت، موسسه الاعلمی للمطبوعات.
۲۲- طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان، ۱۳۶۰، تهران، فراهانی.
۲۳- طریحی، فخرالدین، مجمع البحرین، ۱۳۷۵ ، تهران ، کتابفروشی مرتضوی.
۲۴- عبدالباقی ، محمد فواد، المعجم المفهرس، ۱۳۸۶، تهران، اسلامی.
۲۵- فلسفی، محمدتقی، الحدیث، ۱۳۶۸ ، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
۲۶- فیض کاشانی، ملامحسن، تفسیر الصافی، ۱۴۱۵ ق، تهران، الصدر
۲۷- قرائتی، محسن، امربه معروف و نهی از منکر، ۱۳۸۶ ، تهران ، وزارت فرهنگ و ارشاد
۲۸- قرائتی،‌محسن، گناه شناسی، ۱۳۶۸، تهران، مرکز فرهنگی درسهایی از قرآن
۲۹- قرائتی، محسن، تفسیر نور، تهران، مرکز فرهنگی درسهایی از قرآن.
۳۰- قریشی، سیدعلی اکبر، قاموس القرآن، ۱۳۷۱، تهران، دارالکتب الاسلامیه.
۳۱- قمی، شیخ عباس، سفینه البحار، ۱۳۵۹ ق، تهران، موسسه انتشارات فراهانی.
۳۲- کلینی، ابوجعفر محمد بن یعقوب، گزیده کافی گردآورنده محمدباقر بهبودی، ۱۳۶۳ ، تهران، علمی و فرهنگی
۳۳- کلینی، ابوجعفر محمدبن یعقوب، الکافی، ۱۳۶۲، تهران، دارالکتب الاسلامیه.
۳۴- کلینی، ابوجعفر محمدبن یعقوب، اصول کافی ، ترجمه صادق حسن زاده، ۱۳۸۶ ، تهران، قائم ال محمد.
۳۵- گویا ، عبدالعلی، علی و زیارت جامعه کبیره، ۱۳۷۹ ، تهران، انتشارات رزاره.
۳۶- مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ۱۴۰۳ ق، بیروت، دارالحیاء التراث العربی.
۳۷- مدرسی، محمدتقی، تفسیرهدایت، ترجمه محمدارام، ۱۳۷۷ ، مشهد ، بنیاد پژوهشهای آستان قدرس رضوی.
۳۸- مسعودی، ابوالحسن علی بن الحسین، مروج الذهب، ۱۳۴۶ ، مصر
۳۹- مطهری، مرتضی، داستان راستان، ۱۳۸۴، تهران، انتشارات صدرا
۴۰- مهطری، مرتضی، تعلیم و تربیت اسلام، ۱۳۶۲ ، تهران، الزهراء.
۴۱- مطهری، مرتضی، علل گرایش به مادی گری، ۱۳۵۷، تهران، حکمت.
۴۲- مطهر، مرتضی، جاذبه و دافعه علی (ع)، ۱۳۴۹ ، تهران، حسینیه ارشاد.
۴۳- مفید، محمدبن محمد، الارشاد فی معرفه حج الله علی العباد، ۱۴۱۳ ق، قم، کنگره شیخ مفید.
۴۴- مکارم شیرازی، ناصر، پیام قرآن، ۱۳۷۷، تهران، دارالکتب الاسلامی.
۴۵- مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴، تهران، دارالکتب اسلامی.
۴۶- موریس دبس،‌مراحل تربیت ترجمه علی محمد کاردان، ۱۳۵۶، تهران، دانشگاه تهران.
۴۷- موسوی خمینی، روح الله، طلب و اراده، ۱۳۶۲، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی.
۴۸- میانجی، محمدباقر، توحید الامامیه، ۱۴۱۵ ق، موسسه نشر وزارت فرنگ و ارشاد.
۴۹- نراقی، ملامهدی، جامع السعادات، تحقیق سیدمحمد کلانتر، ۱۳۸۳ ق، نجف، منشورات جامعه النجف.
۵۰- نصری، عبدالله ، مبانی انسان شناسی در قرآن، ۱۳۸۵ف تهران، موسسه فرنگی دانش و اندیشه معاصر.
۵۱- همچنین از نرم افزارهای ذیل نیز در تدوین رساله بهره گیری شد گنجینه روایات (جامع احادیث اهل بیت علیهم السلام) ، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.
۵۲- دانش نامه علوی (متن کامل نهج البلاغه براساس پنج نسخه) ، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم انسانی.
۵۳- جامع التفاسیر نور، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی .
و استفاده از پایان نامه های ذیل:
۵۴- گناه و علل بزهکاری و راهکارهای مقابله با آن از دیدگاه قرآن وحدیث،‌غلامحسین تاجری نسب، ۱۳۷۸ ، تهران مرکزی.
۵۵- حق گرایی و عدم تعصب از دیدگاه قرآن و حدیث، مژگان حکمت، ۱۳۷۸، تهران مرکزی .

