مقاله ولایت فقیه از دیدگاه شیعه و سنی


دنلود مقاله و پروژه و پایان نامه دانشجوئی

مقاله ولایت فقیه از دیدگاه شیعه و سنی مربوطه  به صورت فایل ورد  word و قابل ویرایش می باشد و دارای ۱۳۳  صفحه است . بلافاصله بعد از پرداخت و خرید لینک دانلود مقاله ولایت فقیه از دیدگاه شیعه و سنی نمایش داده می شود، علاوه بر آن لینک مقاله مربوطه به ایمیل شما نیز ارسال می گردد

 فهرست

چکیده. ۱

مقدمه. ۲

فصل اول. ۷

ولایت در قرآن. ۷

مقدمه. ۸

۱-۱ ولایت خدا بر مخلوقات… ۸

۱-۱- معنای لغوی ولایت… ۸

۱-۱-۲ معنای لغوی ولی.. ۹

۱-۱-۳ معنای اصطلاحی ولایت… ۹

۱-۱-۴ معنای اصلاحی ولیّ.. ۱۰

۱-۱-۵ واژة ولایت در قرآن. ۱۱

۱-۱-۶ ولایت خداوند تعالی.. ۱۲

۱-۱-۷ ولایت تکوینی خداوند. ۱۳

۱-۱-۸ ولایت تشریعی خداوند. ۱۴

۱-۱-۹ تفاوت ولایت تکوینی و تشریعی خداوند. ۱۵

۱-۱-۱۰ ولایت عام. ۱۵

۱-۱-۱۱ ولایت خاص…. ۱۶

۱-۱-۱۲ ولایت خاصه با واسطه و بی واسطه. ۱۷

۱-۱-۱۳ ولایت اخصّ…. ۱۸

۱-۲ ولایت مخلوق نسبت به هم.. ۱۹

۱-۲-۱ ولایت بشری یا ولایت انسان ها نسبت به یکدیگر. ۱۹

۱-۲-۲ ولایت خاص رسول اکرم (ص) و مؤمنینی که در حال رکوع در راه خدا انفاق می کنند. ۱۹