 

چکیده

نگارنده در این رساله زمینه ها و عوامل موثر در پذیرش یا انکار حق را بررسی نموده است براساس آیات و روایات معصومین (علیه السلام) زمینه ها و عوامل گوناگونی وجود دارد که هرکدام در پذیرش حق و یا انکار آن در افراد تاثیرگذار باشد.

ائمه اطهار علیهم السلام، این شخصیتهای برجسته در طول حیات خود همواره برای برپاداشتن کلمه حق قیام نموده اند ، لذا بهترین زمینه سازی ها وعواملی که سبب پذیرش حق در افراد می شود را بکار گرفته اند که با بررسی عملکرد آنها افق وسیعی درجلوی دیدگان انسان برای شناخت این عوامل و زمینه ها باز می شود.

در این رساله با استفاده از آیات و روایات بیش از۳۰ مورد از زمینه ها وعوامل موثر در پذیرش یا انکار حق مطرح و بررسی گردیده است و برای تکمیل پژوهش در فصل جدا با اهمیت هدایت کنندگان به سوی حق پرداخته شد که شامل ویژگیهای لازم برای دعوت کنندگان به حق و شیوه های موثر در هدایت آنها به سوی حق است.

مقدمه

حق و باطل از واژه های دیرآشنایی است که در امور بسیاری به کار می رود، راه حق ، راه باطل، دین حق، دین باطل، سخن حق و سخن باطل، عقیده حق و عقیده باطل، داوری حق و داوری باطل ، فکر حق و فکر باطل، در قرآن کریم و روایات معصومین علیهم السلام نیز این دو واژه فراوان به کار رفته است و گاهی مصادیق آن ذکر شده تا موضع خود را در این امور تعیین کنیم یعنی به کدامین فکر یا عمل یا سخن و … روی می آوریم و از کدامین روی برمی تابیم و در مقابل آن قرار می گیریم.

اما اینکه به راستی چه می شود، پس از روشن شدن حق و مسیر آن، افراد دو دسته می شوند عده ای آن را می پذیرند هر چند ممکن است برایشان ناخوشایند و تلخ باشد و عده ای آن را نمی پذیرند و گاهی انکار و در برابر آن موضع گیری نیز می نمایند.

هدف این نوشتار بررسی زمینه ها و عوامل پذیرش و یا انکار حق در افراد است ولی این حق باید شناخته شود و مصادیق آن بررسی گردد. میزان و معیار حق افراد بشر نیستند بلکه خود حق و ویژگیهای آن ملاک و معیار آن است و افراد به میزان نزدیکی و دوری از آن در دایره حق و ناحق قرار می گیرند . در این باره حضرت علی (ع) هم آنجا که حارث بن حوط درباره اصحاب جمل و حق بودن آنان از حضرت سوال کرد ایشان در جواب او شبیه این مضمون را فرمودند : اشتباه تو این است که افراد را ملاک حق قرار داده ای (الحق و الباطل لایعرفان بالناس) در حالیکه حق، ملاک و میزان است که اگر تو آن را بشناسی خودبه خود افراد حق گرا معلوم می شوند .(فاعرف الحق تعرف اهله)[۱]

پس باید حق و مصادیق آن را شناخت و بهترین راه شناخت حق قرآن است که الذی انزل الیک من ربک الحق [۲] و ائمه معصومین علیهم السلام هستند که قرآن ناطق هستند و الحق معکم و فیکم و منکم و الیکم[۳]

به همین دلیل پیش از ورود به بحث اصلی که شناخت زمینه ها و عوامل پذیرش یا انکار حق است پاره ای از مباحث مقدماتی در شناخت حق و مصادیق آن مطرح شده است و در بررسی زمینه ها و عوامل پذیرش یاانکار حق با توجه به گستردگی عوامل و زمینه ها که ناشی از پیچیدگیهای وجودی انسان و ویژگیهای جوامع بشری است، سعی شده ، با تفکیک آن به زمینه ها و عوامل درونی وبیرونی، زمینه را برای روشن شدن و درک بهتر مطلب فراهم آوریم و در انتها اهمیت و نقش هادیان حق وشیوه های موثر در دعوت به سوی حق عنوان شده است .

اینجانب در نگارش این رساله از منابع مختلفی استفاده نموده ام که در پایان تمامی آن ذکر گردیده است .

امید است این رساله توانسته باشد به هدف اصلی خود که بررسی عوامل پذیرش یا انکار حق است رسیده باشد و در انتها از خداوند منان خواستارم ما را از جمله کسانی قرار دهد که در سر دو راهی حق وباطل، راه حق را برویم و این آرزویی است نسبتاً آسان عمل که عمل کردن به آن بسی دشوار است هرکس حق انتخاب دارد هوشیار باشد که رنج انتخاب نیز دارد.والحمدلله و صلی الله علی سیدنا محمد و اله الطاهرین.


[۱] – نهج البلاغه حکمت ۲۶۲

[۲] – رعد /۱

[۳] – زیارت جامعه کبیره

۱-۱- بیان مسئله

با توجه به اینکه فطرت انسان فطرتی است حق خواه و حق پسند، پس از مشخص شدن حق برای فرد، فطرت و عقل سلیم، حکم به پیروی از آن می کند اما این مساله ما را با این سوال مواجه می کند که چرا در طول تاریخ همواره افراد در مواجه با حق به دو دسته تقسیم می شوند عده ای در برابر آن سرتسلیم فرود آورده و می پذیرند وعده ای آن را نمی پذیرند و گاهی موضع گیری نیز می نمایند.

با توجه به این مساله برآن شدم تا به تبیین زمینه ها و عوامل موثر در پذیرش یا انکار حق بپردازیم.

۱-۲- سوالات تحقیق

پیرامون عوامل موثر در پذیرش یاانکار حق سوالات زیادی وجود دارد که این تحقیق برآن است که به پاسخ این سوالات تا حد توان بپردازد. از پرسشهای ویژه این تحقیق عبارتند از :

۱-       حق از نظر لغوی واصطلاح به چه معناست؟

۲-       حق در آیات و روایات به چه معناست ؟

۳-       عوامل موثر در پذیرش حق چیست؟

۴-       عوامل موثر در انکار حق چیست؟

۱-۳- هدف تحقیق

هدف از این تحقیق که از نوع تحقیقات کتابخانه ای می باشد عبارتند از :

شناسایی و مشخص نمودن معنای حق و مصادیق آن در قرآن و روایات و اینکه چرا بعضی حق را می پذیرند و بعضی نمی پذیرند و اینکه قرآن در این مورد چه می گوید و ائمه اطهار (ع) چه عملکردی دراین زمینه داشته اند و روش شدن عوامل و زمینه های تاثیرگذار در پذیرش حق یا انکار آن در قرآن و احادیث.