۱-۲-۳ ولایت مؤمنین بر مؤمنین.. ۲۱

۱-۲-۴ ولایت اصناف خاص فقهی.. ۲۲

۱-۲-۵ ولایت کافران بر مؤمنین.. ۲۲

۱-۲-۶ ولایت ملائکه بر انسان ها ۲۴

۱-۲-۷ ولایت شیاطین نسبت به انسان. ۲۴

فصل دوم. ۲۷

ولایت و رابطه آن با امامت… ۲۷

مقدمه. ۲۸

۲-۱ امامت… ۲۸

۲-۱-۱ امام در لغت… ۲۸

۲-۱-۲ معانی امام در قرآن. ۲۹

۲-۱-۳ امامت نزد امامیه. ۳۰

۲-۱-۴ رابطه ولی، نبی و رسول. ۳۶

۲-۱-۵ فرق بین رسول و نبی و امام. ۳۸

۲-۱-۶ مقام ولایت قابل وصول برای همگان است. ۳۸

۲-۱-۷ امامت و تشیع. ۴۰

۲-۱-۷-۱ اهمیت امامت… ۴۰

۲-۱-۸ تحکیم ولایت… ۴۱

۲-۲ وصایت و غدیرخم.. ۴۳

۲-۲-۱ عقیدة وصایت و جانشینی حضرت علی (ع) ۴۳

۲-۲-۲ حدیث یوم الدار. ۴۴

۲-۲-۳ حدیث منزلت… ۴۵

۲-۲-۴ حدیث غدیر. ۴۶

۲-۲-۵ حدیث ثقلین.. ۴۹

۲-۲-۶ حدیث لوح.. ۴۹

۲-۲-۷ ولایت تشریعی و تکوینی در نبوت و امامت… ۵۲

۲-۲-۸ انواع ولایت تشریعی.. ۵۲

۲-۲-۸-۱ تفویض تشریع احکام. ۵۲

۲-۲-۸-۲ زعامت سیاسی و اجتماعی.. ۵۳

۲-۲-۸-۳ ولایت در اموال عمومی.. ۵۴

۲-۲-۸-۴ مرجعیت در معارف و احکام اسلام. ۵۴

۲-۲-۹ ولایت تکوینی.. ۵۵

۲-۲-۱۰ علی (ع) و مسئلة وصایت از دید عرفانی اهل سنت… ۵۸

۲-۲-۱۱ واقعة غدیر خم.. ۶۶

۲-۲-۱۲- غدیریه ها ۷۱

۲-۳ ولایت فقیه. ۷۷

۲-۳-۱ ولایت فقیه از نظر شیعه. ۷۷

۲-۳-۲ سخنی از مرحوم آیت اله بروجردی (ره) ۷۸

۲-۳-۳ نظر امام خمینی (ره) دربارة ولایت فقیه. ۷۹

۲-۳-۴ ولایت اعتباری.. ۷۹

۲-۳-۵ ولایت تکوینی امام معصوم از دیدگاه حضرت امام خمینی (ره) ۸۰

۲-۳-۶ نظر شیخ مفید (ره) ۸۴

۲-۳-۷ نظر شیخ مفید (ره) دربارة اقامة حدود. ۸۵

۲-۳-۸ نظر محقق کرکی (ره) ۸۶

۲-۳-۹ دیدگاه قرآن و حدیث دربارة حکومت فقیه. ۸۷

۲-۳-۹-۱ حدیثی از اهل سنت دربارة خلافت… ۸۹

فصل سوم. ۹۳

آیات ولایت در تفاسیر شیعه وسنی.. ۹۳

مقدمه. ۹۴

۳-۱ آیة اکمال دین و اتمام نعمت… ۹۴

۳-۱-۱ زمان و سبب نزول آیه. ۹۵

۳-۱-۲ آیة ولایت… ۹۸

۳-۱-۳ زمان و سبب نزول آیه. ۱۰۰

۳-۱-۴ آیة تبلیغ. ۱۱۱

۳-۱-۵ زمان و سبب نزول آیه. ۱۱۲

۳-۱-۶ اشعار صفی علیشاه در شأن آیات مذکور. ۱۲۰

۳-۲ ولایت در نهج البلاغه. ۱۲۲

فهرست منابع و مآخذ. ۱۲۶

فهرست منابع و مآخذ

۱- قرآن کریم

۲- قیصری، شرح فصوص الحکم، ص ۷۶

۳- قرشی، قاموس قرآن، ۷/۲۴۵

۴- کلینی، اصول کافی، کتاب الایمان و الکفر، باب من أذی المسلمین و احتقرهم، حدیث ۸٫

۵- یثربی، عرفان نظری، ص ۳۸۹٫

۶- جوادی آملی، شمیم ولایت، ص ۹۷٫

۷- خرمشاهی، دانشنامة قرآن و قرآن پژوهی، ۲/۲۳۲۳٫

۸- طوسی، الغیبه، نقل از دایره المعارف اسلام، ۱۰/۱۳۶٫

۹- نوبختی، التنبیه، ص ۹۵ ، نقل از دایره المعارف اسلام، ۱۰/۱۳۷٫

۱۰- اسدی گرمارودی، درس هایی از اصول عقاید، ۲/۱۳۰-۱۲۹٫

۱۱- اکبری، سیمای امیرالمؤمنین، ص ۱۶۸٫

۱۲- ناصرخسرو، دیوان اشعار، تصحیح حاج نصر الله تقوی، ص ۶۱۴٫

۱۳- بصائر الدرجات، ۱/۲۰ باب ۱۰؛ بحارالانوار، ۲۵/۱۰۳-۱ ، نقل از خمینی، ولایت فقیه، ص ۵۳٫

۱۴- بحارالانوار، ۱۸/۳۸۲ باب اثبات المعراج و معناه و کیفیته.

 چکیده

ولایت یکی از ارکان مهم دو مذهب تشیع و تسنن می باشد و از دیدگاه‌های گوناگون قابل بررسی است. در این پایان‌نامه، مقایسه ای اجمالی صورت گرفته و آرای شیعه و اهل سنت در مورد ولایت بیان گردیده و سعی شده بدون ترجیح نظر یک مذهب بر مذهب دیگر، فقط آرای موافق و مخالف مطرح شود؛ و نیز انواع ولایت در قرآن و مفاهیم و مصادیق آن با عنایت به آیات شریفه‌ای که در ارتباط با ولایت، مورد بحث می باشند مدنظر بوده است.