۱-۴- فرضیات تحقیق

۱- مصادیق حق در قرآن و روایات آمده است.

۲- عوامل موثر در پذیرش یا انکار حق بسیارند.

۳- عواملی در درون وجود انسان و عواملی خارج از وجود انسان در پذیرش یا انکار حق در فرد موثرند.

۱-۵- روش تحقیق

روش تحقیق دراین رساله به این ترتیب بوده است که پس از توجیهات لازم توسط استاد راهنما، طرح پایان نامه تهیه و چند پایان باموضوعاتی نزدیک مطالعه  و بررسی شد، در مرحله بعد تحقیق به روش کتابخانه ای به صورت فیش برداری از منابع لغوی، تفسیری، روایی، اخلاقی انجام گرفت و سپس به جداسازی و طبقه بندی فیشها پرداخته و فصول رساله را براساس اهدافی کرد این تحقیق داشتم تنظیم نمودم.

۱-۶- ارکان تحقیق

ارکان تحقیق در این رساله که مشتمل بر پنج فصل است که عبارتند از :

فصل اول : مقدمات و کلیات موضوع

فصل دوم : بررسی واؤه حق

فصل سوم: زمینه ها و عوامل درونی در پذیرش یا انکار حق

فصل چهارم: زمینه ها و عوامل بیرونی در پذیرش یاانکار حق

فصل پنجم : هدایت کنندگان به سوی حق و اهمیت آنها در پذیرش یا انکار حق

فصل ششم: نتیجه گیری و پیشنهاد

۱-۷- مشکلات تحقیق

معمولاً بر سرراه تحقیق و پژوهشی که محققان انجام می دهند یک سری مشکلات و موانع مشاهده می شود که به عنوان محدودیتهای تحقیق از آن یاد می شود، در این پژوهش قرآنی روایی نیز نکاتی قابل توجه است از جمله مواردی که در این تحقیق با آن برخورد کردم محدودیت منابع است از آنجاکه این بحث تاکنون به طور جداگانه پرداخته نشده بود و اگر در کتابی مواردی مطرح شده است به همه جوانب و ابعاد موضوع پرداخته نشده است و مورد دیگر ساعت کاری کتابخانه های دانشگاه وسالن مرجع آنها بود که معمولاً تا ساعت اداری بود و بعدالظهرها تعطیل بود که این امر برای دانشجویان شاغل مشکلاتی را دربرداشت.

۱-۸- تعریف واژه

برای اینکه بتوان موضوع پژوهش که بررسی زمینه ها وعوامل موثر در پذیرش یا انکار حق است را کاملاً تبیین نمود نیاز به شناخت روشن تری از واژه حق داریم لذا فصلی را جهت تبیین این واژه در نظر گرفته و به بررسی مصادیق آن در قرآن و روایات می پردازیم.

بررسی واژه حق و مشتقات و مترادفات آن در لغت

واژه حق و مشتقات آن :

راغب گوید : اصل حق به معنی مطابقت و موافقت است و در مجمع ذیل آیه ۷ از سوره انفال گوید : حق آنست که شی در موقع خود واقع شود »[۱]

در المعجم آمده : «حق در لغت به معنی صحیح شده ثابت شد و صدق آن به ثبوت رسیده آمده است چنانچه فعل تحقق از همین ماده به معنی واقع شد و به وقع پیوست به کار می رود.»[۲]

در لسان العرب هم چنین آمده «حق نقیض باطل است وجمع آن حقوق وحقایق است و همچنین حق به معنی صدق حدیث و به معنی تعیین بعد از شک نیز می باشد »[۳]

رائدالطلالب حق را به معانی زیر دانسته است:

۱-       درستی وثواب

۲-       عدل

۳-       یقین

۴-       ثابتی که در آن شکلی نیست

۵-       شایسته

۶-       صدق در سخن

۷-       کثیرالعلم »[۴]

در قاموس المحیط آمده است :

حق از اسماء الله تعالی یا صفات او وقرآن می باشد و به معنی ضدباطل و امر واجب و عدل و اسلام ، مال و ملک و موجود ثابت و صدق و مرگ و دوراندیشی می باشد ومفرد حقوق است و حقیقت ضدمجاز است.» [۵]

در کتاب مجمع البحرین نیز در باب حق و مشتقات آن آمده است:

« در تیلون الکتاب الله حق تلاوته » یعنی آن را تغییر نمی دهند و تحریف نمی کنند ، «فحقق علیهم القول» به معنی واجب است آمده است (کلمه حق ) ، «یحقق الله الحق» به معنی ثابت و آشکار می کند خداوند حق را .»

«حقیق علی» یعنی بر من واجب است ، «الحق المعلوم» غیر زکات است و آن چیزی است که مرد بر خودش واجب بداند و به قدر وسع و توانائیش . «الحاقه» یعنی ساعت و روز قیامت و به آن نامیده شده از آن جهت که در آن روز امور ثابت می مانند حساب و ثواب و عقاب به قوع می پیوندند و به حقیقت می رسند وهمینطور گفته می شود :«حققت القیامه» یعنی خلائق را احاطه می کند ، حقایق یعنی آنچه حق وثابت است.

حقیقه الشی یعنی باطن آن وکلام محقق یعنی محکم و استوار و (الحق) اصلش یعنی مطابقت ومواظبت که بر وجوه مختلف می آید و به معانی واجب و لازم و سزاوار استعمل می گردد، حق الله یعنی واجب و لازم.

حق العباد یعنی سزاوار و حقیقت آنچه که مقابل مجاز می باشد»[۶]

در مفردات راغب نیز آمده است ؛

اصل حق به معنی مطابقت و مواظبت است و حق بر چهار وجه گفته می شود:

۱-       در مورد ایجاد کننده بحسب آنچه که حکمت آن را اقتضاء می کند و به این جهت درباره خدا گفته می شود : هوالحق

۲-       در مورد ایجاد شونده بحسب اقتضادی حکمت و به این جهت گفته می شود فعل خداوند همگی حق اند مانند : الموت حق و البعث حق و یا سخن خدا که فرمود : «ماخلق الله ذلک الا بالحق»[۷]

۳-       در مورد اعتقاد به چیزی مطابق آنچه که آن چیز فی نفسه داراست مانند این که بگوییم : اعتقاد فلانی در بعث و ثواب و عقاب و حق است و مانند این آیه «فهدی الله الذین امنو الا اختلفوا فیه من الحق»[۸]

۴-       در مورد فعل و قول برحسب آنچه واجب است و به مقداری که واجب است و در وقتی که واجب است، مانند آیه «کذلک حققت کلمه ربک»

المیزان گوید : چون خداوند بذاته وصفاته غیرقابل زوال است لذا حق از اسماء حسنی اوست، در مجمع نقل می کند که علت این تسمیه این است که امر خدا همه حق است وباطل در آن نیست ، بهتر است گفته شود که ، ذات و افعال و صفات خدا حق است یعنی همه آنها مطابق واقع و درجای و موقع خویش است و معنی حق چنانکه که گفته شد «مطابقت» است .