از جمله نتایج به دست آمده از این تحقیق می توان به موارد زیر اشاره نمود:

۱٫ توجه و حساسیت فوق العادة پیروان مذهب امامیه نسبت به امر ولایت و پافشاری در اثبات حقانیت اعتقاد خویش.

۲٫ استدلال و نظم فکری اسماعیلیه برای اثبات ادعایشان در مورد جانشینی امام جعفر صادق (ع) و سلسلة امامان مستور.

۳٫ عقیدة شیخیه در مورد رکن رابع و وجه اختلافی که در مورد اعتقاد به وجود امام عصر (عج) با امامیه دارند.

۴٫ اصالت مهدویت در میان پیروان مذهب امامیه و اهل سنت و وجه اختلاف بین این دو مذهب دربارة غیبت امام عصر (عج).

۵٫ وجه اشتراک همة عرفای سنی و شیعه دربارة ولایت علی (ع) و صلح کلی که در امر خاتم‌الاولیا دارند.

۶٫ آشنایی مختصر با نظرات محیی‌الدین ابن عربی دربارة ولی، ولایت و ختم الاولیا.

مقدمه

مسئلة ولایت یکی از اساسی ترین و ریشه‌ای‌ترین مسائلی است که گسترة آن تمامی دایرة دین، از هدایت ظاهری و باطنی، عبادی و اجتماعی تا زعامت و خلافت و … را در بر می گیرد.

در باور تشیع و عرفان اسلامی ولایت همچون روحی در کالبد دین است که بدان حیات و زندگی می بخشد؛ زیرا قوام و استمرار دین، همچنین حیات دینی پیروان آن در گرو وجود کسی است که پاسدار حدود و مرزهای آن باشد و لازمه این معنا آن است که چنین شخصی، خود عالم و عارف به تمامی این حدود و قوانین آن باشد و این تنها برای کسی حاصل است که به نهایت درجة قرب به حق رسیده و صاحب مقام ولایت مطلقة الهی باشد تا بدین وسیله بتواند از مبدأ هستی، علوم و معارف دینی را اخذ نماید. چنین فردی نزد شیعه، تنها شخص امام معصوم (ع) و نزد اهل سنّت حضرت رسول اکرم (ص) و نزد عرفا، ولیّ کامل محمّدی (ص) است. کمتر کسی است که از اهمیت مسئله ولایت در دیدگاه اعتقادی شیعه، هر چند اجمالاً، مطلع نباشد، بلکه حتی به عقیده برخی، تشیع و ولایت مرادف با یکدیگرند، به گونه ای که اطلاق یکی، دیگری را در ذهن تداعی می نماید و شاید اگر بگوییم ولایت در عرفان، بخصوص در مکتب ابن عربی نیز دارای چنین اهمیتی است، گزاف نگفته ایم.

همانطور که در تشیع، ولایت، باطن دین و سرّ عبادات است، در عرفان نیز ولایت، باطن و اساس جمیع کلمات انسانی و سرآغاز رسیدن به مراتب عالی این کمالات است که این، نیز همان غایت دین می‌باشد، پس نزد عرفا نیز ولایت، باطن و اصل دین است. همچنانکه در تشیع به مقتضای آیة شریفة واذ ابتی ابراهیم …[۱] ، مقام امامت رسول برتر از نبوت و رسالت اوست، در عرفان نیز مرتبه ولایت او برتر از نبوت و رسالتش می باشد.

همانطور که در تشیع، امام و ولی کامل، واسطة در فیض الهی است، در عرفان نیز جمیع نعمات الهی ابتدا بر انسان کامل و سپس به واسطة او بر حقایق عالم نازل می شود.[۲]

و نیز همچنانکه در تشیع، وجود امام و  حجّت حق سبب تعادل نظام هستی، بلکه عامل برپایی و قوام آن می باشد و حدیث شریف «لو لا الحجته لساحت الارض باهلها»[۳] به آن اشاره دارد در عرفان نیز بقای ولی کامل محمدی (ص) سبب بقای این عالم است، همچنانکه رحلت او از دار دنیا، سبب زوال آن می باشد.

همانطور که ملاحظه می شود جوهرة بحث ولایت در عرفان، قابل قیاس و حتی تطبیق با دیدگاه تشیع در این باره است، اگرچه احیاناً در بیان صاحب نظران شیعی و غیرشیعیِ آن در تعیین مصداق، اختلاف نظر وجود داشته باشد.

طرح این گونة مسئلة ولایت در عرفان، ظاهراً از حکیم ترمذی آغاز گردیده است. وی اولین کسی است که علیرغم سنّی بودنش دربارة حقیقت ولایت و مراتب آن مطابق با دیدگاه شیعه، سخن رانده و آن را در جهان بینی عرفانی داخل نموده است.[۴]

ابن عربی که خود از برجسته ترین عرفای متأخر است، تحت تأثیر شدید این حکیم عظیم الشأن قرار گرفت و مباحث ولایت او را شاید بتوان گفت در حدی افراطی تر از وی، طرح و گسترش داد و دامنة آن را تا عالم غیب نیز کشاند، چنانکه حقیقت ولایت مطلقة الهی را از آنِ حقیقت محمدی (ص) می داند که در نظر وی، اولین تعیّن و برترین مظهر و مجلای حق، همچنین سبب و غایت و غرض از آفرینش ماسوی است.

موضوع مورد بحث در این رساله، «ولایت از دیدگاه دو مذهب تشیّع و تسنّن» می باشد و غرض از آن، به هیچ وجه، ترجیح نظر یک مذهب بر دیگری نیست، بلکه مقصود بیان نظریات این دو مذهب دربارة موضوع مذکور است.

بنابراین، موضوع و هدف اصلی این تحقیق بررسی ولایت در اسلام است، اعم از آراء مذهب تشیع که خود شاخه های متعدد دارد و نیز دیدگاههای اهل سنّت.

بدیهی است که با در نظر گرفتن ابعاد مختلفی که ولایت در اسلام و قرآن دارد و با عنایت به اینکه تحقیق مستقلی در این موضوع صورت نگرفته و این اثر، اولین تحقیقی است که به بررسی ولایت از دیدگاه‌های مختلف، از جمله قرآن، عرفان، فرق معروف شیعه و عقاید اهل سنّت می‌پردازد، وجود کاستی ها در این اثر، چندان دور از انتظار نیست و ادامه و تکمیل آن نیاز به تحقیقات مفصل بعدی دارد که امید است از این پس، در این مسیر انجام شود.

انگیزة نگارنده از انتخاب این موضوع، محوری و مهم بودن بحث ولایت در میان مسلمانان عموماً و شیعیان خصوصاً و در میان عرفا به طور اخصّ است، چرا که همیشه این سئوال ذهن نگارنده را به خود مشغول کرده که آیا ولایت مورد بحث در شیعه، همان ولایت مورد نظر در عرفان است یا نه. و مطلب دیگری که برایم سئوال برانگیز بود نوع اعتقاد به مهدویت نزد اهل سنّت و تفاوت آن با مهدویت مطرح در تشیّع بود و همین عوامل مرا بر آن داشت تا این موضوع را برای تحقیق برگزینم.

اثر حاضر مشتمل بر این فصول است:

اولین فصل به مبحث «ولایت در قرآن» اختصاص داده شده که مشتمل بر دو بخش است، بخش اول دربارة ولایت خدا بر مخلوقات و بخش دوم ولایت مخلوق نسبت به هم مورد بررسی قرار گرفته. عنوان دومین فصل این اثر «ولایت و رابطة آن با امامت» می باشد که شامل سه بخش است: بخش اول در مورد امامت، بخش دوم دربارة وصایت و غدیر خم و بخش سوم به ولایت فقیه پرداخته است.

فصل سوم با عنوان «آیات ولایت در تفاسیر شیعی و سنّی» که مشتمل بر دو بخش می باشد. بخش اول آیه اکمال دین، آیة ولایت، آیة تبلیغ و بخش دوم ولایت در نهج البلاغه نامیده شده است.