«حقق علی ان الا اقول علی الله الاالحق» ،«حقیق» را جدیر و سزاوار معنی کرده اند یعنی سزاوار است که به خدا جز حق نگوییم»[۹]

همچنین در مفردات القرآن فی المجمع البیان درباره حق آمده است که :

حق قراردادن چیز در موضعش است و آن فعلی است که جایز نیست انکار آن، ریشه و مصدر آن (حق یحقق حقا) است و آن قرار دادن شی در موضعی است که مقتضای حکمت است و حق نقیض باطل است و حق آن چیزی است که عقل بدان دعوت می کند و آن چیزی است که هر کس به آن عمل نماید نجات می یابد و هر کس خلاف آن عمل نماید هلاک می شود و حق مطلوب هر عاقلی است »[۱۰]

مصادیق حق در قرآن کریم

۱-       خداوند حق است :

«فتعلی الله الملک الحق لااله الاهورب العرش الکریم »[۱۱]

پس (بدانید که ) خدای پادشاهی برحق است … .

«ان الله هو الحق المبین»[۱۲]

همانا خداست حق روشن و آشکار

۲-       دین حق است :

«هوالذی ارسل رسوله بالهدی و دین الحق»[۱۳]

آیا ندانستی که رسولش را به هدایت و ابلاغ دین حق فرستاد.

۳-       قرآن وسایر کتب آسمانی حق اند :

«واذا قیل لهم امنوا بما انزل الله قالوا انومن بما انزل علینا و یکفرون بما و رائهم و هوالحق مصدقا لامعهم …»[۱۴]

چون به یهود گویند که به قرآن که خدا فرستاده ایمان آورید، پاسخ دهند که تنها بر تورات که بر ما نازل شده ایمان آوریم و به غیر قرآن کافر شوند، در حالی که قرآن کتاب حق است و کتاب آنها راتصدیق می کند.


[۱] – مفردات ج ۱/ ص ۲۴۶

[۲] – المعجم الوسیط، ۱/۱۸۷

[۳] – لسان العرب۱۰/۴۹

[۴] – رائدالطلالب ، ص ۳۷۳

[۵] – قاموس المحیط ج ۳/۲۲۸

[۶] – مجمع البحرین ۱/ ۵۴۵

[۷] – یونس /۵

[۸] – بقره / ۲۱۳

[۹] – قاموس القران ۲/۱۵

[۱۰] – مفردات القران فی مجمع البیان ، ص ۹۵

[۱۱] – المومنون /۱۱۶

[۱۲] – نور/۲۵

[۱۳] – الصف /۹

[۱۴] – البقره / ۹۱

120,000 ریال – خرید

تمام مقالات و پایان نامه و پروژه ها به صورت فایل دنلودی می باشند و شما به محض پرداخت آنلاین مبلغ همان لحظه قادر به دریافت فایل خواهید بود. این عملیات کاملاً خودکار بوده و توسط سیستم انجام می پذیرد.

 جهت پرداخت مبلغ شما به درگاه پرداخت یکی از بانک ها منتقل خواهید شد، برای پرداخت آنلاین از درگاه بانک این بانک ها، حتماً نیاز نیست که شما شماره کارت همان بانک را داشته باشید و بلکه شما میتوانید از طریق همه کارت های عضو شبکه بانکی، مبلغ  را پرداخت نمایید. 

مطالب پیشنهادی:
  • پایان نامه شناسایی و مشخص نمودن معنای حق و مصادیق آن در قرآن و روایات
  • برچسب ها : , , , , , , , , , , , , , , ,
    برای ثبت نظر خود کلیک کنید ...

    براي قرار دادن بنر خود در اين مکان کليک کنيد
    به راهنمایی نیاز دارید؟ کلیک کنید
    

    جستجو پیشرفته مقالات و پروژه

    سبد خرید

    • سبد خریدتان خالی است.

    دسته ها

    آخرین بروز رسانی

      جمعه, ۱۹ آذر , ۱۳۹۵
    
    اولین پایگاه اینترنتی اشتراک و فروش فایلهای دیجیتال ایران
    wpdesign Group طراحی و پشتیبانی سایت توسط دیجیتال ایران digitaliran.ir صورت گرفته است
    تمامی حقوق برایdjkalaa.irمحفوظ می باشد.