چهارمین فصل این اثر تحت عنوان «ولایت از دیدگاه بعضی فرق معروف شیعه» و شامل پنج بخش می باشد: اسماعیلیه، شیخیه، کیسانیه، زیدیه و غلاه شیعه.

فصل پنجم با عنوان «ولایت در عرفان» که مشتمل بر سه بخش است: بخش اول دیدگاه عرفا دربارة ولایت، بخش دوم نظریات ابن عربی دربارة ولایت و بخش سوم به بحث دربارة انسان کامل پرداخته است.

ششمین فصل این اثر دربارة «ختم ولایت از نظر تشیع و تسنن» می‌باشد که شامل سه بخش است: بخش اول مهدی در تشیع، بخش دوم اعتقاد به مهدویت از دیدگاه اهل سنت و بخش سوم غلاه و مهدویت را مورد بررسی قرار می دهد.

و در پایان، نتیجه گیری، پیشنهادها و … به اختصار گنجانده شده است.

با مروری گذرا بر موضوعات مندرج، محدودة پژوهشی خود را مشخص کردیم تا شیفتگان ولایت با زمینة فکری مناسب به کندوکاو در این مجموعه بپردازند.

فصل اول

ولایت در قرآن

مقدمه

در این فصل به معنای لغوی و اصطلاحی ولیّ و ولایت پرداخته شده و سپس ولایت با توجه به آیات شریفة قرآن، تقسیم بندی شده و تحت دو عنوان کلیِ «ولایت خدا» و «ولایت مخلوق» مورد بررسی قرار گرفته است.

 ۱-۱ ولایت خدا بر مخلوقات

۱-۱-۱ معنای لغوی ولایت

واژة ولایت به فتح واو به معنای نصرت و یاری و به کسیر واو به معنای امارت و تولیت است. ولایت مأخوذ از ولی به معنی قرب هم استعمال شده است. مطابق این معنا، ولایت دارای معنای عامی می شود که شامل هر نوع قرب و نزدیکی است. چنانکه راغب می گوید: وَلاء و توالی آن است که دو چیز چنان باشند که میانشان چیز دیگری نباشد و به طور استعاره به نزدیکی، وَلاء و توالی گویند خواه در مکان باشد یا صداقت یا نصرت یا اعتقاد.[۵]

از این رو می توان گفت که معنای قرب، معنای عامی است که شامل تمامی معانی دیگر ولایت می شود و شاید نظر بعضی که قائلند وَلایت و وِلایت هر دو به یک معنی می باشند در واقع ناظر به همین معنا باشد و فقط به جهت تفاوت میان معانی فرعی آنها، یکی را فتحه و یکی را کسره داده اند. این نظر با توجه به اشتراک این دو، در معانی دیگرشان قوّت بیشتری می یابد. همچنانکه وَلایت به فتح واو را به دوست داشتن، دوست شدن، یاری دادن، دست یافتن بر چیزی و  تصرف کردن در آن، پادشاهی راندن و تسلط پیدا کردن؛ و ولایت به کسر واو را به والی شدن، قدرت، سلطان و پادشاهی نیز معنا کرده اند.[۶]

۱-۱-۲ معنای لغوی ولی

ولی به معنای سرپرست و اداره کنندة امر و نیز به معنی دوست و یاری کننده می آید. ولی از وَلْیْ است به معنی نزدیکی بدون فاصله و او کسی است که به تدبیر امور از دیگری احق و سزاوار است. به رئیس قوم والی گویند که به تدبیر و امر و نهی امور، نزدیک و مباشر است.[۷]

۱-۱-۳ معنای اصطلاحی ولایت

ولایت در اصطلاح به معنای قیام عبد به حق است. یعنی اخلاق او به اخلاق الهی و اوصاف او به اوصاف الهی مبدل گردد و این امر وقتی محقّق می شود که حضرت حق، متولّی امور او گردد تا آنکه او را به غایت قرب و تمکین برساند. چنانکه در حدیث قدسی است.

هنگامی که خدا، در شب اسراء پیامبر را به میهمانی پذیرفت، پیامبر از خدا سئوال کرد: پروردگارا! منزلت مؤمن نزد تو چگونه است؟ خدا در جواب فرمود: ای محمد! آن کس که ولیّ‌ای از اولیای مرا اهانت نماید، آشکارا با من به ستیز برخاسته است و من برای نصرت اولیای خود از هر چیزی سریع‌تر و شتابان‌ترم. هیچ بنده‌ای از بندگانم با وسیله ای محبوب تر از انجام فرایض به من تقرّب نمی جوید. اگر او محبوب من و من محبّ او شدم، همة مجاری ادراکی و تحریکی او را به عهده می گیرم، بنابراین اگر او می فهمد با نور علمی من می‌فهمد.[۸]

به طور کلی ولایت در اصطلاح عبارت است از قرب و نزدیکی به خداوند.[۹]

۱-۱-۴ معنای اصلاحی ولیّ

ولیّ در اصطلاح، کسی است که حق تبارک و تعالی به موجب آیة و هو یتولّی الصّالحین[۱۰] متولّی امور او گردیده است و وی را از عصیان و خذلان که نتیجة ارتکاب به معاصی است حفظ می کند و او را به مرتبة کمال رجال می‌رساند. یعنی مرتبة رجال لاتلهیهم تجاره ولابیع عن ذکر الله[۱۱] و رجال صدقوا ما عاهدوا الله علیه[۱۲].

قشیری در رسالة خود دربارة ولی دو احتمال می دهد: ولی بر وزن فعیل است که یا به معنای فاعلی آن است و بدین معنا بر کسی اطلاق می شود که همواره در طاعت الهی می باشد بدون آنکه از او معصیتی سربزند و یا به معنای مفعولی آن می باشد که در این صورت به معنای کسی است که حق تعالی همواره حفظ و حراست او را از ارتکاب به معاصی به عهده گرفته است. همانطور که آیة شریفة و هو یتولی الصالحین به آن اشاره دارد.

ابن عربی در تعریف اولیاء چنین می گوید: همانا اولیاء کسانی اند که حضرت حق جل جلاله نصرت و یاری آنها را در مقام مجاهدة با دشمنان چهارگانه یعنی هوی، نفس، دنیا و شیطان به عهده گرفته است.[۱۳]

 ۱-۱-۵ واژة ولایت در قرآن

 

100,000 ریال – خرید

تمام مقالات و پایان نامه و پروژه ها به صورت فایل دنلودی می باشند و شما به محض پرداخت آنلاین مبلغ همان لحظه قادر به دریافت فایل خواهید بود. این عملیات کاملاً خودکار بوده و توسط سیستم انجام می پذیرد.

 جهت پرداخت مبلغ شما به درگاه پرداخت یکی از بانک ها منتقل خواهید شد، برای پرداخت آنلاین از درگاه بانک این بانک ها، حتماً نیاز نیست که شما شماره کارت همان بانک را داشته باشید و بلکه شما میتوانید از طریق همه کارت های عضو شبکه بانکی، مبلغ  را پرداخت نمایید. 

 

مطالب پیشنهادی:
  • مقاله امامت در مکتب صادق آل محمد(ص)
  • مقاله شیعیان عصر حضور امامان‌(ع) و موضوع مهدویت
  • مقاله جایگاه قرب الهی در تربیت اخلاقی
  • مقاله نبوت و امامت در اندیشه ملاصدرا
  • مقاله تاریخ‌ اجتماعى‌ شیعیان‌ ایران‌ و عراق‌ در قرن‌ پنجم‌ هجرى‌
  • برچسب ها : , , , , , , , , , , , , , ,
    برای ثبت نظر خود کلیک کنید ...

    براي قرار دادن بنر خود در اين مکان کليک کنيد
    به راهنمایی نیاز دارید؟ کلیک کنید
    

    جستجو پیشرفته مقالات و پروژه

    سبد خرید

    • سبد خریدتان خالی است.

    دسته ها

    آخرین بروز رسانی

      شنبه, ۲۰ آذر , ۱۳۹۵
    
    اولین پایگاه اینترنتی اشتراک و فروش فایلهای دیجیتال ایران
    wpdesign Group طراحی و پشتیبانی سایت توسط دیجیتال ایران digitaliran.ir صورت گرفته است
    تمامی حقوق برایdjkalaa.irمحفوظ می باشد.